بیگانه گرایی از منظری دیگر… | Ettelaat International Newspaper

صفحه اصلی » علی رضا خانی » بیگانه گرایی از منظری دیگر…

بیگانه گرایی از منظری دیگر…

علی رضا خانی :

دعوت به استفاده از کالاهای تولید داخل و پرهیز از محصولات خارجی ـ آن محصولاتی که تولید مشابه داخلی دارند ـ توسط مقامات عالی کشور از سال‌ها پیش و بویژه در روزهای اخیر، دلسوزانه و برخاسته‌ از عرق ملی است. نگارنده بارها در این خصوص، در همین ستون، این حس را با خوانندگان در میان گذاشته است. کشوری می‌تواند روی پای خود بایستد که به دسترنج خود افتخار کند نه از آن، پرهیز٫ کشوری می‌تواند محصول بسازد که مردمانش به مصنوعات فرزندان خود باور داشته باشند. کشوری می‌تواند محصول صادر کند که در درجه نخست، محصولاتش مورد اطمینان و باور مردم خودش باشد، نه این که برخی کاسبان و مغازه داران ناآگاهش، با افتخار به مشتریان بگویند که ما در این فروشگاه هیچ کالای ایرانی عرضه نمی‌کنیم!
نمی‌شود که از یک سو، بخواهیم کالای داخلی مصرف شود و از آن سو مردم را در معرض نمایشگاهی عظیم از کالاهای خارجی، از اقصی نقاط عالم قرار دهیم و به شیوه‌های مختلف، آشکار و پنهان، به مردم بباورانیم که کالای خارجی مرغوبتر است. استفاده از کالای خارجی، نشانه شأن و شخصیت است. آدم‌های با کمال، معمولاً از مارک‌های شناخته شده استفاده می‌کنند!
تعصب به تولید داخل، لازمه پیشرفت صنعت داخلی است. این تعصب را هم ژاپنی‌ها دارند و هم آمریکایی‌ها، هم هندی‌ها دارند و هم آلمانی‌ها… اما در منطقه ما، خاورمیانه، تقریباً از این تعصب خبری نیست….
این موضوع را از دو سو می‌توان تحلیل کرد. اول آن که بی‌کیفیتی محصولات صنعتی این منطقه از عالم، باعث عدم تعصب بر مصرف آن شده است و دوم آن که بی‌تعصبی مردمان این کشورها به مصرف کالاهای ساخت خودشان، موجب رشد نکردن و در جا زدن و نهایتاً ورشکسته شدن صنعت این کشور‌ها شده است.
اما هر کدام از این دو تحلیل که درست باشد، چندان فرقی نمی‌کند. به دلیل اینکه موضوع مهم‌تر و زیربنایی‌تری وجود دارد که تا آن، حل نشود مشکل رفع نخواهد شد. تعصب لازمه حمایت از صنایع داخلی است. اما این تعصب باید بر پایه «اعتماد» باشد. مردم باید به کالای ساخت کشورشان اعتماد کنند. اگر همه بلندگوهای تبلیغاتی، از کیفیت و کارایی و زیبایی و دوام یک کالا سخن بگویند و شهر را پر کنند از تبلیغات اغواگرانه، آنچه به واقع موجب اعتماد مردم می‌شود، اصل جنس است نه تبلیغات سوداگرانه و جادویی. مشک باید که خود ببوید، نه آنکه عطار بگوید…
اما این «اعتماد» که خود به خود به دست نمی‌آید. راه به دست آمدن اعتماد، نظارت مستقیم مردم بر کار صنعتگران خودی است. مردم باید به جزء‌ به جزء فرایند تولید، از مواد اولیه تا نیروی انسانی و تکنولوژی تولید و کیفیت و ایمنی و دوام و کارایی تک‌تک محصولات نظارت کنند… اما این پرسش مطرح می‌شود که مگر ممکن است همه مردم، هر روز، در خط تولید همه محصولات حاضر شوند و بر همه آن‌ها نظارت کنند؟ از سس مایونز تا اتومبیل، از پنیر تا کامپیوتر؟
معلوم است که مردم، مستقیماً حتی به یکی از آن‌ها هم نمی‌توانند وارد شوند و نظارت کنند. تازه اگر هم حضور یابند، دانش تخصصی آن را ندارند…
پس چه باید کرد؟ کلید این پاسخ در مکانیزم مردمسالاری است. مردم دولتی را برمی‌گزینند و مجلسی را انتخاب می‌کنند و دستگاه قضایی را به کار می‌گمارند که آن‌ها سازمان‌ها و نهادهای تخصصی دارند که بر محصولات در تمام مراحل نظارت دارند…
هر کس بخواهد محصولی تولید کند باید مجوز ساخت بگیرد، پروانه تولید بگیرد، پروانه بهره‌برداری بگیرد، پروانه بهداشت بگیرد، انواع استانداردها را بگذراند و… اگر تخلفی کرد، در هر مرحله نظارت جدی شود. همچنین دولت‌ها باید ساز و کارهای لازم برای اینکه تولید کنندگان از آخرین تکنولوژی روز بهره‌مند شوند را مهیا کنند.
پس مردم، به دولت منتخب خود و به نمایندگان خود اعتماد می‌کنند و آنها نیز باید، با نهایت دقت و مسئولیت پذیری پاسخ این اعتماد را بدهند… در این فراگرد، چنانچه هر یک از دستگاه‌ها، وظایفی که مردم به آنها محول کرده‌اند را به درستی انجام ندهند
حاصل کار، خراب شدن محصولات و نهایتاً بی‌اعتمادی مردم است. اگر دستگاهی که مأمور نظارت بر هر بخشی از تولید است، در یک فرایند فسادمندانه، از مسئولیت خود در قالب شکلی از مبادله منافع، چشم بپوشد بلافاصله نتیجه‌اش در محصول رخ می‌نماید و همین رخ نمودن است که موجب رخ نمودن هزاران مدل از کالاهای رنگارنگ خارجی در سراسر سرزمین ما می‌شود… برای همین است که در بحبوحه بحران فروش منسوجات داخلی، وزیر صنعت خبر می‌دهد که سالانه ۲ میلیارد دلار پوشاک خارجی به کشور قاچاق می‌شود. برای همین است که خیابان‌های تهران نمایشگاه بین‌المللی صنایع خودروسازی دنیا می‌شود و برای همین است که بادبزن و پف‌فیل و پنیر و پرتقال و دمپایی خارجی هم کشور را برداشته است و برای همین است که به گفته مسئولان سالانه ۱۸ میلیارد دلار کالا به کشور قاچاق می‌شود. (به غیر از کالاهایی که قانونی می‌آیند) و کسی هم ظاهراً نمی‌تواند جلویش را بگیرد!
اگر امروز، با آزاد شدن واردات خودرو، موجی از خودروهای خارجی کشور را می‌گیرد تا آنجا که واردات ۲۴ مدل شورلت آمریکایی هم آزاد می‌شود، یکی از دلایلش را باید در بلایی جست که تولید کنندگان داخلی بر سر مردم آوردند. یادمان نرفته است که موتور پیکان را روی پژو می‌گذاشتند و موتور پژو را روی پیکان و جامعه را به آزمایشگاه ابتکارات عجیب‌الخلقه خود تبدیل کرده بودند…
به هر حال، میل مهار ناپذیر به مصرف محصولات خارجی، دلایل متنوعی دارد که اینجا، فقط به یکی از آنها اشاره‌وار پرداختیم.
اگر فرصتی بود باز در این‌باره خواهیم نوشت…


Scroll To Top