رسانه
مطبوعات ‌شیعی‌
حسین‌عسکری
 

اشاره: بخش نخست این مقاله هفته قبل چاپ شد و اینک بخش دوم را تقدیم
می کنیم که شامل فهرست دیگر مطبوعات شیعی از دهه بیست به بعد است.

ارگان انجمن تبلیغات اسلامی، ۱۳۲۴، تهران، در مهر ۱۳۲۶ش به هفته‌نامه تبدیل شد؛ ماهنامه جلوه، محمّد شریعت‌زاده مازندرانی، ارگان جامعه لیسانسیه‌های دانشکده علوم معقول و منقول دانشگاه تهران، ۱۳۲۴؛ هفته‌نامه منشور نور، حسین مترجم مدنی، ۱۳۲۴، تهران؛ انجمن اسلامی دانشجویان، نخستین نشریه ادواری دانشجویی اسلامی فارسی زبان ایران، ۱۳۲۵، تهران؛ پرچم اسلام، دکتر سیّد عبدالکریم فقیهی شیرازی، ارگان جمعیت جامعه مسلمین، ۱۳۲۵، تهران؛ هفته‌نامه دنیای اسلام، سیّد محمّدعلی تقوی، ارگان اتحادیه مسلمین ایران و جمعیّتهای اسلامی، ۱۳۲۵، تهران؛ هفته‌نامه مهر ایزد، سیّد محمّدرضا حسینی الهاشمی، ارگان حزب برادران، ۱۳۲۵، شیراز؛ هفته‌نامه عقیده، محمّدصادق شاه‌آبادی، ارگان انجمن فرهنگی کمال، ۱۳۲۵، تهران؛ سالنامه دین و دانش، سلیمان یونسی، ۱۳۲۵، تهران؛ هفته‌نامه جهاد اسلامی، محمّد صادقی، ۱۳۲۶، اهواز؛ روزنامه ستاره اسلام، محمّدتقی شکوهیده، ۱۳۲۶، تهران؛ هفته‌نامه قدرت اسلام، محمّدباقر احمدیان، ارگان آذربایجانی‌های مقیم مرکز، ۱۳۲۶، تهران؛ هیأت اثنی‌عشری، ۱۳۲۶، تهران؛ ماهنامه مردان خدا، س٫ علی بسطامی، ۱۳۲۷، تهران، از شماره هفتم، عنوان آن به «نامه مردان خدا» تغییر یافت؛ آیین برادری، محمّدباقر خدّام محمّدی، ارگان حزب برادران، ۱۳۲۸، شیراز؛ هفته‌نامه پیام حق، شیخ غلامرضا فیروزیان، ۱۳۲۸، کرمان و اصفهان؛ فصلنامه دارالاسلام، صباح کازرونی، ارگان اداره تبلیغات اسلامی وابسته به اداره کل تبلیغات و انتشارات رادیو، ۱۳۲۸، تهران؛ هفته‌نامه صدر اسلام، صدرالدین بلاغی، ۱۳۲۸، تهران؛ هفته‌نامه طلوع اسلام، میر محمّدعلی صدرایی اشکوری، ۱۳۲۸، رشت؛ هفته‌نامه سلام، نصرالله سبوحی مقدم، ارگان اتحادیّه اصناف بازار، ۱۳۲۸، تهران؛ ماهنامه مسلمین، مهدی سراج انصاری، ارگان اتحادیه مسلمین ایران، ۱۳۲۸، تهران؛ هفته‌نامه نور اسلام، لطف‌الله مفید، ۱۳۲۸، خرمشهر؛ هفته‌نامه تقوی،
شیخ رضا رشتی کاظمینی، ۱۳۲۹، تهران؛ هفته‌نامه حیات مسلمین، شیخ مصطفی رهنما، ارگان جمعیّت مسلم آزاد، ۱۳۲۹، تهران؛ روزنامه نبرد ملّت، امیرعبدالله کرباسچیان، ۱۳۲۹، تهران؛ دوفصلنامه نامه فروغ علم، سیّدجعفر شهیدی، ۱۳۲۹، تهران؛ هفته‌نامه ندای حق، سیّدحسن عدنانی، ۱۳۲۹، تهران؛ هفته‌نامه پرچمدار اسلام، میر محمّدعلی صدرایی نجفی (اشکوری)، ۱۳۳۰، رشت؛ هفته‌نامه رستگار، محمّدحسین رستگار رازی، ۱۳۳۰، تبریز؛ هفته‌نامه نیروی غرب، ابوطالب واعظ شیرازی، ۱۳۳۰، کرمانشاه؛ هفته‌نامه دین و دنیا، حسین رضوی، ۱۳۳۰، قم؛ هفته‌نامه رستاخیز عدل، سیدمحمّد فاطمیزاده، ۱۳۳۰، تهران؛ هفته‌نامه طوفان اصفهان، ارگان جمعیّتهای دینی اصفهان، ۱۳۳۰؛ هفته‌نامه سیاست اسلام، امیرحسین ماکویی، ۱۳۳۰، تهران؛ هفته‌نامه صدای قم، علی‌اکبر افصحی، وابسته به جبهه ملّی ایران، ۱۳۳۰، قم؛ هفته‌نامه قیام قم، محمّدحسین وفایی؛ ۱۳۳۰، قم؛ نامه منادی اسلام، حسن کیوان، ارگان جمعیّت اتحاد اسلام، ۱۳۳۰، تهران؛ هفته‌نامه نور ایمان، محمّدرضا یموت، ۱۳۳۰، تهران؛ هفته‌نامه نهضت اسلام، دکتر سیّدصادق تقوی، ارگان اتحادیه نهضت اسلام، ۱۳۳۰، تهران؛ هفته‌نامه اسلام در شرق، محمّدحسن نجفی‌زاده، ۱۳۳۱، اصفهان؛ هفته‌نامه شفق شیراز، علی‌اکبر شیعتی، ارگان گروه پاسداران اسلام، ۱۳۳۱، شیراز؛ هفته‌نامه به سوی جنّت، سیداسماعیل موسوی، ۱۳۳۱، تهران؛ هفته‌نامه پرتو اسلام، محمّد شکوری، ۱۳۳۱، تبریز؛ هفته‌نامه تمدّن قم، محمّد خازنی، ۱۳۳۱، قم؛ ماهنامه شهر دانش، سیّدحسین دبیر حاج سیّدجوادی، ۱۳۳۱، قزوین؛ ماهنامه تعلیمات اسلامی، مرتضی ملکی، ارگان جامعه تعلیمات اسلامی، ۱۳۳۱، تهران؛ هفته‌نامه جهان اسلام، ابراهیم حکمت، ارگان مرکز جمعیّت خیریه اسلامی، ۱۳۳۱، تهران؛ هفته‌نامه دامن حق، محمّد ذاکری، ۱۳۳۱، اردبیل؛ هفته‌نامه دموکراسی اسلامی، شمس‌الدین قنات‌آبادی، ارگان مجمع مسلمانان مجاهد، ۱۳۳۱، تهران؛ هفته‌نامه ذوالفقار امروز، حسن لشکری، ارگان اخوان‌المومنین، ۱۳۳۱، تهران؛ ماهنامه طالب حق، محمّدجواد خمامی، ۱۳۳۱، رشت؛ جلوه حقیقت، فخرالدین حجازی، ۱۳۳۱، سبزوار؛ هفته‌نامه مسلمین آزاد، علی ترویجی، ارگان منطقه‌ای اتّحاد مسلمین، ۱۳۳۱، آبادان؛ هفته‌نامه نهضت اسلام، سیّدجلال کاشانی، ارگان انجمن اسلامی کارکنان دولت، ۱۳۳۱، تهران؛ ماهنامه جهان اخلاق، اسماعیل واعظپور، ارگان انجمن اخلاقی تبریز، ۱۳۳۲؛ ماهنامه گنج شایگان، ابوالفضل مرتاضی لنگرودی، ۱۳۳۲، تهران؛ هفته‌نامه منشور برادری، سیّدجعفر مرتضوی، ارگان جمعیّت فداییان اسلام، ۱۳۳۲، تهران؛ هفته‌نامه قدرت اسلام، آلاحمد، ۱۳۳۳، تهران؛ افکار شیعه، سیّدمهدی روحانی، ۱۳۳۵، تهران، به زبانهای فارسی، عربی و فرانسه؛ هفته‌نامه نغمه دنیا، عباس جنابزاده، ۱۳۳۵، تهران؛ ماهنامه راهحق، شیخ حسن حقّی واعظ، ۱۳۳۶، رشت؛ هفته‌نامه فقیه، حسین فقیه مرندی، ارگان سازمان انجمن‌های محلّی حزب ایران نوین، ۱۳۳۸، تهران؛ نامه آستان قدس، فخرالدین حجازی و تقی بینش، ارگان آستان قدس رضوی، ۱۳۳۹، مشهد؛ تاریخ اسلام، علی‌اکبر تشید، ۱۳۳۹، تهران؛ ماهنامه پیک اسلام، جواد مقصود، ۱۳۴۱، همدان؛ ماهنامه بعثت، نشریه مخفی دانشجویان حوزه علمیه قم، ۱۳۴۲، قم؛ ماهنامه انتقام، سیّدهادی خسروشاهی، نشریه داخلی دانشجویان حوزه علمیه قم، ۱۳۴۳، قم؛ سالنامه پیام اسلام، جمعی از دانشمندان، ۱۳۴۵، قم؛ فصلنامه معارف اسلامی، ابوالقاسم مشیری و علیرضا شاهید، ارگان سازمان اوقاف، ۱۳۴۵، تهران؛ فصلنامه دانشکده الهیات و معارف اسلامی، ابوالقاسم اجتهادی، ۱۳۴۶، تهران؛ اسلام مکتب مبارز، ارگان اتّحادیه انجمن‌های اسلامی دانشجویان آمریکا و کانادا، ۱۳۴۶، آمریکا و آلمان غربی؛ فصلنامه دانشکده الهیات و معارف اسلامی، محمود رامیار و علی‌اکبر شهابی، ۱۳۴۷، مشهد؛ ماهنامه راهنمای مکتب توحید (خداشناسی و یکتاپرستی)، ابراهیم میرزایی اخی جهانی، ۱۳۴۹، تبریز؛ ماهنامه پیام شادی، حسن شریعتمداری، ارگان دارالتبلیغ اسلامی قم برای کودکان، ۱۳۵۰؛ ماهنامه الفکر الاسلامی، عباس مهاجرانی، ۱۳۵۱، تهران؛ نسل نو، سیّدهادی خسروشاهی، ارگان دارالتبلیغ اسلامی قم برای جوانان، ۱۳۵۱؛ خرداد خونین، ارگان دفاعی سازمان دانشجویان مسلمان ایرانی، ۱۳۵۵، آمریکا؛ الشهید، صادق العبادی، ۱۳۵۶، لندن و تهران.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، انتشار نشریات دینی، گسترش فراوانی پیدا کرد به طوری که از سال ۱۳۵۸ تا ۱۳۸۰ش، ۶۳۸ عنوان نشریه با روش مذهبی منتشر شده است (با احتساب نشریات گروههای شیعه عراقی، لبنانی، بحرینی و حجازی و مجاهدان افغان شیعه و سنّی مقیم ایران و برخی نشریات مناطق سنّی‌نشین کشور). بیشترین نشریات به زبان فارسی و سپس عربی منتشر شده و در بین آنها نشریاتی به زبانهای اسپانیولی، آلمانی، تُرکی، فرانسه، اردو، کُردی، لهستانی و هوسیایی هم وجود دارد. نخستین نشریه قرآنی ایران به نام
«رساله القرآن» در سال ۱۳۶۹ش با حمایت آیت‌الله سیّد محمّدرضا گلپایگانی (م۱۳۷۲ش) در قم منتشر شده است.‏
منابع: کوروش نوروز مرادی، راهنمای مطبوعات اسلامی: فهرستگان یکصد سال نشریه‌های ایران و ایرانیان، صفحات مختلف؛ مطبوعات اسلامی: تاریخچه و اخلاق روزنامه‌نگاری، ۹۹، ۱۱۱، ۴۳۰؛ رسول جعفریان، جریانها و سازمانهای مذهبی ـ سیاسی ایران، ۱۳۷، ۳۰۵؛ همان نویسنده، حاج مهدی سراج انصاری، ستارهای درخشان در عرصه مطبوعات، ۲۳؛ رامین رسولاف، نخستین‌های تاریخ روزنامه‌نگاری ایران، ۲۲۱، ۳۸۳؛ جعفر سبحانی تبریزی، سیمای فرزانگان، ۴ر۴۷۷؛ عبدالوهاب فراتی، روحانیت و تجدّد، ۲۲۲؛ محمّد صدر‌هاشمی، تاریخ جراید و مجلات ایران، ۱ر۲۳۳ ـ ۲۳۷؛ مسعود برزین، شناسنامه مطبوعات ایران از ۱۲۱۵ تا ۱۳۵۷ شمسی، صفحات مختلف؛ سیّدفرید قاسمی، راهنمای مطبوعات ایران عصر قاجار (۱۲۵۳قر ۱۲۱۵ش ـ ۱۳۰۴ش)، صفحات مختلف؛ اسنادی از مطبوعات و احزاب دوره رضاشاه، به کوشش علیرضا اسماعیلی، ۱۳ ـ ۱۶؛ آرشیو مطبوعات کتابخانه شخصی معین‌الدین محرابی.‏

code

Email this page

نسخه مناسب چاپ