نقدی دوستانه به سخنان وزیراقتصاد | Ettelaat International Newspaper

صفحه اصلی » علی رضا خانی » نقدی دوستانه به سخنان وزیراقتصاد

نقدی دوستانه به سخنان وزیراقتصاد

علی رضا خانی :

سخنان اخیر علی طیب‌نیا وزیر امور اقتصادی و دارایی درباره اخذ مالیات از سود سپرده‌های بانکی، عکس‌العمل‌های توأم با مخالفت را در پی داشته است. علی طیب‌نیا معتقد است وقتی سود سپرده‌های بانکی از نرخ تورم بیشتر است، دلیلی وجود ندارد که صاحبان سپرده‌ها، که از سود تضمین شده بدون ریسک برخوردارند، برای سود به دست‌آورده‌شان مالیات نپردازند.
هرچند، سخنان وزیر محترم اقتصاد مبتنی بر دانش اقتصادی محض است و ایشان از اقتصاددانان سرآمد و فرهیخته کشور هستند، و نگارنده نیز با عمق علمی سخنان و تحلیل ایشان طبعاً مخالفتی ندارد، اما واقعیات عینی، رخ داده در عرصه اقتصادی کشور، ملاحظات، استثنائات و تفاوت‌هایی با نظام‌های اقتصادی باز دنیا موسوم به open market policy دارد که قابلیت پیاده‌سازی منطق اقتصادی آنها را، طابق‌النعل باالنعل، از بین می‌برد و بر اساس همین تفاوت‌ها، باید تبصره‌ها و استثنائات بسیاری بر قوانین اقتصادی دنیا، برای قابل اجرا شدن در سرزمین ما قائل شد.
یک نمونه تفاوت چشمگیر تفاوت فضای اقتصادی ما با کشورهای صاحب‌ اقتصاد باز، جواب ندادن بسیاری از قواعد و قوانین اقتصادی در این سرزمین است. فی‌المثل بر اساس اصل رابطه اقتصادی قیمت با تقاضا و سپس قیمت، در اصول علم اقتصاد می‌خوانیم که هرگاه قیمت یکی از دو کالای «مکمل» (مثلاً سوخت و خودرو) افزایش یابد، قیمت دیگری کاهش می‌یابد. بر اساس همین اصل هرگاه قیمت سوخت به طور معناداری افزایش یابد، قیمت خودرو باید به طور محسوسی کاهش یابد اما سال‌ها در اقتصاد ایران، قیمت سوخت افزایش می‌یافت و در پی آن قیمت خودرو نیز بالا می‌رفت!
برای همین امر و برای اینکه مکاتب اقتصادی دنیا، قواعد و قوانین تأیید شده‌شان زیر سؤال نرود، عبارت «به شرط ثابت بودن سایر شرایط» را به قوانین اقتصادی می‌افزایند. اما وزیر محترم اقتصاد نیک‌تر از ما می‌دانند که در اقتصاد متلاطم ما «سایر شرایط» هرگز ثابت نبوده است.
بر همین اساس، درباره بیشتر شدن نرخ سود بانکی نسبت به نرخ تورم، چند نکته قابل ملاحظه و تأمل است.
اول ـ مردم معتقدند که سالیان درازی نرخ سود بانکی از نرخ تورم به مقدار قابل‌توجهی کمتر بود، چرا در آن زمان که ارزش پول صاحبان پس‌انداز کم‌ می‌شد، دولت‌ها به فکر جبران ما‌به‌التفاوت نبودند اما به محض این که این رابطه معکوس شده است، دولت می‌خواهد این مابه‌التفاوت را پس بگیرد؟
دوم ـ سود بانکی برای مردم، چندان بدون ریسک هم نبوده است. اگر مجموعه بانک‌ها و موسسات مالی دارای مجوز از بانک مرکزی را، زیر مجموعه نظام بانکی بدانیم، ورشکستگی چندین مؤسسه در سال‌های اخیر نشان از «ریسک‌دار» بودن سود بانکی دارد.
سوم ـ سالهاست که دولت، اعم از شخص وزیر اقتصاد، رئیس سازمان امور مالیاتی و حتی مقامات قضایی کشور اعلام می‌کنند که چهل درصد اقتصاد کشور از پرداخت مالیات فرار می‌کند چرا وزارت اقتصاد و سازمان مالیاتی، برای ردیابی و پیگیری پرداخت مالیات فراریان مالیاتی اقدامی عاجل و قاطع نمی‌کند.
قطعاُ سپرده‌های مردمی که شفاف هستند و نزد بانک‌های تحت کنترل دولت قرار دارند، شفاف‌ترین بخش اقتصادند. چرا دولت به جای رهگیری بخش‌های پنهان، زیرزمینی و غبارآلود اقتصاد، به راحت‌ترین کار یعنی مالیات گرفتن از حساب‌های آشکار مردم رو آورده است. چرا دولت‌ها، همیشه برای کسب درآمد، به فکر‌ آسانترین راه هستند؟
قطعاً مردم اگر بدانند ـ و ببینند ـ که اقتصاد کشور تثبیت شده است و سود حساب بانکی‌شان، ولو ناچیز هم باشد سود واقعی است ـ نه سودی که صرفاً تورم را مهار می‌کند ـ و نیز بدانند که دولت توانسته بخش پنهان و زیرزمینی و رانت‌خوار اقتصاد را مهار کند و مالیات حقه را از آن بخش بستاند، لامحاله با پرداخت مالیات موافق و همراه خواهند بود.


Scroll To Top