روزنامه اطلاعات

ايران شناسی

  • گرامى
    چهارشنبه ۸ اردیبهشت ۱۳۹۵
    ابوعمرو نجید: هر که در چشم خویش گرامى بوَد، آسان ‏باشد بر او گناه او. تذکره الاولیا نسخه مناسب چاپ

  • کلید
    چهارشنبه ۸ اردیبهشت ۱۳۹۵
    على هجویرى: کلید درِ بهشت به جز منع‏ نفْس از اغراض وى نیست. کشف‏المحجوب نسخه مناسب چاپ

  • از اندرزهای آذرپاد مهراسپندان
    چهارشنبه ۸ اردیبهشت ۱۳۹۵
    ـ راستگو باش تا پایدار باشی. ـ فروتن باش تا دوستان بسیار داشته باشی. ـ دوست بسیار داشته باش تا نامور باشی. ـ بنام باش تا زندگانی به نیکی گذرانی. ـ دوستدار دین باش تا پاک و راست گردی. ـ جوانمرد باش تا آسمانی باشی. ـ زن دیگری را فریب مده تا روانت گناهکار نگردد. ـ روان خود را به خشم و کینه میالای. ـ در انجمن نزد مرد نادان منشین تا تو را نادان ندانند. ـ به دارایی کسی چشم مینداز؛ زیرا دارایی و خوشی جهان مانند مرغی است […]

  • برگی از دفترهای کهن
    بوی جوی مولیان
    نظامی عروضی
    چهارشنبه ۸ اردیبهشت ۱۳۹۵
    چنین آورده‌اند که نصر بن احمد که واسطه عقد آل‌سامان بود و اوج دولت آن خاندان، ایام ملک او بود و… خزائن آراسته و لشکر جرّار و بندگان فرمانبردار. زمستان به دارالملک بخارا مقام کردی و تابستان به سمرقند رفتی یا به شهری از شهرهای خراسان. مگر یک سال نوبت هری۱ بود، به فصل بهار به بادغیس که بادغیس خرّم‌ترین چراخوارهای خراسان و عراق است، قریب هزار ناو هست پر آب و علف که هم یکی لشکری را تمام باشد. چون ستوران بهار نیکو بخوردند و به تن و توش […]

  • ارزش والای شاهنامه
    دکتر محمد امین ریاحی - بخش پنجم
    چهارشنبه ۸ اردیبهشت ۱۳۹۵
      منابع کهن که نظر مساعدی دربارة محمود داشته‌اند و می‌خواستند دامن او را از گناه حق‌ناشناسی دربارة حکیم طوس بشویند، تفتین درباریان را از موجبات خشم محمود شمرده‌اند. بدیهی است که بدگویان می‌بایست مسائلی را بهانة بدگویی قرار دهند تا به نتیجه برسند و بحث ما در چگونگی آن مسائل است. این مسائل ممکن است با تغییر سیاست فرهنگی دستگاه محمود، بعد از عزل فضل بن احمد اسفراینی وزیر ایران‌دوست، و نشستن احمد بن حسن میمندی بر جای او ارتباط داشته باشد. اسفراینی از پروردگان دستگاه سامانیان و از […]

      منابع کهن که نظر مساعدی دربارة محمود داشته‌اند و می‌خواستند دامن او را از گناه حق‌ناشناسی دربارة حکیم طوس بشویند، تفتین درباریان را از موجبات خشم محمود شمرده‌اند. بدیهی است که بدگویان می‌بایست مسائلی را بهانة بدگویی قرار دهند تا به نتیجه برسند و بحث ما در چگونگی آن مسائل است. این مسائل ممکن است با تغییر سیاست فرهنگی دستگاه محمود، بعد از عزل فضل بن احمد اسفراینی وزیر ایران‌دوست، و نشستن احمد بن حسن میمندی بر جای او ارتباط داشته باشد. اسفراینی از پروردگان دستگاه سامانیان و از […]

  • جهان معنوی ایرانی
    هانری کُربن - ترجمه دکتر انشاءالله رحمتی - بخش اول
    چهارشنبه ۸ اردیبهشت ۱۳۹۵
      اشاره: پروفسور هانری کربن در طول عمر پربارش آثار متعددی آفریده که شاید مهمترینش کتاب چندجلدی «اسلام ایرانی» باشد که به قول خود او «حاصل بیش از بیست سال تحقیق و تدریس‌» است. خوشبختانه چند سالی است که آقای دکتر رحمتی با دقت و همت بلندشان سه جلد از آن را ترجمه و منتشر کرده‌اند که به رغم اهمیت بسیارش در شناخت وجه معنوی ایران، به دلایلی دشوارخوان است؛ اما خوشبختانه خود کربن در آغاز مجلد سوم به گزارش‌گونه‌ای از این کتاب مفصل دست زده است که برای علاقه‌مندان […]

      اشاره: پروفسور هانری کربن در طول عمر پربارش آثار متعددی آفریده که شاید مهمترینش کتاب چندجلدی «اسلام ایرانی» باشد که به قول خود او «حاصل بیش از بیست سال تحقیق و تدریس‌» است. خوشبختانه چند سالی است که آقای دکتر رحمتی با دقت و همت بلندشان سه جلد از آن را ترجمه و منتشر کرده‌اند که به رغم اهمیت بسیارش در شناخت وجه معنوی ایران، به دلایلی دشوارخوان است؛ اما خوشبختانه خود کربن در آغاز مجلد سوم به گزارش‌گونه‌ای از این کتاب مفصل دست زده است که برای علاقه‌مندان […]

  • وادی ادبیات
    چهارشنبه ۸ اردیبهشت ۱۳۹۵
      خلیج فارس نواب صفا شورای عالی انقلاب فرهنگی دهم اردیبهشت را که مصادف با اخراج پرتغالی‌ها از تنگه هرمز است، «روز ملی خلیج فارس» نام نهاده است. ای خلیج فارس، جاویدان تویی مظهر ایرانی و ایران تویی اشک ما، خود قطره دریای توست تا سری داریم، خاک پای توست صخرة تو پیکر پولاد ما ای وجودت مایه ایجاد ما شوری آب تو زاشک شور ماست موجهایت موج شوق و شور ماست کی گذاریمت جدا از ما شوی تا جهان باقی ست، کی تنها شوی؟ کی سخن از کفر و […]

      خلیج فارس نواب صفا شورای عالی انقلاب فرهنگی دهم اردیبهشت را که مصادف با اخراج پرتغالی‌ها از تنگه هرمز است، «روز ملی خلیج فارس» نام نهاده است. ای خلیج فارس، جاویدان تویی مظهر ایرانی و ایران تویی اشک ما، خود قطره دریای توست تا سری داریم، خاک پای توست صخرة تو پیکر پولاد ما ای وجودت مایه ایجاد ما شوری آب تو زاشک شور ماست موجهایت موج شوق و شور ماست کی گذاریمت جدا از ما شوی تا جهان باقی ست، کی تنها شوی؟ کی سخن از کفر و […]

  • سخن پاک
    چهارشنبه ۱ اردیبهشت ۱۳۹۵
    سیدبرهان‏الدین محقق ترمذى: کلام پاک را جان پاک ‏باید، و کمان قرآن را هم رستم باید که بکشد و تیغ ذوالفقاررا هم بازوى على مى‏باید. چون تو را جان نباشد، سخنان تو را کى جان باشد؟ پس چاره آن است که تو تربیت باطن‏کنى. معارف نسخه مناسب چاپ

  • ایرانیان از نگاه بیگانگان
    چهارشنبه ۱ اردیبهشت ۱۳۹۵
      خوش‌سخن از دهان ایرانیها کلماتى مانند عسل بیرون می‌‏آید؛ زیرا زبان فارسى شیرین‌‏ترین زبان دنیاست.‏ الکسیس سولتیکف (۱۸۳۹ ـ ۱۸۳۸)‏ ارتقاى طبقاتى هیچ کشورى مثل ایران نیست که در آن هرکس بتواند با کسب شرایط ترقى، از طبقه پایین به مقام بلند برسد. جاى بسى شگفتى است که چگونه میرزابنویسى ساده و دون‌‏پایه می‌‏تواند به‌آسانى خود را در ردیف اشراف وارد سازد و در این راه هم هیچ کس نتواند مانع ترقى او شود!‏ اوژن فلاندن (۱۸۷۶ـ ۱۸۰۹)‏ دقیق و موشکاف ایرانیان موشکاف و دقیق‌‏اند. در دانشها، هنرها و […]

      خوش‌سخن از دهان ایرانیها کلماتى مانند عسل بیرون می‌‏آید؛ زیرا زبان فارسى شیرین‌‏ترین زبان دنیاست.‏ الکسیس سولتیکف (۱۸۳۹ ـ ۱۸۳۸)‏ ارتقاى طبقاتى هیچ کشورى مثل ایران نیست که در آن هرکس بتواند با کسب شرایط ترقى، از طبقه پایین به مقام بلند برسد. جاى بسى شگفتى است که چگونه میرزابنویسى ساده و دون‌‏پایه می‌‏تواند به‌آسانى خود را در ردیف اشراف وارد سازد و در این راه هم هیچ کس نتواند مانع ترقى او شود!‏ اوژن فلاندن (۱۸۷۶ـ ۱۸۰۹)‏ دقیق و موشکاف ایرانیان موشکاف و دقیق‌‏اند. در دانشها، هنرها و […]

  • ارزش والای شاهنامه
    دکتر محمد امین ریاحی - بخش چهارم
    چهارشنبه ۱ اردیبهشت ۱۳۹۵
      شعر و اندیشة فردوسی تابع سیاست روز نبود. آزادمرد خراسان اهل تعارف و مجامله و تملق نبود. ستایشگر داد و راستی و خرد و مردمی بود. در سراسر شاهنامه اگر کارهای نیک را می‌ستاید، ستم و کشتار و غارت و ویرانگری را هم نکوهش می‌کند. آنچه از بیدادگری و خون‌آشامی ضحاک تازی گفته و نکوهش کرده بود، چگونه می‌توانست فرمانروای خودکامه را خوش آید؟ ستایشهایی هم که از محمود کرده بود لحن مورد پسند و انتظار محمود را نداشت. لحن معلم خردمند حکمت‌آموزی را داشت که پادشاه را به […]

      شعر و اندیشة فردوسی تابع سیاست روز نبود. آزادمرد خراسان اهل تعارف و مجامله و تملق نبود. ستایشگر داد و راستی و خرد و مردمی بود. در سراسر شاهنامه اگر کارهای نیک را می‌ستاید، ستم و کشتار و غارت و ویرانگری را هم نکوهش می‌کند. آنچه از بیدادگری و خون‌آشامی ضحاک تازی گفته و نکوهش کرده بود، چگونه می‌توانست فرمانروای خودکامه را خوش آید؟ ستایشهایی هم که از محمود کرده بود لحن مورد پسند و انتظار محمود را نداشت. لحن معلم خردمند حکمت‌آموزی را داشت که پادشاه را به […]

  • سعدی وکنفوسیوس
    همایش سعدی وکنفوسیوس در مرکز فرهنگی شهرکتاب
    چهارشنبه ۱ اردیبهشت ۱۳۹۵
      اشاره: «روز بزرگداشت سعدی» فرصتی است تا مرکز فرهنگی شهر کتاب هر ساله با برگزاری همایش‌هایی به بررسی مشترکات سعدی با سخن‌سرایان کشورهای دیگر بپردازد. مشترکات و روابط فرهنگی دیرینه میان ایران و چین بر ضرورت بررسی نظرگاه‌های مشترک دو حکیم ایرانی و چینی می‌افزاید. آنچه در پی می‌آید، گزارشی از این مراسم است: مناسبات اقتصادی و مشترکات فرهنگی علی‌اصغر محمدخانی بر اساس نوشته‌های جهانگردان متعدد، زبان فارسی در دوران فعالیت راه ابریشم به نوعی زبان بین‌المللی بوده است؛ از این‌روی در چین باستان نیز مدرسه‌هایی به تدریس زبان […]

      اشاره: «روز بزرگداشت سعدی» فرصتی است تا مرکز فرهنگی شهر کتاب هر ساله با برگزاری همایش‌هایی به بررسی مشترکات سعدی با سخن‌سرایان کشورهای دیگر بپردازد. مشترکات و روابط فرهنگی دیرینه میان ایران و چین بر ضرورت بررسی نظرگاه‌های مشترک دو حکیم ایرانی و چینی می‌افزاید. آنچه در پی می‌آید، گزارشی از این مراسم است: مناسبات اقتصادی و مشترکات فرهنگی علی‌اصغر محمدخانی بر اساس نوشته‌های جهانگردان متعدد، زبان فارسی در دوران فعالیت راه ابریشم به نوعی زبان بین‌المللی بوده است؛ از این‌روی در چین باستان نیز مدرسه‌هایی به تدریس زبان […]

  • میهن حکمت
    محتشم مؤمنی (سامان) ـ ‌اراک
    چهارشنبه ۱ اردیبهشت ۱۳۹۵
      این گلستانی که نامش میهن است یادگار مردمی شیراوژن است مهد اخلاص و وفاداری و عشق حق‌سرشت و دشمن اهریمن است پایگاه مردم یکتاپرست مام صدها رستم رویین‌تن است سرزمین شعر و بستان شعور شمس علم و مقتدای هر فن است مهر حکمت کرده در اینجا طلوع چون بهاران دامنش پرسوسن است در هنر باغی پر از سرو و سمن شام او از ماه دانش روشن است هر طرف رو می‌نهی در این دیار از هنرهای نکو صد خرمن است حافظ شیرین‌سخن تنها یکی از هزاران نخبة خاک من […]

      این گلستانی که نامش میهن است یادگار مردمی شیراوژن است مهد اخلاص و وفاداری و عشق حق‌سرشت و دشمن اهریمن است پایگاه مردم یکتاپرست مام صدها رستم رویین‌تن است سرزمین شعر و بستان شعور شمس علم و مقتدای هر فن است مهر حکمت کرده در اینجا طلوع چون بهاران دامنش پرسوسن است در هنر باغی پر از سرو و سمن شام او از ماه دانش روشن است هر طرف رو می‌نهی در این دیار از هنرهای نکو صد خرمن است حافظ شیرین‌سخن تنها یکی از هزاران نخبة خاک من […]

  • رنجش
    چهارشنبه ۲۵ فروردین ۱۳۹۵
    سیدبرهان‏الدین محقق ترمذى: آزادمرد آن باشد که از رنجانیدن کسى نرنجد. جوانمرد آن باشد که مستحق ‏رنجانیدن را نرنجاند. معارف نسخه مناسب چاپ

  • ز فکر تفرقه باز آی تا شوی مجموع
    دکتر علی فردوسی - بخش دوم
    چهارشنبه ۲۵ فروردین ۱۳۹۵
      باد صبا، باد سحرگاهی است. پس آن کسی که دارد ما را مخاطب قرار می‌دهد، همان کسی است که در سحرگاه مورد تهنیت‌گویی باد صبا قرار گرفته است. اندرز «به عشرت کوش» برگردان همان عبارت باد صبا در صحنة آغازین است: «موسم طرب و عیش و ناز و نوش آمد». یکی به وجه اخباری و یکی امری. ما در اینجا هیچ دوگانه‌ای نداریم. آنچه داریم، یک ترجمه است: یک مضمون به دو وجه. پس، نه در ترجمة «پیر میفروش» به گویندة درونی غزل، و نه در ترجمة «باد صبا» […]

      باد صبا، باد سحرگاهی است. پس آن کسی که دارد ما را مخاطب قرار می‌دهد، همان کسی است که در سحرگاه مورد تهنیت‌گویی باد صبا قرار گرفته است. اندرز «به عشرت کوش» برگردان همان عبارت باد صبا در صحنة آغازین است: «موسم طرب و عیش و ناز و نوش آمد». یکی به وجه اخباری و یکی امری. ما در اینجا هیچ دوگانه‌ای نداریم. آنچه داریم، یک ترجمه است: یک مضمون به دو وجه. پس، نه در ترجمة «پیر میفروش» به گویندة درونی غزل، و نه در ترجمة «باد صبا» […]

  • ارزش والای شاهنامه
    دکتر محمد امین ریاحی - بخش سوم
    چهارشنبه ۲۵ فروردین ۱۳۹۵
      حاسدان و بدگویان فردوسی افسانه‌پردازان در میان رجال عصر محمود به جستجوی حاسدان و بدگویان گشته‌اند. در مقدمة اول شاهنامه که به تصور من در قرن پنجم یا اوایل قرن ششم تحریر شده، در سالهایی که هنوز نامهایی به‌ طور مبهم از اطرافیان محمود در اذهان و بر سر زبانها بوده، بونصر مشکان (استادِ ابوالفضل بیهقی) و بوسهل حمدوی را با تحریف و به‌ صورت سر و دست شکسته نام برده‌اند. بعدها احمدبن حسن میمندی وزیر محمود (به‌ صورت حسن میمندی) معارض اصلی فردوسی شمرده شده و حتی گفته‌اند […]

      حاسدان و بدگویان فردوسی افسانه‌پردازان در میان رجال عصر محمود به جستجوی حاسدان و بدگویان گشته‌اند. در مقدمة اول شاهنامه که به تصور من در قرن پنجم یا اوایل قرن ششم تحریر شده، در سالهایی که هنوز نامهایی به‌ طور مبهم از اطرافیان محمود در اذهان و بر سر زبانها بوده، بونصر مشکان (استادِ ابوالفضل بیهقی) و بوسهل حمدوی را با تحریف و به‌ صورت سر و دست شکسته نام برده‌اند. بعدها احمدبن حسن میمندی وزیر محمود (به‌ صورت حسن میمندی) معارض اصلی فردوسی شمرده شده و حتی گفته‌اند […]

  • هنرنمایی‌های خاقانی
    درس‌گفتار دکتر عبدالرضا مدرس‌‌زاده در شهر کتاب
    چهارشنبه ۲۵ فروردین ۱۳۹۵
      در موضوع بهار پیش از خاقانی، شاعرانی مثل انوری، فرخی، منوچهری و عنصری قصایدی سروده‌اند که همه وصف داغگاه و صله گرفتن است؛ اما خاقانی این هنر و حُسن سلیقه را دارد که در گرایش دینی و آیینی‌اش فصل بهار را با باورهای دینی تلفیق کند. خاقانی در قصیده معروف «منطق‌الطیر» فصل بهار را توصیف می‌کند و اینکه هر کدام از پرندگان به گل و گیاه و درختی علاقه دارند. بعد سخن را به بیت تخلص می‌کشاند و به مدح حضرت پیامبر اکرم(ص) می‌پردازد. به نظر من این قصیده […]

      در موضوع بهار پیش از خاقانی، شاعرانی مثل انوری، فرخی، منوچهری و عنصری قصایدی سروده‌اند که همه وصف داغگاه و صله گرفتن است؛ اما خاقانی این هنر و حُسن سلیقه را دارد که در گرایش دینی و آیینی‌اش فصل بهار را با باورهای دینی تلفیق کند. خاقانی در قصیده معروف «منطق‌الطیر» فصل بهار را توصیف می‌کند و اینکه هر کدام از پرندگان به گل و گیاه و درختی علاقه دارند. بعد سخن را به بیت تخلص می‌کشاند و به مدح حضرت پیامبر اکرم(ص) می‌پردازد. به نظر من این قصیده […]

  • ایران‌گردی
    تنگ قندیل
    چهارشنبه ۲۵ فروردین ۱۳۹۵
      کازرون یکی از شهرستان‌های استان فارس است که از مناطق مهم گردشگری به شمار می‌آید و آثار باستانی و تاریخی فراوانی دارد؛ همچون: بیشاپور، معبد آناهیتا، کتیبة کردیر، غار شاپور، کتیبة نرسه، تنگ چوگان، آرامگاه شیخ ابواسحاق، آرامگاه امین‌الدین بلیانی، آرامگاه علامه دوانی، آرامگاه ناصر دیوان کازرونی و نقش برجسته تنگ قندیل. این نقش برجسته مربوط به زمان ساسانیان و در ۸ کیلومتری شمال غرب بیشاپور و ۴ کیلومتری شهر قائمیه در شهرستان کازرون و به طرف جاده قائمیه به نورآباد در روستای قندیل واقع گردیده است که ۲۵کیلومتر […]

      کازرون یکی از شهرستان‌های استان فارس است که از مناطق مهم گردشگری به شمار می‌آید و آثار باستانی و تاریخی فراوانی دارد؛ همچون: بیشاپور، معبد آناهیتا، کتیبة کردیر، غار شاپور، کتیبة نرسه، تنگ چوگان، آرامگاه شیخ ابواسحاق، آرامگاه امین‌الدین بلیانی، آرامگاه علامه دوانی، آرامگاه ناصر دیوان کازرونی و نقش برجسته تنگ قندیل. این نقش برجسته مربوط به زمان ساسانیان و در ۸ کیلومتری شمال غرب بیشاپور و ۴ کیلومتری شهر قائمیه در شهرستان کازرون و به طرف جاده قائمیه به نورآباد در روستای قندیل واقع گردیده است که ۲۵کیلومتر […]

  • حکایت نوشیروان با وزیر خود
    حکیم نظامی گنجوی
    چهارشنبه ۲۵ فروردین ۱۳۹۵
      حکایت نوشیروان با وزیر خودرحکیم نظامی گنجوی نسخه مناسب چاپ

      حکایت نوشیروان با وزیر خودرحکیم نظامی گنجوی نسخه مناسب چاپ

  • در ستایش دادگری
    عبدالرحمن جامی
    چهارشنبه ۲۵ فروردین ۱۳۹۵
      شهریاری بود در یونان زمین چون سکندر، صاحب تاج و نگین بود در عهدش یکی حکمت‌شناس کاخ حکمت را قوی کرده اساس اهل حکمت یک به یک شاگرد او حلقه بسته جمله گرداگرد او شاه چون دانست قدرش را شریف ساختش در خلوت صحبت، حریف جز به تدبیرش نرفتی نیم‌گام جز به تلقینش نجستی هیچ کام در جهانگیری ز بس تدبیر کرد قاف تا قافش همه تسخیر کرد شاه چون نبوَد به نفس خود حکیم یا حکیمی نبودش یار و ندیم، قصر ملکش را بوَد بنیاد، سست کم فتد […]

      شهریاری بود در یونان زمین چون سکندر، صاحب تاج و نگین بود در عهدش یکی حکمت‌شناس کاخ حکمت را قوی کرده اساس اهل حکمت یک به یک شاگرد او حلقه بسته جمله گرداگرد او شاه چون دانست قدرش را شریف ساختش در خلوت صحبت، حریف جز به تدبیرش نرفتی نیم‌گام جز به تلقینش نجستی هیچ کام در جهانگیری ز بس تدبیر کرد قاف تا قافش همه تسخیر کرد شاه چون نبوَد به نفس خود حکیم یا حکیمی نبودش یار و ندیم، قصر ملکش را بوَد بنیاد، سست کم فتد […]

  • نوروز در جهان
    چهارشنبه ۲۶ اسفند ۱۳۹۴
    نوروز جشنی بسیار کهن در آسیای غربی بوده که در جهان ایرانی و به تعبیری ایران فرهنگی با علاقه تمام برگزار می‌شده است. امروزه افزون بر ایران کنونی، در بیشتر کشورهای خاورمیانه، خراسان بزرگ (آسیای میانه)، قفقاز، شبه‌قاره هند و بالکان آن را جشن می‌گیرند. در سال ۲۰۱۰، مجمع عمومی سازمان ملل با گذراندن قطعنامه‌ای نوروز را به خاطر بزرگداشت آن توسط بیش از ۳۰۰ میلیون تن در بیش از ۱۱ کشور جهان به رسمیت شناخت. این جشن امروزه یکی از جشن‌های بنیادین آسیا شناخته می‌شود. نوروز در چند کشور […]

Page 1 of 2412345...Last »