فرهنک مردم | Ettelaat International Newspaper | Page 4

صفحه اصلی » فرهنک مردم (page 4)

فرهنک مردم

شام غریبان زمزمه نوحه‌های غم انگیز در معابر شهر

  در لغت به معنای شب مردم غریب و از یار و دیار دور افتاده است. منظور از شام غریبان گرفتن برای افراد، ناله و زاری در شب اول وفات آن شخص است. ولی در اصطلاح فرهنگ عاشورا به شب یازدهم ماه محرم، شب شام غریبان گفته می‌شود. در این برنامه مردم به صورت دو گروه مجزا پس از غروب ...

موسیقی عاشورایی شاهکار هنر شیعیان‏

  معصومه شمسینی موسیقی دینی دارای تنوع بسیاری است و به شاخه‌های مختلفی تقسیم می‌شود. در ماه محرم موسیقی آیین‌های عاشورایی و موسیقی نمایشی تعزیه به دلیل عشق و اردات شیعیان به امام حسین(ع) قابل توجه‌تر و محسوس‌تر هستند. این دو نوع موسیقی را فقط شیعیان و عاشقان سالار شهدا امام حسین(ع) اجرا می‌کنند. عاشقان و دلسوختگان امام حسین(ع) برای ...

‏شغلی به نام ریش‌سفیدی!

  حتماً شنیده‌اید که می‌گویند بزرگان خانواده نعمتند؛ دلیل آن هم این است که در بسیاری از کارها می‌توان با آن‌ها مشورت کرد. قدیم‌ترها آن‌قدر سخن و داوری آن‌ها ارج داشت که با پادرمیانی ریش‌سفیدان همه کدورت‌ها و ناراحتی‌های فامیل به وفاق، همدلی و آشتی تبدیل می‌شد. به علاوه یکی از مسائلی که همواره در کودکی به ما آموخته‌اند احترام ...

یک روز در تکیه دولت

  به تکیه [دولت] رفتیم. مسیحی‌ها هم می‌توانند با لباس سیاه و کلاه ملی ایران در مراسم تعزیه حضور به‌هم رسانند، شرایطی که به جاآوردن آن هیچ مشکل نیست و این امر سعه صدر و آزاداندیشی ایرانی‌ها را می‌رساند. تکیه با چادر بزرگی که چهار طاق، آن را نگه می‌داشت، پوشانده شده بود و با چلچراغ‌ها و جارهایی که تقریباً ...

تعزیه؛ پیوند فرهنگ، سنت و دین

  هنر یکی از زیباترین ابداعات بشری است. آنجا که آدمی در چنبره غم‌ها و آلام خویش گرفتار می‌شود، هنر با هر شکل و قالبش به کمک او می‌آید و تا جایی که امکان دارد اسباب آرامش جان و روح او را فراهم می‌کند. اگر مهمترین هنر آدمی، زندگی او و تداوم آن بر این کره خاکی بود؛ اما هنر ...

«تکیه» مکانی برای روایت حماسه‌های مذهبی

  کلمه «تکیه» در لغت به معنی مکان جمع شدن صوفیان یا مزار مشایخ صوفیه است و تکایا تا قبل از روی کار آمدن صفویان همین کاربرد را داشته‌اند، بعد از ظهور صفویه، کارکرد تکیه‌ها در ایران تغییرات کلی پیدا کرده و به اماکنی برای عزاداری ائمه، به خصوص در ماه محرم، تبدیل شدند. البته هر چند صفویان آغازگر بنای ...

تاریخچه تعزیه‌خوانی در فرهنگ ایران

  کربلا تنها یک مکان نیست. کربلا به واسطه عاشورای حسین است که کربلا می‌شود و باز به خاطر وی است که فرهنگ تعزیت عاشورایی ادامه پیدا می‌کند. بی گمان از ریشه دارترین مناسک مذهبی و فرهنگی ما، دهه اول محرم است. پدیده‌ای که مردم نه در آن سرما و گرما می‌شناسند و نه مصایب و سختی. پدیده‌ای که از ...

«پُرسة امام» آئین کهن کرمانیها

استان تاریخی کرمان به موازات تاریخ کهنش تدین و دین‌باوری را در مردمانش پرورانده است، این روزها هر کوی و برزن استان کرمان از شرق استان و مردم سنی و تا غرب و شمال و جنوب از شیعیان گرفته تا مذاهب دیگر از جمله زرتشتیان عزادار امام حسین(ع) هستند. در هر یک از مناطق استان کرمان مراسمهای عزاداری مطابق با ...

یک محرم دیگر…

  باز این چه شورش است که در خلق عالم است باز این چه نوحه و چه عزا و چه ماتم است حافظه جمعی قوم‌ها و فرهنگها دقیقاً مانند حافظه انسانها عمل می‌کند. هر انسان در طول زندگی خود حوادث؛ اتفاقات و موقعیتهائی را تجربه میکند که معمولا از آنها خاطرات خوب و یا بدی دارد که تصویرو تاثیر این ...

محرم ماه جلوه‌ها و آیین‌های‌سوگواری

  مراسم سوگواری درماه محرم در گوشه و کنار این سرزمین پهناور، آداب خاصی دارد. درست است که مولفه‌های اصلی عزاداری برای سرور شهیدان در همه زمان‌ها و مکان‌ها ثابت بوده‌اند اما مردم هر گوشه ای این دیار،رسم و آیین ویژه ای به آن مولفه‌های اصلی افزوده‌اند. به طور کلی برخی از آیین‌ها با منطق دینی سازگار است و برخی ...

رشت شهر باران، رنگ، طعم و سوغاتی

  رشت «شهر باران‌های نقره‌ای» است؛ شهری که بیشترین میزان بارش را در بین تمامی مراکز استان سراسر کشور دارد و با اینکه بیش از چهار قرن است که به عنوان مرکز استان گیلان شناخته می‌شود، هنوز هم این عنوان برایش کاملاً «برازنده» است. این شهر، به دلیل قرار گرفتنش بر سر جاده ابریشم از یک سو و تبادل کالا ...

آداب و سنن و باورها در روزگار قدیم

پدیده‌های وهمی آل برخی از مردم در قدیم، آن‌چنان به پدیده‌های وهمی باور داشتند که از دیده‌های خود نیز تعریف می‌کردند. مثلاً شماری از افراد بر این باور بودند که با چشمان خود آل را دیده‌اند و در تعریف خود، آل را موجودی پر مو معرفی می‌نمودند. بنا بر باورهایی که تا سه چهار دهه قبل رواج داشت، آل، توبره‌ای ...

زبانزد (ضرب المثل)

آن ریشی را که گرو می‌گیرند این نیست مرد سرشناسی نیاز به پول پیدا کرد و برای قرض کردن پیش تاجری رفت و چون هیچ گونه ودیعه‌ای نداشت که نزد او بگذارد تاجر به او گفت: ریش گرو بگذار. مرد پس از ناراحتی زیاد شانه به دست گرفت و با احتیاط تمام به شانه زدن ریش پرداخت. تا توانست تاری ...

جشن مهرگان جشنی در مهر روز از مهر ماه

  جشنی از این بزرگتر بعد نوروز نباشد جشن مهرگان از جمله جشن‌های بزرگ ایران بوده که هم اینک نیز از سوی هم‌میهنان زرتشتی در شهرهای یزد، کرمان، شیراز، تهران، کرج و.. برگزار می‌شود. سبب گرامی داشت این روزدرنزد ایرانیان آن است که پس از شهریاری جمشیدشاه، ضحاک تازی درایران زمین پادشاهی کرد. دوران او برای ایرانیان، دوران بیداد وستم ...

موسیقی قشقایی آوای دلنشین ایل

  موسیقی قشقایی همچون دیگر شاخصه‌های فرهنگی تا حدود زیادی متفاوت با موسیقی و فرهنگ دیگر اقوام استان فارس است. هنر موسیقی در بین عشایر قشقایی از دیرباز تا کنون جایگاهی خاص داشته و از اهمیت بالایی برخوردار بوده است. موسیقی در این ایل به شکلهای مختلف و در قالب رپرتوارهای گوناگون و مجزا، توسط افراد و گروههای متفاوت اجرا ...

حسین کیانی خواننده بزرگ ایل قشقایی

  مسن‌ترین خواننده ایل قشقایی است و ۱۰۹ سال دارد، اما شناسنامه‌اش را بیست سالی دیر‌تر گرفته تا از خدمت سربازی معاف شود. استاد محمدحسین کیانی روز جمعه ۲۸ فروردین سال ۱۳۸۸ درگذشت. در افتتاحیه جشنواره موسیقی نواحی، وقتی پرده کنار رفت و استادان یکی یکی شروع کردند به خواندن، نوبت به او که رسید، خواندن را این طور آغاز ...

حرمت نان در فرهنگ مردم

۱ـ قداست نان و نمک در فرهنگ مردم ایران به حدی بود که اگر کسی حتی یک بار از دست کسی نان خورده و مهمان او می‌شد، به حرمت همان نان و نمک، هیچ گاه به او خیانت نمی‌کرد. ۲ـ نان ریزه‌های ته سفره را غذای مورچگان و سایر حشرات می‌دانستند که به خاطر برکت و افزونی روزی، باید حتماً ...

زبانزد (ضرب المثل)

از این ستون به آن ستون فرج است حاکم، بی گناهی را به اتهام این که مرتکب قتل شده است محکوم به اعدام کرد و جلاد را مامور بریدن سر آن بیچاره نمود. جلاد او را به قتلگاه برد و به ستونی بست تا سر از تنش جدا کند. بیچاره در برابر جلاد شروع به گریه زاری کرد و از ...

آداب و سنن و باورها در روزگار قدیم

طلسم و جادو مردم تا نیم سده پیش، به طلسم، جادو، رمال و فال گیر اعتقاد فراوان داشتند. بگونه‌ای که اگر مشکلی در زندگی‌شان پدید می‌آمد آن‌را نتیجه سحر و جادو می‌دانستند و با مراجعه به رمال می‌خواستند که باطل‌السحری به کار ببرد. اگر مردی دو زن داشت، آن دو زن پیوسته در رقابت با یکدیگر و به جهت جلب ...

عید غدیر؛ ابراز ارادت به خاندان پیامبر(ص)

  اشاره: عید غدیر بعد ازعید باستانی نوروز مهمترین و با ارزش ترین عید در نزد مردم ایران است. شور و حال وصف ناپذیری که در این عید وجود دارد در اعیاد دیگر همچون فطر و قربان دیده نمی شود و دلیل آن همانطور که بیان شد به خاطر عشق و علاقه‌ای است که مردم ایران به مولا علی بن ...

یادی از کوچه مسجد جامع

  بعضی وقت‌ها در رویاهای خودم سری به خانه پدری زده و چرخی در گوشه و کنار آن می‌زنم.‏ خانه‌ای بزرگ در دل کوچه مسجد جامع تهران. خانه‌ای که ازجمله بناهای تاریخی تهران به شمار می‌آمد. باحیاطی آجرفرش و حوض سنگی بسیاربزرگ و باغچه‌های شمشاد و تک درخت چنار سر برافراشته و ۳-۲درخت‌ آلبالو و گیلاس و گل‌ها و گلدان‌های ...

خوزستان سرزمینی با ت‍ن‍و‌ع‌ ق‍وم‍‍ی‌ وموسیقی‌ متفاوت

  خ‍وزس‍ت‍‍ان‌ س‍رزم‍ی‍ن‌ چ‍‍ه‍‍ار ف‍ص‍ل‌، م‍ی‍ن‍ی‍‍ات‍ور ت‍ن‍و‌ع‌ ق‍وم‍‍ی‌ در ک‍ش‍ور ‌اس‍ت‌ ک‍ه‌ م‍ح‍ل‌ ت‍لاق‍‍ی‌ ف‍ر‌ه‍ن‍گ‍‍ه‍‍ا‌ی‌ م‍خ‍ت‍ل‍ف‍‍ی‌ ‌اس‍ت‌ ک‍ه‌ در ‌ع‍ی‍ن‌ ت‍‍اث‍ی‍ر پ‍ذی‍ر‌ی‌ م‍ت‍ق‍‍اب‍ل‌، ‌ه‍ری‍ک‌ ن‍م‍ود خ‍‍اص‌ خ‍ود ر‌ا ح‍ف‍ظ ک‍رده‌ ‌ان‍د. م‍وس‍ی‍ق‍‍ی‌ ن‍ی‍ز ی‍ک‍‍ی‌ ‌از ش‍‍اخ‍ص‌‍‍ه‍‍ا‌ی‌ م‍‍ع‍رف‌ ‌ای‍ن‌ ق‍وم‍ی‍ت‍‍هاس‍ت‌ ک‍ه‌ در ‌ه‍ر م‍ن‍طق‍ه‌ و ق‍وم‍ی‍ت‌ ‌از ‌اس‍ت‍‍ان‌، ص‍ورت‌ وی‍ژه‌ای د‌ارد. در م‍ن‍‍اطق‌ ‌ع‍رب‌ن‍شین‌ و در م‍ی‍‍ان‌ ق‍وم‌ ‌ع‍رب‌، م‍وس‍ی‍ق‍‍ی‌ ب‍ی‍ش‍ت‍ر ...

«نسیه و پول دستی داده میشود، به قدر قوه…»

  در ضلع شرقی مسجد جامع بازار تهران، دکان غذاخوریی بود که بالای پیشخوان دکانش نوشته بود؛ و هر وقت کودکانی راکه برای بردن غذا برای صاحبکارشان می آمدند، می دید … لقمه ای چرب و لذیذ از بهترین گوشت و کباب و ته دیگ زعفرانی درست می کرد و خود با دستانش بر دهان آنها می گذاشت و می ...

قلیه ماهی غذای خوشمزه و به یاد ماندنی مردم خوزستان

گرچه امروزه انواع غذاهای ایرانی در استان خوزستان تهیه می‌شود ولی غذاهای محلی که از مواد در دسترس و با توجه به شرایط آب و هوایی درست می‌شوند هنوز جایگاه خاصی دارند. برخی از عادات خوراکی مردم استان خوزستان جالب توجه اند. آن‌ها خوراک‌های تابستانی و زمستانی دارند. در تابستان از مهمانان خود با شربت آلبالو، سکنجبین و شربت زعفران ...

زبانزد (ضرب المثل)

آش نخورده و دهن سوخته روزی شخصی به خانه یکی از دوستانش رفت. صاحب خانه آش داغی برای او آورد. مهمان هنوز دست به سفره نبرده بود که دندانش درد گرفت و از شدت درد دست را جلوی دهانش گرفت.صاحب خانه به خیال این که چون مهمان عجله کرده و مهلت نداده تا آش سرد شود دهانش سوخته است به ...

آداب و سنن و باورها در روزگار قدیم

ترانه باران بچه‌ها خانه به خانه می‌رفتند و بعضاً بزرگترها هم با آنان قاطی شده این ترانه ترکی را می‌خواندند: چِمچِه خاتون نه ایستیر اللـه‌دن یاغیـش ایستیر اَلـی قالیـب خمیــرده بیرجه قاشق سو ایستیر ترجمه: «چِمچِه خاتون چی می‌خواد؛ از خدا باران می‌خواد؛ دستش مونده تو خمیر؛ به اندازه یک قاشق آب می‌خواد». هنگامی که بچه‌ها جلوی خانه‌ای می‌رسیدند و ...

خواستگاری در میان ایلات کرد شمال خراسان

  اشاره: آداب و رسوم و سنت‌هایی که در مراسم عروسی اقوام ایرانی وجود دارد، دارای ریشه‌های تاریخی و کارکردهای مشخص است. کُردهای خراسان بخشی از مردم کرد ایران هستند که پراکندگی آنان در منطقه شمال خراسان بزرگ است. این منطقه با نام کردخانه شناخته می‌شود. زبان مردم این منطقه کردی کرمانجی و دین آنان اسلام است. فرهنگ کردهای خراسان ...

آداب و سنن و باورها در روزگار قدیم

  آجیل مشکل‌گشا برای برآمدن حاجت‌ها و دفع بلاها ماهی یکبار تا هفت مرتبه آجیل مشکل‌گشا باید گرفت و قصه‌اش را هم نقل کرد. ماه اول باید روز جمعه صد دینار ببندند گوشه دستمال و بدهند به آجیل‌فروش بدون اینکه چیزی بگویند. آجیل‌فروش خودش می‌فهمد و آجیل را می‌دهد. آجیل مشکل‌گشا هفت قلم است: خرما، پسته، فندق، مغز بادام، نخودچی، ...

موسیقی نواحی ایران

زار و نوبان در سواحل جنوبی ایران محمد بشارتی مقدمه:متن حاضر، نوشتار به اختصار و گزارش گونه مبتنی بر مشاهدات عینی و شخصی و حضور در مراسم متعدد سنّتی اساطیری یا افسانه‌ای مربوط به «اهل هوا یا باد» است. دامنه این مراسم، طیف گسترده‌ای را از مراسم گواتی بلوچستان، تا زارونوبان هرمزگان، زارو وشیخ فرج بوشهر و زارو نوبان خوزستان ...

‏غلام مارگیری چهره‌ خاص موسیقی مردم جنوب

  بعد از غلامعلی پورعطایی و محمد درپور حالا نوبت غلام مارگیری بود که به صف رفتگان موسیقی نواحی ایران بپیوندد. غلام مارگیری، بابا زار بزرگ میناب خرداد امسال بر اثر سکته مغزی چشم از جهان فروبست. غلام مارگیری با آن صدای عجیب و غریب و با آوازهای اساطیری‌اش تمام عمر کوشید تا به اهل هوا کمک کند و آن‌ها ...

Scroll To Top