روزنامه اطلاعات

ايران شناسی

  • گفتار نیک
    چهارشنبه ۱۴ بهمن ۱۳۹۴
    خوش‌سخن باش، شیرین گفتار باش، منش خود را نیک بدار؛ از نیک کرداری خود غرّه مشو و رجز مخوان. سخن به موقع بگو زیرا بسیار خاموشی بهتر از تکلم و بسا تکلم بهتر از خاموشی است. از اندرزهای آذرپاد مهراسپندان نسخه مناسب چاپ

  • آشنایی با تاریخ
    چهارشنبه ۱۴ بهمن ۱۳۹۴
    خراج زیاد به انوشیروان گزارش داده شد که: «کارگزار اهواز، خراجی افزون از حد معمول فرستاده است و چه بسا که این کار با اجحاف نسبت به رعیت صورت گرفته باشد.» نوشیروان نوشت: «این اموال بر هر کس که از او گرفته شده است، برگردانده شود که اگر پادشاه اموال خود را با گرفتن اموال مردم افزایش دهد، همچون کسی است که برای استوار ساختن بام خانه خویش، از بُن خانه و ساختمان خود خاکبرداری کند!» بر انگشتری نوشیروان نوشته شده بود: «هر جا که پادشاه ستم ورزد، آبادی نخواهد […]

  • مردم و شعر خاقانی
    دکتر محمد پارسانسب ـ عضو هیأت علمی دانشگاه خوارزمی
    چهارشنبه ۱۴ بهمن ۱۳۹۴
      اشاره: شعر خاقانی نقطه‌ مرکزی در فرآیند شکل‌گیری سبک عراقی و نقطه‌ اوج معرفت‌گرایی و حکمت گرایی در شعر فارسی است. اهمیت و جایگاه شعر او تا بدانجاست که بدون اشعارش فهم مجموعه‌ ادب فارسی ناقص خواهد ماند. تا کنون از زوایای مختلف به شعر خاقانی نگاه شده است و در ‏پنجمین نشست از مجموعه درس‌گفتارهایی درباره‌ خاقانی، به «خوانشی تحلیلی از شعر خاقانی» اختصاص داشت که با سخنرانی دکتر پارسانسب در مرکز فرهنگی شهر کتاب برگزار شد. دشواری‌های شعر خاقانی تلقی ما از خاقانی این است که او […]

      اشاره: شعر خاقانی نقطه‌ مرکزی در فرآیند شکل‌گیری سبک عراقی و نقطه‌ اوج معرفت‌گرایی و حکمت گرایی در شعر فارسی است. اهمیت و جایگاه شعر او تا بدانجاست که بدون اشعارش فهم مجموعه‌ ادب فارسی ناقص خواهد ماند. تا کنون از زوایای مختلف به شعر خاقانی نگاه شده است و در ‏پنجمین نشست از مجموعه درس‌گفتارهایی درباره‌ خاقانی، به «خوانشی تحلیلی از شعر خاقانی» اختصاص داشت که با سخنرانی دکتر پارسانسب در مرکز فرهنگی شهر کتاب برگزار شد. دشواری‌های شعر خاقانی تلقی ما از خاقانی این است که او […]

  • مبادلات فرهنگی فلاحتی ایران و هند
    دکتر محمدحسن ابریشمی
    چهارشنبه ۱۴ بهمن ۱۳۹۴
      درآمد از خویشاوندی نژادی اقوام هند و ایرانی و ریشة مشترک زبانهای باستانی و فراموش شدة این دو ملت که بگذریم، باید یادآور شویم سرزمین هند منطقة بیستم مالیاتی داریوش بود. نام این سرزمین (ایندیا: ‏India‏) نیز برگرفته از نام ایرانی آن در پارسی باستان است.۱ آرنولد توین‌بی با این پرسش که چرا کوروش اول (که پدرش او را کورور ‏Kuru‏ می‌نامید) نام پسر خود را کمبوجیه گذاشت؟ و با طرح دو واژة «کمبوجیه» و «کورو» به عنوان اسم مکان ـ از یک سو در ماورای قفقاز (که جغرافیانویسان […]

      درآمد از خویشاوندی نژادی اقوام هند و ایرانی و ریشة مشترک زبانهای باستانی و فراموش شدة این دو ملت که بگذریم، باید یادآور شویم سرزمین هند منطقة بیستم مالیاتی داریوش بود. نام این سرزمین (ایندیا: ‏India‏) نیز برگرفته از نام ایرانی آن در پارسی باستان است.۱ آرنولد توین‌بی با این پرسش که چرا کوروش اول (که پدرش او را کورور ‏Kuru‏ می‌نامید) نام پسر خود را کمبوجیه گذاشت؟ و با طرح دو واژة «کمبوجیه» و «کورو» به عنوان اسم مکان ـ از یک سو در ماورای قفقاز (که جغرافیانویسان […]

  • زبان و خط در تمدن یونانی ـ بلخی
    یانوش هارماتا - ترجمه دکتر صادق ملک شهمیرزادی
    چهارشنبه ۱۴ بهمن ۱۳۹۴
      اشاره: بلخ در شمال شرق ایران (افغانستان امروزی) سال‌های سال پایتخت و مرکز مذهبی ایران بود. اسکان جماعت‌های یونانی در دوره هخامنشی و سپس تشکیل کلنی‌های یونانی‌نشین در عصر سلوکیان به‌ تدریج بلخ را به صورت ناحیه‌ای با فرهنگ یونانی در آورد. فرمانروایی یونانی این دیار که متناوباً حدود سه سده بر این منطقه سلطه داشت،‌تأثیرات گوناگون فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی بر جا نهادند که شایان توجه و بررسی است. آنچه در پی می‌آید، تلخیص بسیار فشرده‌ای از یک مقاله در کتاب «تاریخ تمدنهای آسیای مرکزی» (بخش دوم […]

      اشاره: بلخ در شمال شرق ایران (افغانستان امروزی) سال‌های سال پایتخت و مرکز مذهبی ایران بود. اسکان جماعت‌های یونانی در دوره هخامنشی و سپس تشکیل کلنی‌های یونانی‌نشین در عصر سلوکیان به‌ تدریج بلخ را به صورت ناحیه‌ای با فرهنگ یونانی در آورد. فرمانروایی یونانی این دیار که متناوباً حدود سه سده بر این منطقه سلطه داشت،‌تأثیرات گوناگون فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی بر جا نهادند که شایان توجه و بررسی است. آنچه در پی می‌آید، تلخیص بسیار فشرده‌ای از یک مقاله در کتاب «تاریخ تمدنهای آسیای مرکزی» (بخش دوم […]

  • جاودان خرَد
    دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی
    چهارشنبه ۱۴ بهمن ۱۳۹۴
      بزرگا! جاودان مردا! هُشیواری و دانایی نه دیروزی که امروزی، نه امروزی که فردایی همه دیروز ما از تو، همه امروز ما با تو همه فردای ما در تو، که بالایی و والایی چو زینجا بنگرم، زان‌سوی ده قرنت همی بینم که می‌گویی و می‌رویی و می‌بالی و می‌آیی به گردت شاعران انبوه و هر یک قلّه‌ای بشکوه تو اما در میان، گویی دماوندی که تنهایی سر اندر ابرِ اسطوره به ژرفاژرفِ اندیشه به زیر پرتو خورشید دانایی چه زیبایی! هزاران ماه و کوکب از مدار جان تو تابان […]

      بزرگا! جاودان مردا! هُشیواری و دانایی نه دیروزی که امروزی، نه امروزی که فردایی همه دیروز ما از تو، همه امروز ما با تو همه فردای ما در تو، که بالایی و والایی چو زینجا بنگرم، زان‌سوی ده قرنت همی بینم که می‌گویی و می‌رویی و می‌بالی و می‌آیی به گردت شاعران انبوه و هر یک قلّه‌ای بشکوه تو اما در میان، گویی دماوندی که تنهایی سر اندر ابرِ اسطوره به ژرفاژرفِ اندیشه به زیر پرتو خورشید دانایی چه زیبایی! هزاران ماه و کوکب از مدار جان تو تابان […]

  • در آستانه سومین سالگرد درگذشت مؤسس بنیاد ایران‌شناسی
    هویت جامع ملی ایران
    بازخوانی گفتگو با مرحوم دکتر حسن حبیبی
    چهارشنبه ۷ بهمن ۱۳۹۴
      اشاره: شاید بتوان مهمترین کار مرحوم دکتر حبیبی را تأسیس بنیاد ایران‌شناسی و تعریف خاص ایشان از این مقوله دانست که پیراسته از گرایشهای افراطی و تفریطی، به شناسایی درست و همه‌جانبه از ایران و آگاهی از جایگاه تمدنی آن و نقش مهم و دیرپایش در برپایی تمدن جهانی همت گماشته است. آنچه در پی می‌آید، بخشهایی از گفتگویی مفصل با آن مرحوم در همین مقوله است. همزمان با ایام درگذشت ایشان، نام و یادش را گرامی می‌داریم و آرزو می‌کنیم نهال نهادی که او با خون دل کاشت، […]

      اشاره: شاید بتوان مهمترین کار مرحوم دکتر حبیبی را تأسیس بنیاد ایران‌شناسی و تعریف خاص ایشان از این مقوله دانست که پیراسته از گرایشهای افراطی و تفریطی، به شناسایی درست و همه‌جانبه از ایران و آگاهی از جایگاه تمدنی آن و نقش مهم و دیرپایش در برپایی تمدن جهانی همت گماشته است. آنچه در پی می‌آید، بخشهایی از گفتگویی مفصل با آن مرحوم در همین مقوله است. همزمان با ایام درگذشت ایشان، نام و یادش را گرامی می‌داریم و آرزو می‌کنیم نهال نهادی که او با خون دل کاشت، […]

  • مهْ و بهْ
    چهارشنبه ۷ بهمن ۱۳۹۴
    انوشیروان دادگر گوید: بِهْ مِهْ، نه مِهْ بهْ! یعنی بهتر باید مهتر (شهریار و فرمانروا و کارگزار) باشد، نه اینکه مهتر چون بر سریر قدرت است، بهتر نیز هست. نصیحه‌الملوک غزالی نسخه مناسب چاپ

  • ایزدی مرز، ایران
    دکتر حسن حبیبى
    چهارشنبه ۷ بهمن ۱۳۹۴
      ایزدی مرز، ایرانردکتر حسن حبیبى نسخه مناسب چاپ

      ایزدی مرز، ایرانردکتر حسن حبیبى نسخه مناسب چاپ

  • آشنایی با ایران شناسان
    حسن حبیبی
    چهارشنبه ۷ بهمن ۱۳۹۴
      دکتر حسن حبیبی در سال ۱۳۱۶ شمسی در تهران چشم به جهان گشود. در سال ۱۳۳۵ وارد دانشگاه شد و به طور همزمان در دو رشتة حقوق و ادبیات به تحصیل پرداخت. وی برای ادامة تحصیل به فرانسه رفت و از دانشگاه سوربن دکتری حقوق گرفت و در بهمن۱۳۵۷ همراه با امام خمینی(ره) به وطن بازگشت. از جمله فعالیتها و مسئولیتهای مهم دکتر حبیبی می‌توان به عضویت در شورای عالی انقلاب فرهنگی، نمایندگی دوره اول مجلس شورای اسلامی، وزارت فرهنگ، علوم و دادگستری، عضویت در شورای نگهبان، عضویت دیوان […]

      دکتر حسن حبیبی در سال ۱۳۱۶ شمسی در تهران چشم به جهان گشود. در سال ۱۳۳۵ وارد دانشگاه شد و به طور همزمان در دو رشتة حقوق و ادبیات به تحصیل پرداخت. وی برای ادامة تحصیل به فرانسه رفت و از دانشگاه سوربن دکتری حقوق گرفت و در بهمن۱۳۵۷ همراه با امام خمینی(ره) به وطن بازگشت. از جمله فعالیتها و مسئولیتهای مهم دکتر حبیبی می‌توان به عضویت در شورای عالی انقلاب فرهنگی، نمایندگی دوره اول مجلس شورای اسلامی، وزارت فرهنگ، علوم و دادگستری، عضویت در شورای نگهبان، عضویت دیوان […]

  • برگی از دفترهای پیشین
    چهارشنبه ۳۰ دی ۱۳۹۴
    پادشاهی را مهمی پیش آمد؛ گفت: «اگر این حالت به مراد من برآید، چندین درم دهم زاهدان را.» چون حاجتش برآمد و تشویش خاطرش برفت، وفای نذرش به وجود شرط لازم آمد؛ یکی را از بندگان خاص کیسه درم داد تا صرف کند بر زاهدان. گویند غلامی عاقل هشیار بود؛ همه روز بگردید و شبانگه باز آمد و درمها بوسه داد و پیش ملک بنهاد و گفت: «زاهدان را چندان که گردیدم، نیافتم!» گفت: «این چه حکایت است؟ آنچه من دانم، درین ملک چهارصد زاهد است.» گفت: «ای خداوند جهان، […]

  • ایرانیان از نگاه بیگانگان
    چهارشنبه ۳۰ دی ۱۳۹۴
    ‌‏ملت واحد ظاهراً پس از تهاجمات پی‌‏درپى، ایرانیان نامتحدتر از آن به نظر می‌‏رسیدند که بلافاصله بتوانند به یک تجدید سازمان ملى دست یابند و این سازمان قادر باشد از این همه عوامل و نژادهاى مختلف که با هر حادثه تاریخى، پایشان به این سرزمین باز شده بود، واحدى یکدست و همدل به‌‏وجود آورد. تشیع به این آرمان ملى تحقق می‌‏بخشید و با آنکه با موانعى روبرو بود، ولى در نهان به رشد خود ادامه می‌‏داد و سرانجام توفیق آن را یافت که از متنوع‌‏ترین مردم آسیاى جدید، ملتى واحد […]

  • چنین باش
    چهارشنبه ۳۰ دی ۱۳۹۴
    بدون اندیشه سخن مگوی. با زن فرزانه و شرمگین عروسی کن. مرد ندار و بینوا را ریشخند مک ن شاید تو نیز روزی بینوا شوی. اگر تو را فرزندی باشد به مدرسه بفرست و به تحصیل علوم بگمار زیرا علم و دانش چشم روشن است. اندرز آذرپاد مهر اسپندان نسخه مناسب چاپ

  • ایران گردی
    بازار وکیل
    چهارشنبه ۳۰ دی ۱۳۹۴
      بازار وکیل شیراز یکی از مشهورترین بازارهای سنتی و تاریخی ایران است که به فرمان کریم‌خان زند (۱۱۷۲ـ ۱۱۹۳ق) ساخته شده و اکنون در مرکز شیراز (شرق میدان شهدا) نزدیک ارگ کریم‌خانی قرار دارد و در کنار مسجد و حمام وکیل مجموعه‌ای منسجم را تشکیل می‌دهند. این بازار که از بهترین آثار بازماندة خان زند است، هنوز با رونق تمام برپاست و کارهای بازرگانی داخلی و خارجی در آن انجام می‌شود و به واقع قلب اقتصادی شیراز است. فرصت‌الدوله شیرازی در آثار عجم می‌نویسد: «این بازار از نزدیکی دروازه […]

      بازار وکیل شیراز یکی از مشهورترین بازارهای سنتی و تاریخی ایران است که به فرمان کریم‌خان زند (۱۱۷۲ـ ۱۱۹۳ق) ساخته شده و اکنون در مرکز شیراز (شرق میدان شهدا) نزدیک ارگ کریم‌خانی قرار دارد و در کنار مسجد و حمام وکیل مجموعه‌ای منسجم را تشکیل می‌دهند. این بازار که از بهترین آثار بازماندة خان زند است، هنوز با رونق تمام برپاست و کارهای بازرگانی داخلی و خارجی در آن انجام می‌شود و به واقع قلب اقتصادی شیراز است. فرصت‌الدوله شیرازی در آثار عجم می‌نویسد: «این بازار از نزدیکی دروازه […]

  • آشنایی با ایران شناسان
    بائوسانى
    چهارشنبه ۳۰ دی ۱۳۹۴
      الساندرو بائوسانى (alessandro bausani) خاورشناس، زبان‌شناس، دین‌پژوه و متخصص تاریخ عقاید و ادیان و ادبیات ملل ایتالیایی در سال ۱۹۲۱ در شهر رم به دنیا آمد. در رشته زبانهاى شرقى به تحصیل پرداخت و از پانزده سالگى آموزش زبانهاى فارسى، عربى، ترکى و اردو را آغاز کرد. در سال ۱۹۴۳ با گذراندن رساله‌‏اى راجع به «تحویل تاریخى نحو فارسى» به اخذ درجه دکترى نایل آمد. بائوسانى زبان و ادبیات عربى را نزد پروفسور فرانسیسکو یلى، فارسى و ترکى را نزد پروفسور روسى، زبانهاى ایران پیش از اسلام، به‌ویژه پهلوى […]

      الساندرو بائوسانى (alessandro bausani) خاورشناس، زبان‌شناس، دین‌پژوه و متخصص تاریخ عقاید و ادیان و ادبیات ملل ایتالیایی در سال ۱۹۲۱ در شهر رم به دنیا آمد. در رشته زبانهاى شرقى به تحصیل پرداخت و از پانزده سالگى آموزش زبانهاى فارسى، عربى، ترکى و اردو را آغاز کرد. در سال ۱۹۴۳ با گذراندن رساله‌‏اى راجع به «تحویل تاریخى نحو فارسى» به اخذ درجه دکترى نایل آمد. بائوسانى زبان و ادبیات عربى را نزد پروفسور فرانسیسکو یلى، فارسى و ترکى را نزد پروفسور روسى، زبانهاى ایران پیش از اسلام، به‌ویژه پهلوى […]

  • اندرزهای ایرانی در کتابهای دوران اسلامی
    شادروان دکتر احمد تفضلی
    چهارشنبه ۳۰ دی ۱۳۹۴
      بسیاری از اندرزها، کلمات قصار و لطیفه‌ها و قصه‌های اخلاقی که جنبه حکمت علمی و تجربی داشته‌اند، پس از اسلام مورد توجه دانشمندان ایرانی مسلمان قرار گرفته و در کتابهای ادب و اخلاق و تاریخ به عربی ترجمه شده و بعضی از آنها به فارسی نیز راه‌ یافته‌اند. کمتر کتاب عربی تألیف شده در سده‌های نخستین دوران اسلامی را می‌یابیم که در آن از این گونه مطالب نقل نشده باشد. فهرست همه این کتابها در اینجا غیر لازم است. اصل پهلوی بسیاری از این اندرزها از میان رفته، ولی […]

      بسیاری از اندرزها، کلمات قصار و لطیفه‌ها و قصه‌های اخلاقی که جنبه حکمت علمی و تجربی داشته‌اند، پس از اسلام مورد توجه دانشمندان ایرانی مسلمان قرار گرفته و در کتابهای ادب و اخلاق و تاریخ به عربی ترجمه شده و بعضی از آنها به فارسی نیز راه‌ یافته‌اند. کمتر کتاب عربی تألیف شده در سده‌های نخستین دوران اسلامی را می‌یابیم که در آن از این گونه مطالب نقل نشده باشد. فهرست همه این کتابها در اینجا غیر لازم است. اصل پهلوی بسیاری از این اندرزها از میان رفته، ولی […]

  • رامسر خاک بهشت
    دکتر نصرت‌‏ا‌للـه‌ کاسمى
    چهارشنبه ۳۰ دی ۱۳۹۴
      بگذر به رامسر که صفا بینى خاک بهشت و آب بقا بینى آنچ از بهشت و آب بقا گویند آنجا نظر گشاى که تا بینى هر جا که بنگرى، اثرى زیبا در کارگاه صنع خدا بینى هر سو که بگذرى، هنر دلچسب از کلک نقشبند قضا بینى هرچند نیست رنگ وفا در دهر آفاق را به رنگ وفا بینى از فرق کوه تا قدم دریا سبزى و خرّمى و صفا بینى بس نقش روح‌بخش و عجب ‌‏یابى بس رنگ دلپذیر و به‌جا بینى جوشان به سنگ خاره، گل و […]

      بگذر به رامسر که صفا بینى خاک بهشت و آب بقا بینى آنچ از بهشت و آب بقا گویند آنجا نظر گشاى که تا بینى هر جا که بنگرى، اثرى زیبا در کارگاه صنع خدا بینى هر سو که بگذرى، هنر دلچسب از کلک نقشبند قضا بینى هرچند نیست رنگ وفا در دهر آفاق را به رنگ وفا بینى از فرق کوه تا قدم دریا سبزى و خرّمى و صفا بینى بس نقش روح‌بخش و عجب ‌‏یابى بس رنگ دلپذیر و به‌جا بینى جوشان به سنگ خاره، گل و […]

  • چنین باش
    چهارشنبه ۲۳ دی ۱۳۹۴
    دختر شرمگین را دوست بدار و او را به مرد هوشیار و دانایی به همسری ده؛ زیرا مرد دانا و هوشیار مانند زمین نیکی است که چون تخم در آن بکارند، حاصل نیک و فراوان از آن به عمل آید. اندرز آذرپاد مهر اسپندان نسخه مناسب چاپ

  • ایران گردی
    باغ فین
    چهارشنبه ۲۳ دی ۱۳۹۴
      در ۹ کیلومتری مرکز شهر کاشان و انتهای خیابان امیرکبیر و روستای فین کوچک قدیم، مجاور چشمه سلیمانیه و بالادست دشتی با شیب ملایم باغی قرار دارد که افزون بر جغرافیا، تاریخش نیز حائز اهمیت است؛ چه، به نحوی با بزرگمردی از تبار بزرگمهر و خواجه نظام‌الملک پیوند خورده است: امیرکبیر که از این باغ به باغ مینو پر کشید. گسترة باغ فین کاشان افزون بر ۲۳هزار مترمربع و شامل یک حیاط مرکزی است که با بارو و برجهای استوانه‌ای محصور شده ‌است. هرچند بناهای این باغ به عصر […]

      در ۹ کیلومتری مرکز شهر کاشان و انتهای خیابان امیرکبیر و روستای فین کوچک قدیم، مجاور چشمه سلیمانیه و بالادست دشتی با شیب ملایم باغی قرار دارد که افزون بر جغرافیا، تاریخش نیز حائز اهمیت است؛ چه، به نحوی با بزرگمردی از تبار بزرگمهر و خواجه نظام‌الملک پیوند خورده است: امیرکبیر که از این باغ به باغ مینو پر کشید. گسترة باغ فین کاشان افزون بر ۲۳هزار مترمربع و شامل یک حیاط مرکزی است که با بارو و برجهای استوانه‌ای محصور شده ‌است. هرچند بناهای این باغ به عصر […]

  • آشنایی با ایران شناسان
    ویلیامز جکسون
    لیلا رضایی
    چهارشنبه ۲۳ دی ۱۳۹۴
      آبراهام والنتاین ویلیامز جکسون،۱ پژوهشگر آمریکایی، که مدت چهل سال (۱۸۹۵ـ ۱۹۳۵) کرسی استادی دانشگاه کولومبیا۲ در رشتة زبانهای هند و اروپایی را برعهده داشت و مخصوصاً سرآمد پژوهشگران آمریکایی در قلمرو زبانها، ادبیّات و دین ایران باستان بود. در نهم فوریة ۱۸۶۲، در نیویورک به دنیا آمد. پس از گذراندن دوره‌های آموزشی در مدارس خصوصی، در ۱۸۷۹، به کالج کولومبیا راه یافت و در ۱۸۸۳ با درجة ممتاز در رشتة ادبیات یونان و روم باستان فارغ‌التحصیل شد. نزد استاد «ا.د.پری»۳ زبان سنسکریت آموخت و سپس نزد هاپکینز،۴ نخستین […]

      آبراهام والنتاین ویلیامز جکسون،۱ پژوهشگر آمریکایی، که مدت چهل سال (۱۸۹۵ـ ۱۹۳۵) کرسی استادی دانشگاه کولومبیا۲ در رشتة زبانهای هند و اروپایی را برعهده داشت و مخصوصاً سرآمد پژوهشگران آمریکایی در قلمرو زبانها، ادبیّات و دین ایران باستان بود. در نهم فوریة ۱۸۶۲، در نیویورک به دنیا آمد. پس از گذراندن دوره‌های آموزشی در مدارس خصوصی، در ۱۸۷۹، به کالج کولومبیا راه یافت و در ۱۸۸۳ با درجة ممتاز در رشتة ادبیات یونان و روم باستان فارغ‌التحصیل شد. نزد استاد «ا.د.پری»۳ زبان سنسکریت آموخت و سپس نزد هاپکینز،۴ نخستین […]

Page 1 of 2212345...Last »