نظرهاوانديشه ها
قدیمی ترین روزنامه ایران با ۹۲سال انتشار مستمر
روزنامه اطلاعات

نظرهاوانديشه ها

  • حروفنگار فرهیخته
    دکتر قاسم صافی ـ استاد دانشگاه تهران
    شنبه ۱ اردیبهشت ۱۳۹۷
      کتاب و مطبوعات، همراه همیشگی زندگی بشر، نمود گذشته درخشان و تابان، روزنه‌ای برای رخنه به هزارلایه‌های کمتر شناخته شده تاریخ تمدن، چهره گشاینده اعتبار خط که میان تمامی اقوام و ملل ارزش ویژه‌ای داشته، همواره وظیفه خود را به بهترین نحو به انجام رسانیده و پیوسته به عنوان مجموعه‌ای زنده و سازمان‌یافته، مهمترین وسیله انتقال حقیقت‌ها، سخنگوی پیشینیان، کارنامه فرهنگ و معرفت بشر، اسباب فزونی دانش و ادبیات، بیان‌کننده تلخی‌ها و محرومیت‌ها، تلاش و کامیابی‌ها و در مسائل علمی، نشانه تسلسل تفکرات بوده است و قرنهاست که نقل […]

      کتاب و مطبوعات، همراه همیشگی زندگی بشر، نمود گذشته درخشان و تابان، روزنه‌ای برای رخنه به هزارلایه‌های کمتر شناخته شده تاریخ تمدن، چهره گشاینده اعتبار خط که میان تمامی اقوام و ملل ارزش ویژه‌ای داشته، همواره وظیفه خود را به بهترین نحو به انجام رسانیده و پیوسته به عنوان مجموعه‌ای زنده و سازمان‌یافته، مهمترین وسیله انتقال حقیقت‌ها، سخنگوی پیشینیان، کارنامه فرهنگ و معرفت بشر، اسباب فزونی دانش و ادبیات، بیان‌کننده تلخی‌ها و محرومیت‌ها، تلاش و کامیابی‌ها و در مسائل علمی، نشانه تسلسل تفکرات بوده است و قرنهاست که نقل […]

  • در سایه‌سار نیایش
    به مناسبت سالروز ولادت زیور عابدان، امام سجاد(ع)
    شنبه ۱ اردیبهشت ۱۳۹۷
      بزرگان و به‌ویژه معصومان را نمی‌توان صرفاً با رجوع به تاریخ و بررسی وقایع زندگی‌شان شناخت. بخش مهم شخصیت والای آنها نهفته در گفتارشان و به‌خصوص دعاهایشان است. از این میان چهارمین امام، حضرت علی‌بن الحسین (علیهماالسلام) به جهاتی تشخص بیشتری دارد؛ چه، اوضاع نابسامان تاریخ حیات ایشان به‌گونه‌ای بود که مجال فعالیتش بسیار محدود بود و به نظر می‌رسد در میان امامان، کمترین اصحاب را داشت. خفقان سیاسی حاکم به دست غاصبان اموی و هراس مردم از برقراری ارتباط با خاندان پیامبر(ص) و درگیری‌های چندگانه میان جناح‌های مختلف […]

      بزرگان و به‌ویژه معصومان را نمی‌توان صرفاً با رجوع به تاریخ و بررسی وقایع زندگی‌شان شناخت. بخش مهم شخصیت والای آنها نهفته در گفتارشان و به‌خصوص دعاهایشان است. از این میان چهارمین امام، حضرت علی‌بن الحسین (علیهماالسلام) به جهاتی تشخص بیشتری دارد؛ چه، اوضاع نابسامان تاریخ حیات ایشان به‌گونه‌ای بود که مجال فعالیتش بسیار محدود بود و به نظر می‌رسد در میان امامان، کمترین اصحاب را داشت. خفقان سیاسی حاکم به دست غاصبان اموی و هراس مردم از برقراری ارتباط با خاندان پیامبر(ص) و درگیری‌های چندگانه میان جناح‌های مختلف […]

  • سیاست دینی جدید و پیامدهایش
    دین و دولت در عربستان
    حجت‌الاسلام و المسلمین دکتر محمد مسجدجامعی
    شنبه ۱ اردیبهشت ۱۳۹۷
      آنچه هم‌اکنون در عربستان می‌گذرد، تعجب عموم کارشناسان مسائل جهان عرب و این کشور را برانگیخته است، اعم از آنکه عرب باشند و یا غربی. به عکس آنچه بسیاری در ایران می‌پندارند، این تحولات بیش از آنکه از سر محاسبه و آینده‌نگری باشد، به دلیل رقابت قدرت در داخل خاندان سلطنتی و نیز احساس عمیق عقب‌ماندگی ناشی از وابستگی به نفت و عدم توافق با دنیای کنونی است و اینکه مبادا قدرت و نفوذ خود را از دست بدهند، خواه در سطح بین‌المللی و منطقه‌ای باشد و یا در […]

      آنچه هم‌اکنون در عربستان می‌گذرد، تعجب عموم کارشناسان مسائل جهان عرب و این کشور را برانگیخته است، اعم از آنکه عرب باشند و یا غربی. به عکس آنچه بسیاری در ایران می‌پندارند، این تحولات بیش از آنکه از سر محاسبه و آینده‌نگری باشد، به دلیل رقابت قدرت در داخل خاندان سلطنتی و نیز احساس عمیق عقب‌ماندگی ناشی از وابستگی به نفت و عدم توافق با دنیای کنونی است و اینکه مبادا قدرت و نفوذ خود را از دست بدهند، خواه در سطح بین‌المللی و منطقه‌ای باشد و یا در […]

  • تعامل یزد و کرمان
    سید محمدعلی گلابزاده - بخش چهارم
    شنبه ۱ اردیبهشت ۱۳۹۷
      این رابطه و پیوند نه تنها در دهه‌های کنونی که از سده‌های گذشته نیز دیده می‌شود. نمونه آن اینکه وقتی ترکان‌خاتون حاکم روزگار قراختائیان، مدرسه قبه‌سبز را در کرمان راه‌اندازی کرد، در جمع کسانی که به دعوت وی به کرمان آمدند تا در آنجا به تدریس و تعلیم و تعلّم بپردازند، «توران پشتی یزدی» بود که در کنار بزرگان دیگری چون شیخ محمود شبستری، مجد خوافی، باخرزی و… به انجام این مهم پرداختند و سالها به خدمت فرهنگی ادامه دادند. ـ از مشاهیر علمی دیگری که هدیه یزدی‌ها به […]

      این رابطه و پیوند نه تنها در دهه‌های کنونی که از سده‌های گذشته نیز دیده می‌شود. نمونه آن اینکه وقتی ترکان‌خاتون حاکم روزگار قراختائیان، مدرسه قبه‌سبز را در کرمان راه‌اندازی کرد، در جمع کسانی که به دعوت وی به کرمان آمدند تا در آنجا به تدریس و تعلیم و تعلّم بپردازند، «توران پشتی یزدی» بود که در کنار بزرگان دیگری چون شیخ محمود شبستری، مجد خوافی، باخرزی و… به انجام این مهم پرداختند و سالها به خدمت فرهنگی ادامه دادند. ـ از مشاهیر علمی دیگری که هدیه یزدی‌ها به […]

  • اعتدال در علم و عرفان
    دکتر سیدمرتضی الهی قمشه‌ای - بخش دوم و پایانی
    سه شنبه ۲۸ فروردین ۱۳۹۷
      اولین بار که این نمایشنامه (خانه عروسکی) در آلمان به اجرا درمی‌آمد، صاحب تماشاخانه پیشنهاد می‌کند که ایبسن صحنه آخر را عوض کند، وگرنه آن را روی صحنه نخواهد آورد. ایبسن با اکراه این کار را می‌کند و در صحنه آخر، لورا با بچه‌هایش دور هم جمع می‌شوند و پرده می‌افتد. بعد از اینکه نمایشنامه مورد استقبال قرار می‌گیرد، ایبسن اجرا‌های بعدی را به صورت اصلی روی صحنه می‌آورد و اجرای اول را «قصابی هنری» می‌خواند؛ به این‌ترتیب سبک رمانتیک در تئاتر اروپا جای خود را به سبک رئالیست […]

      اولین بار که این نمایشنامه (خانه عروسکی) در آلمان به اجرا درمی‌آمد، صاحب تماشاخانه پیشنهاد می‌کند که ایبسن صحنه آخر را عوض کند، وگرنه آن را روی صحنه نخواهد آورد. ایبسن با اکراه این کار را می‌کند و در صحنه آخر، لورا با بچه‌هایش دور هم جمع می‌شوند و پرده می‌افتد. بعد از اینکه نمایشنامه مورد استقبال قرار می‌گیرد، ایبسن اجرا‌های بعدی را به صورت اصلی روی صحنه می‌آورد و اجرای اول را «قصابی هنری» می‌خواند؛ به این‌ترتیب سبک رمانتیک در تئاتر اروپا جای خود را به سبک رئالیست […]

  • هگل و فیلسوفان اسلامی
    گفتگو با دکتر حمید طالب ‌زاده - منیره پنج‌­تنی - بخش دوم و پایانی
    سه شنبه ۲۸ فروردین ۱۳۹۷
      اشاره: بخش نخست گفتگوی حاضر به اینجا رسید که فیلسوفان اسلامی تعالی‌اندیش بوده‌اند و مطلقی آسمانی داشته‌اند؛ ولی هگل «تعالی» را امری انتزاعی می‌داند و مطلق را در زمین جستجو می‌کند، چگونه می‌توان در میان این دو مطلق اندیشید؟ و او کوشیده است در کتابش نه جانب فیلسوفان اسلامی را بگیرد و نه خواسته است از هگل جانبداری کند. اینکه دنباله سخن: یکی دیگر از نکات مطرح‌کردنی در باره نقش و جایگاه مؤلف و بانی گفتگو میان این دو سنت فلسفی، مسئله زبان است. اگر از یونانی و لاتین […]

      اشاره: بخش نخست گفتگوی حاضر به اینجا رسید که فیلسوفان اسلامی تعالی‌اندیش بوده‌اند و مطلقی آسمانی داشته‌اند؛ ولی هگل «تعالی» را امری انتزاعی می‌داند و مطلق را در زمین جستجو می‌کند، چگونه می‌توان در میان این دو مطلق اندیشید؟ و او کوشیده است در کتابش نه جانب فیلسوفان اسلامی را بگیرد و نه خواسته است از هگل جانبداری کند. اینکه دنباله سخن: یکی دیگر از نکات مطرح‌کردنی در باره نقش و جایگاه مؤلف و بانی گفتگو میان این دو سنت فلسفی، مسئله زبان است. اگر از یونانی و لاتین […]

  • تعامل یزد و کرمان
    سید محمدعلی گلابزاده - بخش سوم
    سه شنبه ۲۸ فروردین ۱۳۹۷
      تعدادی از فرزندان شاه‌نعمت‌الله‌ ولی از کرمان به یزد رفتند و… چندی عهده‌دار مسند وزارت و داروغگی یزد بودند با این توضیح که علاقه به شاه‌نعمت‌الله موجب شد تا میرمیران یزدی نام یکی از فرزندان خود را شاه‌نعمت‌الله بگذارد (متوفی ۹۷۱ق).۱ «عبدالله بهادر، خاله‌زاده محمد تیمور را مأمور تاختن به مشهد نمود و سپس از آنجا به سمت یزد و کرمان تاخت و یزد تحت محاصره ازبکان درآمد.»۲ رویدادهای سیاسی مشترک یزد و کرمان، بسیار بیش از اینهاست؛ از رفتن حسین‌خان بچاقچی ـ سیاستمدار کرمانی ـ به یزد و […]

      تعدادی از فرزندان شاه‌نعمت‌الله‌ ولی از کرمان به یزد رفتند و… چندی عهده‌دار مسند وزارت و داروغگی یزد بودند با این توضیح که علاقه به شاه‌نعمت‌الله موجب شد تا میرمیران یزدی نام یکی از فرزندان خود را شاه‌نعمت‌الله بگذارد (متوفی ۹۷۱ق).۱ «عبدالله بهادر، خاله‌زاده محمد تیمور را مأمور تاختن به مشهد نمود و سپس از آنجا به سمت یزد و کرمان تاخت و یزد تحت محاصره ازبکان درآمد.»۲ رویدادهای سیاسی مشترک یزد و کرمان، بسیار بیش از اینهاست؛ از رفتن حسین‌خان بچاقچی ـ سیاستمدار کرمانی ـ به یزد و […]

  • تعامل یزد و کرمان
    سید محمدعلی گلابزاده - بخش دوم
    دوشنبه ۲۷ فروردین ۱۳۹۷
      ماجرای فروش دختران محمدشفیع بردسیری در کرمان و اشکی که در آن هنگام بر گونه‌های تکیده‌اش چکید و… نشانی از این بیداد بود. درست در همان زمان و در روزگار محمدرضابیک اصفهانی حاکم یزد «ابواب نادری بر چهره احوال رعیت آن دیار باز شد… و از جمله ابوابی که به هر یک از ولایات محروسه به موجب فرموده پادشاهی رسیده بود، مبلغ چهارهزار تومان به یزد بود. ای بسا خونهای ناحق که به جهت وصول این وجه ریخته شد… اعلی قیمت فرزندانی که پدران از بیم جان به جهت […]

      ماجرای فروش دختران محمدشفیع بردسیری در کرمان و اشکی که در آن هنگام بر گونه‌های تکیده‌اش چکید و… نشانی از این بیداد بود. درست در همان زمان و در روزگار محمدرضابیک اصفهانی حاکم یزد «ابواب نادری بر چهره احوال رعیت آن دیار باز شد… و از جمله ابوابی که به هر یک از ولایات محروسه به موجب فرموده پادشاهی رسیده بود، مبلغ چهارهزار تومان به یزد بود. ای بسا خونهای ناحق که به جهت وصول این وجه ریخته شد… اعلی قیمت فرزندانی که پدران از بیم جان به جهت […]

  • هگل و فیلسوفان اسلامی
    گفتگو با دکتر حمید طالب­‌زاده - منیره پنج تنی - بخش اول
    دوشنبه ۲۷ فروردین ۱۳۹۷
      اشاره: انتشارات هرمس در تابستان ۱۳۹۶ کتابی با عنوان «گفتگویی میان هگل و فیلسوفان اسلامی: صیرورت، دیالکتیک و ایدئالیسم» به قلم حمید طالب­‌زاده منتشر کرد. هدف مؤلف، گشودن باب تازه‌ای برای گفتگو میان هگل و فیلسوفان اسلامی به‌ منظور آزمون معاصرت فلسفه اسلامی و مواجهه آن با اندیشه غربی است. فلسفه ربط ناگستنی با زندگی دارد و فلسفه اسلامی نیز اگر سودای حضور در عرصه جهانی دارد، باید پیش از پرداختن به مسائل روزگار حاضر، به نفس «معاصرت» بیندیشد. گفتگوی حاضر که متن کاملش پیشتر در ماهنامه «اطلاعات حکمت […]

      اشاره: انتشارات هرمس در تابستان ۱۳۹۶ کتابی با عنوان «گفتگویی میان هگل و فیلسوفان اسلامی: صیرورت، دیالکتیک و ایدئالیسم» به قلم حمید طالب­‌زاده منتشر کرد. هدف مؤلف، گشودن باب تازه‌ای برای گفتگو میان هگل و فیلسوفان اسلامی به‌ منظور آزمون معاصرت فلسفه اسلامی و مواجهه آن با اندیشه غربی است. فلسفه ربط ناگستنی با زندگی دارد و فلسفه اسلامی نیز اگر سودای حضور در عرصه جهانی دارد، باید پیش از پرداختن به مسائل روزگار حاضر، به نفس «معاصرت» بیندیشد. گفتگوی حاضر که متن کاملش پیشتر در ماهنامه «اطلاعات حکمت […]

  • اعتدال در علم و عرفان
    دکتر سیدمرتضی الهی قمشه‌ای - بخش اول
    دوشنبه ۲۷ فروردین ۱۳۹۷
      در طول تاریخ عرفان، به‌ویژه در قرنهای اخیر، تعادل عرفانی خود را از دست داده‌ایم. عرفان گاه بدون اینکه خود را با علم و صنعت و فرهنگ همگام کند، به رشدش ادامه داده و مانند سلول‌های سرطانی، توان جامعه را صرف رشد خود کرده، به جای اینکه خود را خرج علم و فرهنگ جامعه بکند. اکنون کار به جایی رسیده که ما با بعضی حرکت‌های عرفانی مردم‌گریز و فرهنگ‌گریز و دین‌گریز و علم‌گریز مواجه شده‌ایم! ‏بسیار می‌شنویم که می‌گویند اگر می‌خواهی به عرفان برسی، باید «عقل» را یا «دنیا» […]

      در طول تاریخ عرفان، به‌ویژه در قرنهای اخیر، تعادل عرفانی خود را از دست داده‌ایم. عرفان گاه بدون اینکه خود را با علم و صنعت و فرهنگ همگام کند، به رشدش ادامه داده و مانند سلول‌های سرطانی، توان جامعه را صرف رشد خود کرده، به جای اینکه خود را خرج علم و فرهنگ جامعه بکند. اکنون کار به جایی رسیده که ما با بعضی حرکت‌های عرفانی مردم‌گریز و فرهنگ‌گریز و دین‌گریز و علم‌گریز مواجه شده‌ایم! ‏بسیار می‌شنویم که می‌گویند اگر می‌خواهی به عرفان برسی، باید «عقل» را یا «دنیا» […]

  • دژ دارا
    چهارشنبه ۲۲ فروردین ۱۳۹۷
      «قلعة دارا» یا «شهر دارا» شهری نظامی بوده است، در شمال میانرودان یا بین‌النهرین (عراق کنونی)، که به دستور حکومت روم شرقی یا بیزانس ـ به مرکزیت قسطنطنیه ـ ساخته شد. این دژ در مرز میان دو قدرت بزرگ عهد باستان، یعنی ایران و روم (بیزانس) قرار داشت و از نظر نظامی و استراتژیک از اهمیت خاصی برخوردار بود. امروزه در روستای اوغوز Oğuz در ترکیه، آثار به‌جای مانده از این قلعه را می‌توان دید. پس از شکست بیزانس در جنگ آناستازی از ایران در سال ۵۰۲ـ ۵۰۶م، به […]

      «قلعة دارا» یا «شهر دارا» شهری نظامی بوده است، در شمال میانرودان یا بین‌النهرین (عراق کنونی)، که به دستور حکومت روم شرقی یا بیزانس ـ به مرکزیت قسطنطنیه ـ ساخته شد. این دژ در مرز میان دو قدرت بزرگ عهد باستان، یعنی ایران و روم (بیزانس) قرار داشت و از نظر نظامی و استراتژیک از اهمیت خاصی برخوردار بود. امروزه در روستای اوغوز Oğuz در ترکیه، آثار به‌جای مانده از این قلعه را می‌توان دید. پس از شکست بیزانس در جنگ آناستازی از ایران در سال ۵۰۲ـ ۵۰۶م، به […]

  • بداهت علوم انسانی اسلامی
    دکتر سیدموسی دیباج - بخش دوم
    سه شنبه ۲۱ فروردین ۱۳۹۷
      اعتبار قواعد ریاضی به هیچ‎وجه به وجدان و فقدان شخصیت حقیقی ریاضیدان مربوط نیست؛ اما در عین‎حال قواعد ریاضی نمی‎تواند وجدان شخص ریاضیدان را دگرگون سازد و تهی و انتزاعی نماید. او یک انسان ریاضیدان است و با کیش و آیین و گرایش اعتقادی و مذهبی و ملی خاص خود زندگی می‎کند و دیدگاه و شعورش هیچ‎گاه از وی جداشدنی نیست. پس اگر وجدان شعور ریاضی است که به طرح مسائل ریاضی و حل معادلات وسایل می‎پردازد، این شعور و وجدان از روح ریاضیدان جدا و منعزل در یک […]

      اعتبار قواعد ریاضی به هیچ‎وجه به وجدان و فقدان شخصیت حقیقی ریاضیدان مربوط نیست؛ اما در عین‎حال قواعد ریاضی نمی‎تواند وجدان شخص ریاضیدان را دگرگون سازد و تهی و انتزاعی نماید. او یک انسان ریاضیدان است و با کیش و آیین و گرایش اعتقادی و مذهبی و ملی خاص خود زندگی می‎کند و دیدگاه و شعورش هیچ‎گاه از وی جداشدنی نیست. پس اگر وجدان شعور ریاضی است که به طرح مسائل ریاضی و حل معادلات وسایل می‎پردازد، این شعور و وجدان از روح ریاضیدان جدا و منعزل در یک […]

  • هنر در ساحت اندیشة اسلامی
    دکتر حسن بلخاری - بخش چهارم و پایانی
    سه شنبه ۲۱ فروردین ۱۳۹۷
      در مبحث زن به عنوان ناظر اثر هنری، به‌رغم تحقیقات و مطالعات وسیع انسان‌شناختی و روان‌شناختی که اذعان به تفویق نسبی نیمکرة راست مغز در زنان دارد (و این خود موقعیتی برتر و مناسب‌تر در نقد و نظر به‌ویژه در جنبه‌های ادراک زیبایی‌شناسانه آثار هنری بدان‌ها می‌‌بخشد)، لیکن در این عرصه نیز نگاه مردانه مسلط است. کارولین کورس مایر در بخش «فمینیسم» دانشنامة روتلیج به‌خوبی نشان داده است که نگاه غالب در جریان‌های زیبایی‌شناسی، نگاه مردانه بوده و همین نیز دلیلی برای زیبایی‌شناسان فمینیستی است تا سعی کنند با […]

      در مبحث زن به عنوان ناظر اثر هنری، به‌رغم تحقیقات و مطالعات وسیع انسان‌شناختی و روان‌شناختی که اذعان به تفویق نسبی نیمکرة راست مغز در زنان دارد (و این خود موقعیتی برتر و مناسب‌تر در نقد و نظر به‌ویژه در جنبه‌های ادراک زیبایی‌شناسانه آثار هنری بدان‌ها می‌‌بخشد)، لیکن در این عرصه نیز نگاه مردانه مسلط است. کارولین کورس مایر در بخش «فمینیسم» دانشنامة روتلیج به‌خوبی نشان داده است که نگاه غالب در جریان‌های زیبایی‌شناسی، نگاه مردانه بوده و همین نیز دلیلی برای زیبایی‌شناسان فمینیستی است تا سعی کنند با […]

  • اقتصاد و فرهنگ
    دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی
    سه شنبه ۲۱ فروردین ۱۳۹۷
      اشاره: آثار پر برگ و بار استاد شفیعی کدکنی از جهات گوناگون آموزنده و دیده‌گشاست و از میان آنها، کتاب ارجمند «با چراغ و آینه» (انتشارات سخن) که در حکم تاریخ ادبیات فارسی معاصر است، چندان پر و پیمان است که به حق فراتر از تاریخ ادبیات، درسهایی از تاریخ سیاسی، اجتماعی، دینی، فرهنگی و در مواردی اقتصادی ایران نیز می‌آموزیم. البته استاد از این موارد، در حکم عوامل مؤثر و تعیین‌کننده در یک جریان استفاده می‌کنند و مقصود اصلی، بیان تاریخ عمومی نیست. آنچه در گزیدة حاضر از […]

      اشاره: آثار پر برگ و بار استاد شفیعی کدکنی از جهات گوناگون آموزنده و دیده‌گشاست و از میان آنها، کتاب ارجمند «با چراغ و آینه» (انتشارات سخن) که در حکم تاریخ ادبیات فارسی معاصر است، چندان پر و پیمان است که به حق فراتر از تاریخ ادبیات، درسهایی از تاریخ سیاسی، اجتماعی، دینی، فرهنگی و در مواردی اقتصادی ایران نیز می‌آموزیم. البته استاد از این موارد، در حکم عوامل مؤثر و تعیین‌کننده در یک جریان استفاده می‌کنند و مقصود اصلی، بیان تاریخ عمومی نیست. آنچه در گزیدة حاضر از […]

  • به مناسبت سالگرد درگذشت شریف مرتضی
    شریف مرتضی و غیر مسلمانان
    استاد اکبر ثبوت
    سه شنبه ۲۱ فروردین ۱۳۹۷
      سیّد بزرگوار شریف مرتضی (م: رجب ۴۳۶هـ.) شخصیتی است که مجموع امتیازات وی را در هیچ عالم بزرگ شیعی، بلکه مسلمان نمی‌توان یافت: الف) قُربِ زمانی و نَسَبی او به معصوم: پدر وی با همان تعداد واسطه به امام موسی کاظم(ع) می‌پیوندد که امام مهدی(ع) می‌پیوندد. ب) اخلاق ملکوتی و کراماتی که از وی نقل کرده‌اند. ج) جامعیّت علمی او و استادی کم‌نظیرش در دانش‌های مختلف: فقه، اصول، کلام، تفسیر و… د) تربیت شاگردانی مانند شیخ طوسی که همانندان ایشان را در عظمت مقام علمی، خیلی کم می‌توان سراغ […]

      سیّد بزرگوار شریف مرتضی (م: رجب ۴۳۶هـ.) شخصیتی است که مجموع امتیازات وی را در هیچ عالم بزرگ شیعی، بلکه مسلمان نمی‌توان یافت: الف) قُربِ زمانی و نَسَبی او به معصوم: پدر وی با همان تعداد واسطه به امام موسی کاظم(ع) می‌پیوندد که امام مهدی(ع) می‌پیوندد. ب) اخلاق ملکوتی و کراماتی که از وی نقل کرده‌اند. ج) جامعیّت علمی او و استادی کم‌نظیرش در دانش‌های مختلف: فقه، اصول، کلام، تفسیر و… د) تربیت شاگردانی مانند شیخ طوسی که همانندان ایشان را در عظمت مقام علمی، خیلی کم می‌توان سراغ […]

  • حافظ و پوشکین
    زهرا محمدی - بخش دوم و پایانی
    دوشنبه ۲۰ فروردین ۱۳۹۷
      عشق نافرجام در اشعار حافظ هم بسیار دیده می‌شود و حافظ نیز همچون پوشکین از رنج‌بردن ناشی از عشق لذت می‌برد و همین تناقض، ویژگی مشترک حافظ و پوشکین است. لذت داغ غمت بر دل ما باد حرام اگر از داد غم عشق تو دادی طلبیم… در قالب اشعار عاشقانه می‌توان مضامین جزئی‌تر زیر را در شعر حافظ و پوشکین یافت: هجران و وصال هجران و فراق از مایه‌های اصلی اشعار عاشقانه پوشکین و حافظ به‌شمار می‌رود؛ اما پوشکین علاوه بر اشعار عاشقانه در شعرهایی هم که بیشتر مفهوم […]

      عشق نافرجام در اشعار حافظ هم بسیار دیده می‌شود و حافظ نیز همچون پوشکین از رنج‌بردن ناشی از عشق لذت می‌برد و همین تناقض، ویژگی مشترک حافظ و پوشکین است. لذت داغ غمت بر دل ما باد حرام اگر از داد غم عشق تو دادی طلبیم… در قالب اشعار عاشقانه می‌توان مضامین جزئی‌تر زیر را در شعر حافظ و پوشکین یافت: هجران و وصال هجران و فراق از مایه‌های اصلی اشعار عاشقانه پوشکین و حافظ به‌شمار می‌رود؛ اما پوشکین علاوه بر اشعار عاشقانه در شعرهایی هم که بیشتر مفهوم […]

  • هنر در ساحت اندیشة اسلامی
    دکتر حسن بلخاری - بخش سوم
    دوشنبه ۲۰ فروردین ۱۳۹۷
      توضیح اینکه عناصر عینی هنر عبارتند از: هنرمند و ناظر اثر هنری. لیکن هنر امری است اعتباری که از کنش هنرمند و عکس‌العمل ناظر اثر، حاصل و به یک معنا اعتبار می‌شود. حال اگر با استناد به حضور عنصر انسانی در دو سوی اثر هنری، یعنی آفرینندة اثر و ناظر آن، ماهیت هنر مطالعه شود، دو رشتة مطالعاتی با عنوان «فلسفه هنر» و «زیبایی‌شناسی» شکل می‌گیرد. کارکرد فلسفة هنر، تبیین و تحلیل فرایند خلق اثر هنری با محور قراردادن هنرمند و اثر اوست و کارکرد زیبایی‌شناسی، تحلیل چگونگی ادراکِ […]

      توضیح اینکه عناصر عینی هنر عبارتند از: هنرمند و ناظر اثر هنری. لیکن هنر امری است اعتباری که از کنش هنرمند و عکس‌العمل ناظر اثر، حاصل و به یک معنا اعتبار می‌شود. حال اگر با استناد به حضور عنصر انسانی در دو سوی اثر هنری، یعنی آفرینندة اثر و ناظر آن، ماهیت هنر مطالعه شود، دو رشتة مطالعاتی با عنوان «فلسفه هنر» و «زیبایی‌شناسی» شکل می‌گیرد. کارکرد فلسفة هنر، تبیین و تحلیل فرایند خلق اثر هنری با محور قراردادن هنرمند و اثر اوست و کارکرد زیبایی‌شناسی، تحلیل چگونگی ادراکِ […]

  • بداهت علوم انسانی اسلامی
    دکتر سیدموسی دیباج ـ استاد فلسفه دانشگاه تهران - بخش اول
    دوشنبه ۲۰ فروردین ۱۳۹۷
      در مقاله‎های قبلی در مبحث علوم انسانی اسلامی که به چاپ رسید، از امکان به معنی عام این علوم یعنی نفی ضرورت طرف مقابل سخن رفت. در بحث از ضرورت این علوم هرچند زودهنگام باشد، این گوی و این میدان باز تا هر که در این میان توان عقلی و استدلالی خود را بیازماید. شاید هم این مبحث و موضوع ورای ضرورت و در حد امر بدیهی باشد. برای درک و تصدیق بداهتش کافی است تا عنوان را از شوائب پیچیدگی‎های در تبیین و تفسیر برهانیم و موضوع را […]

      در مقاله‎های قبلی در مبحث علوم انسانی اسلامی که به چاپ رسید، از امکان به معنی عام این علوم یعنی نفی ضرورت طرف مقابل سخن رفت. در بحث از ضرورت این علوم هرچند زودهنگام باشد، این گوی و این میدان باز تا هر که در این میان توان عقلی و استدلالی خود را بیازماید. شاید هم این مبحث و موضوع ورای ضرورت و در حد امر بدیهی باشد. برای درک و تصدیق بداهتش کافی است تا عنوان را از شوائب پیچیدگی‎های در تبیین و تفسیر برهانیم و موضوع را […]

  • ادبیات عامیانه
    مهران افشاری - بخش سوم و پایانی
    دوشنبه ۲۰ فروردین ۱۳۹۷
      صادق چوبک در داستان‌هایش بیش از دیگران به زندگی طبقه عامه توجه دارد. او زبان محاوره عامیانه را به کار برده و عنوان داستان «سنگ صبور» را از قصه‌های عامیانه وام گرفته است. همچنین است جلال آل‌احمد که در داستان‌هایش به قالب قصه‌های عامیانه و زبان عامیانه توجهی خاص دارد و نیز صبحی مهتدی که به سبک قصه‌های عامیانه داستان حاجی ملا زلفعلی را نوشت و همچنین غلامحسین ساعدی در داستان‌ها و نمایشنامه‌هایش و صمد بهرنگی در داستان‌هایش برای کودکان و نوجوانان. در عهد قاجار برخی از شاعران مانند […]

      صادق چوبک در داستان‌هایش بیش از دیگران به زندگی طبقه عامه توجه دارد. او زبان محاوره عامیانه را به کار برده و عنوان داستان «سنگ صبور» را از قصه‌های عامیانه وام گرفته است. همچنین است جلال آل‌احمد که در داستان‌هایش به قالب قصه‌های عامیانه و زبان عامیانه توجهی خاص دارد و نیز صبحی مهتدی که به سبک قصه‌های عامیانه داستان حاجی ملا زلفعلی را نوشت و همچنین غلامحسین ساعدی در داستان‌ها و نمایشنامه‌هایش و صمد بهرنگی در داستان‌هایش برای کودکان و نوجوانان. در عهد قاجار برخی از شاعران مانند […]

  • هنر در ساحت اندیشة اسلامی
    دکتر حسن بلخاری - بخش دوم
    یکشنبه ۱۹ فروردین ۱۳۹۷
      هنر در تمامی ابعاد از جمله شعر، ادب، معماری، در قالب فرمهایی انتزاعی چون مأذنه، گنبد، محراب… و نقوش هنری با تکیه بر ریاضیات و هندسه که در مراتب علوم دارای مرتبتی واسط میان معانی مجرد و مفاهیم مجسم عالم ماده بودند، اعجازها آفرید. معراج پیامبر(ص) در کنار تصویرگری‌های بی‌مثال قرآن از بهشت و عوالم سماوی، زمزم هماره جوشندة خیال هنرمندان مسلمان شد تا آثاری را به تقلید از تصویر بهشت در قرآن خلق نمایند. معراج پیامبر، ادب را در عرصه آسمان لاجوردین پرواز داد و در نگارگری نیز […]

      هنر در تمامی ابعاد از جمله شعر، ادب، معماری، در قالب فرمهایی انتزاعی چون مأذنه، گنبد، محراب… و نقوش هنری با تکیه بر ریاضیات و هندسه که در مراتب علوم دارای مرتبتی واسط میان معانی مجرد و مفاهیم مجسم عالم ماده بودند، اعجازها آفرید. معراج پیامبر(ص) در کنار تصویرگری‌های بی‌مثال قرآن از بهشت و عوالم سماوی، زمزم هماره جوشندة خیال هنرمندان مسلمان شد تا آثاری را به تقلید از تصویر بهشت در قرآن خلق نمایند. معراج پیامبر، ادب را در عرصه آسمان لاجوردین پرواز داد و در نگارگری نیز […]

Page 1 of 12312345...Last »