همراه با کوچ عشایر در طبیعت بکر | Ettelaat International Newspaper

صفحه اصلی » فرهنک مردم » همراه با کوچ عشایر در طبیعت بکر

همراه با کوچ عشایر در طبیعت بکر

 

خورشید تازه بالا آمده است اما انگار ایل زودتر از خورشید برخاسته تا با صدای زنگوله بزغاله‌های بازیگوش و هی‌هی چوپانانش طبیعت را بیدار کند. فصل کوچ که برسد ایلیاتی‌های صبور هر سحر از دره‌ها، چشمه‌ها، تنگه‌های صعب‌العبور و رودها می‌گذرند تا امانت‌دار میراث قوم آریایی باشند؛ قومی کوچ‌رو و دائم در سفر…
تماشای سیاه چادرهای عشایر روی دشت‌های پوشیده از گل در بهار یا تکاپوی‌شان برای حفظ سبک زندگی اصیلی که در آغوش چمنزارهای بی‌انتهای زاگرس جان گرفته است، شاهکاری دیدنی است. لباس‌های رنگین زنان عشایر بر بوم طبیعت بکر ییلاق و قشلاق نقش می‌آفریند و نوای ساز و دهل و کرنا از کران تا کران گوش کوه‌ها و دشت‌ها را پر می‌کند، اینجا قلمروی بی‌چون و چرای طبیعت است. با ما برای دیدن بخشی از زیباترین ایل‌راه‌ها و زیست‌بوم‌های عشایری کشورمان همسفر باشید…
***
در دامنه شرقی زردکوه استان چهارمحال و بختیاری منطقه‌ای به نام کوهرنگ قرار دارد که از یک طرف با چشمه‌های فراوان جوشیده از قلل بلندقامت زردکوه، آبشارهای بلند خروشان و طبیعت حاصلخیز و بکرش مجموعه کاملی از جاذبه‌های طبیعی را در خود جای داده و از طرف دیگر به دلیل حضور ایل بزرگ و اصیل بختیاری و تکاپوی زندگی عشایری در این خطه، برای گردشگری فرهنگی هم مقصدی فوق‌العاده است.
مرکز شهرستان کوهرنگ شهر چلگرد است که با شهرکرد ۸۵ کیلومتر فاصله دارد و با احداث کمپ عشایر کوهرنگ در دشت‌های این منطقه، از اردیبهشت تا نیمه مهرماه، برای علاقه‌مندان شرایطی را فراهم می‌کند که چند روزی با عشایر همسایه شده و آرام آرام با فرهنگ ایل بختیاری ـ به عنوان یکی از قدیمی‌ترین و اصیل‌ترین عشایر ایران ـ آشنا شوند. ضمن آنکه تماشای اسب‌سواری، تیراندازی، آیین‌ها، موسیقی زنده محلی و شیوه پخت غذاهای خوشمزه و سنتی عشایری هم بخشی دیگر از برنامه‌های این کمپ جالب گردشگری است. علاوه بر این‌ها، رودخانه و آبشار شیخ علیخان هم در همان نزدیکی است و مسافران در چمنزارهای سبز پهناور و مرغزارهای دیدنی اطراف آن می‌توانند تماشاگر سبک زندگی عشایر این منطقه نیز باشند.
کوچ پابه‌پای ایل ۱
این روزها در بخشی از مناطق ییلاقی و قشلاقی استان فارس، عشایر طایفه شش بلوکی (تیره هیبت‌لو) نوع خاصی از برنامه گردشگری را با الگوی گردشگری جامعه بنیاد (CBT) اجرا می‌کنند که در نوع خود بی‌نظیر است و سازوکاری کاملاً بومی دارد.
اگر برای کوچ، آن هم پابه‌پای ایل کهن قشقایی مشتاق باشید این یک فرصت طلایی است، چون در هنگام کوچ بهاره یا پاییزه که با توجه به شرایط طبیعت، زمان دقیق آن معلوم می‌شود، میزبانان محلی شما را خبر می‌کنند. به این ترتیب در مسیر ییلاق تا قشلاق می‌توانید همراهشان باشید و با عبور از کوه‌ها، دره‌ها و رودخانه‌ها سفری متفاوت را تجربه کنید. منطقه ییلاقی این طایفه در ۵۰ کیلومتری شهر «اقلید» و در بخش سرحد چهاردانگه واقع است؛ پهنه‌ای با چند صد هکتار سبزه‌زار وسیع، رودخانه، چشمه و دشت گل که اردیبهشت ماه هر سال زیباترین لاله‌های وحشی واژگون در کوهپایه‌هایش می‌رویند. میخ‌های سیاه چادرها را که بکوبند گویی شما هم عضوی از کهن‌ترین طوایف ایلی ایران هستند و در طول دوره اقامت امکان تجربه و مشارکت در زندگی عشایری به‌طور کامل برایتان فراهم می‌شود. برای مثال، میزبانان شما را با انواع داروهای گیاهی و خوراکی منطقه آشنا می‌کنند و حتی می‌توانید بنا به نیاز آن‌ها را بچینید و با خود ببرید. اگر دوست داشته باشید می‌توانید با نژادهای دام‌ها آشنا شوید و حتی همراه چوپانان و گله‌ها به صحرا بروید یا شیردوشی، تهیه کشک، کره، ماست و دوغ را به طریقه سنتی عشایر یاد بگیرید. یکی از جذاب‌ترین برنامه‌های این سفر هم مشارکت در آشپزی است؛ از پختن نان در تنور تا آماده کردن لای پلویی با بره، پختن دمپختک با گیاهان معطر کوهستانی یا تهیه کالجوش با دوغ تازه‌ برای شب‌های سرد ایل یک تجربه فوق‌العاده است.
کوچ پابه‌پای ایل ۲
طایفه مهمان‌پذیر شش بلوکی (تیره هیبت‌لو) از اوایل اردیبهشت تا اواخر شهریور ماه در ییلاق زندگی می‌کند و سپس در فصل پاییز راهی قشلاق خود می‌شود که در منطقه کوهستانی فراشبند (جنوب استان فارس) واقع است. این منطقه قشلاقی از جنگل‌های انبوه و صد ساله کنار، بنه و بلوط پوشیده شده است و در آن علاوه بر پوشش گیاهی خاص و متفاوت منطقه ییلاقی، حیات وحشی دیدنی شامل آهوان گریزپا و کبک‌های زیبای خرامان هم دیده می‌شود که گردشگران را غافلگیر می‌کند. جالب است بدانید هنر قالیبافی در طایفه قشقایی قدمتی هزار ساله و شهرتی جهانی دارد و در مدت سفر این امکان برایتان فراهم می‌شود که در کنار زنان هنرمند ایلیاتی بنشینید و قالی، گلیم و جاجیم‌بافی را با طرح‌ها و رنگ‌هایی منحصربه‌فرد ببینید و در صورت تمایل با قیمت‌های مناسبی از این صنایع دستی ارزشمند و اصیل سوغات ببرید.
با توجه به اینکه در قشلاق و ییلاق کشاورزی صورت می‌گیرد و برای نمونه، در قشلاق انواع صیفی‌جات و گندم و در ییلاق حبوبات و چغندر قند در زمین‌های کشاورزی و باغات سیب کاشته می‌شود، اگر در فصل کاشت گندم میهمان منطقه قشلاقی باشید این امکان وجود دارد که در گندمزارهای وسیع با دست‌های خودتان گندم بکارید یا می‌توانید در نخلستان‌های زیبای این منطقه گردش کنید و شاهد برداشت خرما باشید.
روستای تاریخی سوسن‌ سرخاب
روستای سوسن‌سرخاب در شمال خوزستان و در فاصله ۲۵۰ کیلومتری شهرکرد، روستایی تاریخی و از سکونتگاه‌های قدیمی عشایر است که جلوه‌گری حیرت‌انگیز طبیعت و دیرینگی تاریخی‌اش از آن یک قطب گردشگری روستایی و عشایری ساخته است. برای رسیدن به این روستا که از توابع شهرستان اندیکا است، باید از جاده‌های باریک و سربالایی‌ها و تونل‌ها بگذرید. با عبور از الالی و اندیکا به دشت زیبای شیمبار می‌رسید که انبوهی از درختان انگور و انگور سیاه وحشی آن را پوشانده‌اند، از شیمبار به طرف شهرکرد که حرکت کنید با گذر از جاده‌ای فرعی به روستای سوسن سرخاب می‌رسید روستایی با صفا که مملو از درختان جنگلی، توت، انار، انجیر و گردو است و محل اسکان عشایر برای فصل سرما است بنابراین اگر می‌خواهید با عشایر ملاقات داشته باشید باید تا قبل از اردیبهشت به این روستا سفر کنید، سیاه‌چادرها را می‌بینید، خودتان هم می‌توانید زیر آسمان پرستاره‌اش چادر بزنید. در روستای سوسن مردان کلاه‌نمدی، سلوار دبیت، چوقا و گیوه می‌پوشند و لباس سنتی زنان هم شلوار قری، پیراهن بلند چاک‌دار، جلیقه و چادر رنگی به همراه روسری‌های منجوق یا پولک‌دوزی شده رنگین و بسیار زیبا است. اینجا می‌توانید تمام جلوه‌های بکر زندگی عشایری را در طبیعتی سبزپوش و دست‌نخورده ببینید؛ در یک سو دختر جوانی مشک آب را پر می‌کند و در سوی دیگر مادری با چارقد زیبایی بر سر در تنور نان تیری می‌پزد. برد شیری یا شیرهای سنگی هم هست که هر یک نشانی از دلاوری خوابیده در خاک دارند، ضمن آنکه در این روستا و حوالی آن آثار تاریخی فراوانی از دوره‌های نوسنگی تا عصر ساسانی و اسلامی وجود دارد که نقش برجسته دوران عیلامی و کتیبه تاریخی ۳۰۰۰ ساله یا آسیب‌های آبی به جا مانده از دوره‌های اشکانی و ساسانی تنها بخشی از آنها هستند. از زیبایی‌های طبیعی دیگر روستا رودخانه‌ای است که آب خنک و گوارایش بسیار سرد بوده و محل پرورش یکی از بهترین انواع ماهی قزل‌آلا است.
بازفت، ایل راه باستانی بختیاری
اگر به دنبال فرصتی برای دیدن زندگی رنگین عشایر در فضای چشم‌نواز طبیعتی کاملاً‌ بهاری و گوناگون هستید، به منطقه بازفت کوهرنگ سفر کنید؛ جایی که از روزگاران قدیم محلی برای ییلاق عشایر و از ایل راه‌های دیرین ایل بختیاری بوده است. میهمان بازفت که باشید هر صبح با نغمه دلپذیر رود و رقص گل‌های وحشی در نسیم خنک صبحگاهی بیدار خواهید شد، ضمن آنکه در دوردست چشمه‌های بی‌شماری می‌جوشند و کوهی با کاکل برفی‌اش به تماشایتان ایستاده است. عشایر با آمدن بهار از سرزمین گرم خوزستان به آغوش سرسبز زاگرس کوچ می‌کنند، این قصه هزاران ساله کوچه بخشی از ایل کهن بختیاری است که هر بهار به اینجا می‌آیند و هر پاییز به خوزستان باز می‌گردند. مرد و زن، پیر و جوان در مسیری سخت از کوه و دشت، دره‌های عمیق و رودهای خروشان می‌گذرند تا بهار و تابستان را در دشت‌ها و مراتع سرسبز بازفت میهمان شوند. سیاه چادرها آرام‌آرام برپا می‌شوند و زندگی در این بهشت خدادادی با آویخته شدن منگوله‌های رنگین از سقف خانه‌های بی‌ریای عشایری جان دوباره می‌گیرد. اینجا به حق یک اکوموزه دیدنی است که گنجینه‌ای بی‌همتا از جاذبه‌های فرهنگی زندگی عشیره‌ای را در خود نگه داشته است. علاوه بر این‌ها، می‌توانید در ۲۲ کیلومتری بازفت آبشار معروف زردلیمه را هم ببینید؛ آبشاری بلند و عریض (ارتفاع ۴۰ متر و عرض ۶۵ متر) که با فوران قطرات نقره‌ای و خروشان آب از دل کوه‌های زاگرس تصاویری بدیع می‌آفریند و کمی آن سوترش ایل راهی باستانی و مشهور با قدمت ۶۰۰۰ ساله، معروف به ایل راه و پلکان دژپارت از دیگر دیدنی‌های این منطقه هستند. اگر دوست دارید با کوچ عشایر بختیاری همراه شوید باید اول خرداد ماه سفر خود را به این منطقه آغاز کنید، البته دسترسی به پل «خداآفرین» و پلکان باستانی «دژپارت» به آسانی ممکن نیست و برای آن حتماً باید آمادگی بدنی بالا و تجهیزات کوهنوردی داشته باشید.
چغاخور در مسیر قدیمی‌ترین ایل راه
در ۶۵ کیلومتری شهرکرد تالاب وسیع و بین‌المللی چغاخور با مرغزارهای گسترده و سبزش، از زیباترین سکونت‌گاه‌ها و محل عبور و مرور عشایر بختیاری است؛ جایی که هر صبح نغمه پرندگان بومی و مهاجر در فضایی بکر، زنده و پرابهت می‌پیچد و وقتی مسافرش باشید با آب و هوای عالی، چشم‌اندازهای زیبا، آرام و احساس برانگیزش مسحور خواهید شد. در مراتع سبز این منطقه سیاه‌چادرهای عشایر بختیار فراوانند و اگر کمی از چغاخور فاصله بگیرید در چمنزارهای تالاب گندمان و سولگان، که همان نزدیکی‌ها واقع است، تماشا یا سوارکاری با اسب‌های اصیل هم برایتان ممکن می‌شود.
تجربه تماشای تنوع زیستی فوق‌العاده در منطقه تالاب چغاخور و گندمان که شامل انواع پرندگان و موجودات آبزی تا گیاهان متفاوت و متعدد است، به همران امکان‌ دیدن زندگی و فرهنگ عشایر بختیاری با همراهی نوای ساز توشمال‌ها (نوازندگان محلی)، سیاه‌چادرها، چابک‌سواری مردان ایلیاتی، لباس‌های رنگین شاد دختران و زنان و دست‌بافته‌های زیبایشان یک لذت تمام‌عیار است، پس تا زمان باقی است برای سفر به این ییلاق فوق‌العاده و تماشای انعکاس زیبایی و عظمت کوه‌های کلار در آینه شفاف تالاب چغاخور در جوار چمنزارهای سبز وسیع و آفتاب درخشانش چندان ببندید. گفتنی است یکی از مهم‌ترین و قدیمی‌ترین ایل‌راه‌های کوچ بختیاری مسیری است که از پیرامون تالاب چغاخور آغاز شده و تا ایذه حدود ۲۰۰ کیلومتر طول دارد.
قند اشکنون زیر چادر
آداب و رسوم متعدد و متفاوت بومی و سنت‌هایی که صدها سال قدمت دارند، از مهم‌ترین و اصلی‌ترین جاذبه‌های گردشگری عشایری هستند.
در میان رسوم شاد عشایری معمولا مراسم عروسی تا آنجایی دیدنی و محبوب است که گردشگران زیادی برای تماشای آن بار سفر می‌بندند. قدیم‌ترها مراحل آیین عروسی بختیاری چندین روز طول می‌کشید، اما این روزها بنا بر مقدورات، خلاصه شده است و از قند اشکنون یا عقد آغاز شده و با بله برون، سواربازی و عروس برون خاتمه می‌یابد. در تمام طول مراسم عقدکنان نوازندگان نغمه‌های شاد می‌نوازند و زن‌ها دستمال بازی و مردها چوب بازی می‌کنند، اما دیدنی‌ترین و مهیج‌ترین بخش مراسم عروسی، که دست کمی از صحنه‌های سینمایی ندارد، عروس برون است.
زمان عروس برون که برسد عروس سوار بر مادیان، در حالی که پارچه‌ای حریر روی صورت خود دارد، با گروهی از سوارکارانی که همراهش هستند به طرف خانه داماد راه می‌افتد و از آن سو داماد هم سوار بر بهترین و چابک‌ترین اسب با نمایش مهارت خود در سوارکاری و انجام حرکات نمایشی سخت و تحسین برانگیز به تاخت سمت عروس آمده، پارچه حریر را از صورت او ربوده و به سرعت فرار می‌کند، در این زمان سواران همراه عروس، داماد را تعقیب می‌کنند، اما سواران همراه داماد مانع دسترسی همراهان عروس به او می‌شوند، زیرا پس گرفتن دستمال از داماد توسط همراهان عروس به معنی بی‌اعتبار شدن داماد است بعد از این مرحله، در حالی که سواران همچنان به انجام حرکات نمایشی با اسب مشغول‌اند و تشمال‌ها(نوازندگان) ترانه‌های شاد می‌خوانند و می‌نوازند، عروس به خانه داماد می‌رود.
کوسه گلین؛ باران خواهی شاد
بارش باران برای عشایر اهمیتی حیاتی دارد و بر همین اساس برای سال‌های کم‌آبی یا خشکسالی رسم زیبایی در طلب باران شکل گرفته است که مراحل جالبی دارد و عشایر قشقایی به آن «کوسه گلین» می‌گویند، شروع مراسم باران خواهی با آماده‌سازی کسی به نام کوسه است، کوسه لباس‌های عجیب و غریب به تن کرده و زنگی هم با خود همراه می‌کند.
که از سروصدایش می‌شود فهمید کوسه آمده است، سپس او به همراه کودکانی که دوروبرش جمع می‌شوند، راه می‌افتد و در حالی که چماقی در دست دارد، با حالتی نمایشی و تهاجمی از مردم می‌خواهد که در کیسه او آرد بریزند، اما مردم برای تداعی باران روی او آب و آرد می‌پاشند بعد از جمع شدن آردی که مردم به کوسه می‌دهند، نانی به نام کماچ پخته و سنگریزه‌ای در آن قرار می‌دهند که این نان نشانه‌دار سهم هر کس باشد به شوخی و جدی کتک می‌خورد تا کسانی ضامنشوند و قول بدهند تا چند روز دیگر باران می‌آید، سپس فرد گرفتار رها می‌شود. مراسم کوسه گلین با ترانه‌های باران خواهی و شور و حال خاصی همراه است.
جشن نَرون، رسم ایل سنگسری
مردم مهدیشهر یا سنگسر از اصیل‌ترین و سختکوش‌ترین ایلات کشور هستند که می‌توان آن‌ها را از بعضی جهات منحصر به فرد دانست. برای نمونه این ایل برای خودش تقویم خاص عشایری دارد و دارای آیین خاص گله‌داری نیز هست، ضمن آن که عشایر سنگسر طولانی‌ترین خط کوچ را دارند و طول فاصله بین ییلاق و قشلاق آن‌ها در حدود ۱۵۰۰ کیلومتر است. مطابق تقویم مخصوص سنگسری هر سال به دو «ششا» تقسیم می‌شود که ششاس اول در فصل تابستان است و با جشن نرون «به معنی روشنایی بی‌پایان» در تاریخ ۲۶ سیام تقویم عشایری، مطابق با ششم شهریور، خاتمه پیدا می‌کند.
این جشن در واقع نوعی جشن باروری اساطیری با قدمت بسیار طولانی است که طی آن گوسفندان نر و اصیل‌نژاد سنگسری را تزیین کرده و بر پیشانی‌شان انار با هندوانه کوبیده و سپس آن‌ها را برای باروری در میان گله‌ رها می‌کنند. در زمان انجام این جشن در ییلاق شیرینی و میوه پخش می‌شود و جالب آن که پایان روز نرون، پایان سال در تقویم گله‌داری است از دیگر جشن‌های ایل سنگسری می‌توان به جشن «تیرمویی سیزده» یا جشن تیرگان اشاره کرد که مصادف با ۲۲ آبان ماه برگزار می‌شود، البته سنگسری‌ها این روزها را سیزدهمین روز از ماه اوریا در تقویم ویژه خود می‌دانند اگر در این روز میهمان سنگسری‌ها باشید خواهید دید که برای دیدار بزرگترهای فامیل خود به شب نشینی می‌روند و طبق یک آیین و فرهنگ ارزشمند قدیمی در طی این جشن اشعاری از شعرای بزرگ ایران مانند فردوسی و حافظ خوانده شده، فال گرفته می‌‌شود و یا افسانه‌های قدیمی محلی را در آن بازگو می‌کنند.
در این شب غذای خاصی هم خورده می‌شود که «سیزده تامو» نام دارد و ترکیبی از پلوبا ۱۳ نوع ماده غذایی است.
میش برون در خرامه
مراسم پشم چینی گوسفندان در ایل‌ها و طوایف مختلف مراحل متفاوتی دارد اما یکی از جالب‌ترین آن‌ها مربوط به عشایر شهرستان خرامه است که هر سال در اوایل فصل بهار طی مراسمی محلی این کار را انجام می‌دهند. عشایر یک روز پیش از چیدن پشم گوسفندان آن‌ها را در استخرهای آب کاملا می‌شویند و سپس با قرائت قرآن و دود کردن اسپند و ذکر صلوات مردان عشایر پشم چینی را آغاز می‌کنند، این در حالی است که زنان عشایر دیگ‌های ته‌چین با گوشت گوسفند بار گذاشته‌اند و میهمانان مراسم پشم چینی با این ته چین به همراه دوغ و ماست محلی پذیرایی می‌شوند.
شیرین مثل گیژگیژو
عشایر استان کهگیلویه و بویراحمد هنر زیبایی را با استفاده از لباس‌های کهنه زنان ایجاد کرده‌اند که واقعاً می‌توان آن را به‌عنوان سوغات پیشنهاد داد. نام این صنایع‌دستی «شله» است. در دوخت لباس زنان عشایر از پارچه زیادی استفاده شده، به‌صورتی‌که در قسمت دامن حدود ۱۲ تا ۱۵ متر پارچه به کار گرفته شده است.
بعد از مدتی که لباس‌ها کهنه و فرسوده می‌شود زنان لباس‌‌های کهنه را تمیز شسته و سپس آن را به پهنای یک بند انگشت برش می‌زنند. در مرحله بعد تکه‌های پارچه تابیده می‌شوند و از این رشته‌های تابیده و رنگارنگ زیراندازهایی راه‌راه بافته می‌شود که بسیار زیباست.
«توربه»، کیف‌دستی دختران عشایر
دختران عایر هم مانند زنان شهرنشین از کیف‌های زینتی استفاده می‌کنند که البته شکل و شمایل آن با کیف‌های چرمی شهرنشینان خیلی تفاوت دارد، اما از لحاظ زیبایی چیزی از محصولات چرم کم ندارد و مسافرانی که این کیف‌ها را از نزدیک دیده‌اند از آن برای تزیین روی دیوار نیز استفاده می‌کنند.
این کیف‌های زیبا که در گویش محلی «توربه» نام دارند، مستطیلی‌شکل بوده و عشایر استان کهگیلویه و بویراحمد آن را در وسط سیاه چادر آویزان می‌کنند.
دختران ایل هم «توربه» را به‌عنوان جهیزیه به خانه شوهر می‌برند. در استان کهگیلویه و بویراحمد اگر گذارتان به فروشگاه‌های عرضه صنایع‌دستی افتاد حتماً توربه را خواهید دید.
«چیکو» و «گیژگیژو» سوغات عشایر سنگسر
کمتر کسی را می‌شود پیدا کرد که به شکلات و محصولات شیرین تمایل نداشته باشد و با دیدن آن از خود ذوقی نشان ندهد. اگر اهل خوردن شکلات هستید و حتی با داشتن رژیم‌غذایی هم نمی‌توانید از خیر خوردن آن بگذرید ما نوعی شکلات به‌نام «چیکو» را پیشنهاد می‌دهیم که محصول دست عشایر سنگسر واقع در استان سمنان است. البته فرق این شکلات با شکلات‌های فروشگاه‌ها این است که ظاهر و بسته‌بندی شیکی ندارد. ولی بسیار سالم و مقوی است و می‌توانید با خیال راحت از آن میل کنید.
این شکلات‌ها از «لورعین» که در واقع آب نوعی پنیر است، تهیه می‌شوند. لور یا لورک نوعی پنیر است که با حرارت‌دادن آب پنیر به دست می‌آید. در تهیه این شکلات آب اضافه لور را آنقدر می‌جوشانند تا غلیظ شود و سپس با ترکیب شیر، شکر، کنجد، گردوی خشک‌شده و شاه‌دانه این شکلات بسیار مقوی و خوشمزه را تهیه می‌کنند.
البته پخت این شکلات به‌همین سادگی نیست و دو تا دو ساعت و نیم برای پخت آن زمان لازم است. چیکو یکی از بهترین و معروف‌ترین تنقلات عشایر مهدیشهر است زنان کدبانوی سنگسر گاهی شکلات‌ها را به صورت اسباب‌بازی‌‌های مورد علاقه کودکان نیز آماده می‌کنند. یکی از این اسباب‌بازی‌ها «گیژ گیژو» نام دارد که د رواقع همان فرفرقه است.
علاوه بر شکلات استثنایی عشایر سنگسر، نوعی آویز به نام «چنگوم» از دیگر هنرهای عشایر این منطقه است که زنان آن را به عنوان زینت به دو طرف موهای خود می‌آویزند.
مَهله‌سازی عشایر فارس
استفاده از عطر و رایحه‌های خوشبو از گذشته‌‌های خیلی دور مورد توجه انسان بوده و در زندگی مدرن امروزی جایگاه ویژه‌ای دارد. اما عشایر فارس به جای هزینه‌کردن برای شیشه‌های عطر گران قیمت، نیاز ذاتی خود برای رایحه‌ خوش را از طبیعت تمین می‌کنند. در فصل تابستان عشایر فارس گیاهی به‌نام «مَهله»‌ را جمع‌آوری می‌کنند.
این گیاه که معطر بوده رفته رفته جایی در صنایع‌دستی عشایر فارس باز کرده است. عشایر فارس دانه‌های معطر مهله را با رنگ‌های طبیعی مانند حنا یا سدر رنگ می‌کنند و بعد از سوراخ‌‌کردن دانه‌های مهله، آن را به صورت یک گردن‌بند زیبا آماده می‌کنند.
این دانه‌ها بعد از تماس با رطوبت بدن انسان رایحه خوبی از خود ساطع می‌کنند که علاوه بر بوی خوب باعث آرامش اعصاب نیز می‌شود. آنها که استطاعت مالی بیشتری دارند در میان این مهره‌ها نشان‌های طلا یا نقره نیز می‌آویزند. زنی که در میان عشایر فارس قصد ازدواج دارد، در کنار لباس عروس خود یک «مهله» نیز به همراه دارد.
نان «کلگ بلوط» عشایر بختیاری
عشایر بختیاری نوعی نان منحصربه‌فرد و کاملاً استثنایی تولید می‌کنند که مطمئن باشید نمونه آن را در هیچ کجای دیگر نخواهد یافت. تهیه این نان بسیار زمان‌بر بوده و کار آسانی نیست. عشایر این منطقه بعد از جمع‌آوری بلوط آن را در یک گودال آتش قرار می‌دهند و مجدداً روی بلوط‌ها آتش درست می‌کنند تا در اث ر حرارت بالا و پایین خوب بپزد.
بعد از اینکه بلوط‌ها با کمک آسیاب‌دستی به شکل آرد درآمد، آن را با آب ترکیب کرده و به مدت سه روز در داخل کیسه می‌گذارند تا خمیر استراحت کند و برای پخت آماده شود. بعد از سه روز مجدداً خمیر را در جریان آب جاری قرار می‌دهند. بعد از خشک ‌کردن خمیر از آن نان بلوط می‌پزند.
نان بلوط به رنگ قهوه‌ای سوخته و متمایل به سیاه است. این سوغات بی‌نظیر ارزش یک بار امتحان کردن را دارد.


Scroll To Top