الحشد الشعبی عراق؛سدی محکم مقابل داعش
ایران؛شریک مطمئن عراق در مبارزه با تروریسم
بخش دوم و پایانی
 

اشاره:بخشی از مصاحبه فواد معصوم ،رئیس جمهوری عراق را با خبرگزاری تسنیم خواندیم.در ادامه این مصاحبه رئیس جمهوری عراق به بررسی نقش مثبت ایران در در فرایند مبارزه با داعش می‌پردازد.«فؤاد معصوم» رئیس‌جمهوری عراق میزبان برخی مدیران و خبرنگاران خبرگزاری تسنیم در کاخ ریاست‌جمهوری این کشور بود و به سؤالات آن‌ها پیرامون مسائل مختلف عراق، منطقه و جهان اسلام پاسخ گفت.رئیس‌جمهوری عراق با اشاره به نقش جمهوری اسلامی ایران در مبارزه با گروه تروریستی داعش نظر صریح دولت این کشور در رابطه با حضور مستشاری سردار قاسم سلیمانی در خاک این کشور را اعلام کرد.
***
- ملت و دولت جمهوری اسلامی ایران در دوره دیکتاتوری صدام از مبارزات مردم عراق حمایت کردند، بعد از سقوط صدام چه در مرحله حضور نیروهای اشغالگر خارجی که عراق را ترک کنند به همان شیوه با عراقی‌ها همکاری کردند، همچنین در مرحله دولت‌سازی و در مراحل دشوار دیگر از جمله تهدیدات گروه تروریستی داعش همکار و پشتیبان کشور عراق بودند. سؤال این است که با این وضعیت چشم‌انداز روابط عراق و جمهوری اسلامی ایران چگونه خواهد بود؟ آیا این چشم‌انداز ما را به یک روابط استراتژیک خواهد رساند، اگر به این مرحله خواهد رسید ابعاد این روابط چگونه خواهد بود؟
* ما با جمهوری اسلامی ایران دارای روابط تاریخی هستیم و این روابط هیچ‌گاه در تضاد با منافع ملت عراق نبوده است بلکه در راستای تحقق اهداف و آمال آنها بوده است. جریان‌های سیاسی کنونی عراق که در رأس قدرت هستند با جمهوری اسلامی ایران همیشه دارای روابط مستحکمی بوده‌اند. این همکاری و روابط فراتر از یک روابط سیاسی معمول بوده و ما از این روابط در جهت تحقق اهداف خود بهره برده‌ایم، چه در مرحله مبارزات ما علیه نظام دیکتاتوری صدام و چه در مرحله کنونی، ما همیشه از داشتن روابط با تهران منتفع شده‌ایم. به نکته مهمی اشاره می‌کنم، داعش موصل را کنترل کرده و تهدیدات این گروه تروریستی دیگر مناطق را تحت تأثیر قرار داده بود اما حمایت‌های همه‌جانبه جمهوری اسلامی ایران مؤثر واقع شد، چه در زمینه سلاح و مهمات و چه در زمینه مشاوره نظامی و حمایت‌های بشردوستانه از آوارگان، بنابراین ما در تلاش هستیم که سطح روابط بغداد ــ تهران همیشه مسیر رو به جلوی خود را داشته باشد و هیچ‌گاه روابط ما با جمهوری اسلامی ایران علیه کشور ثالثی نبوده و نخواهد بود بلکه تأمین‌کننده منافع دو ملت ایران و عراق خواهد بود. این روابط مرحله به مرحله به‌سوی روابطی استراتژیک پیش خواهد رفت زیرا در مراحل قبلی از ما حمایت‌های خوبی شده است و ما خواهان روابطی استراتژیک با ایران هستیم و از ناحیه ما هر آنچه لازم باشد در جهت رسیدن به این هدف والا انجام خواهد شد. وقتی که دو کشور خواهان حفظ امنیت یکدیگر هستند آیا این به‌معنای داشتن روابطی استراتژیک نیست؟
– در خصوص مبادلات تجاری میان دو کشور آیا معتقدید که در چند سال آینده ما شاهد پیشرفت‌های زیادی در روابط کنونی باشیم؟
* بدون شک مبادلات تجاری دو کشور هم روند رو به رشدی داشته و پروژه‌های مهمی هم وجود دارند که ما خواستار استفاده از توان و تجربیات جمهوری اسلامی ایران هستیم اما متأسفانه به‌دلیل مشکلات بودجه‌ای اجرای آنها به تعویق افتاده است. ایران در مرحله تحریم‌ها به سطح بالایی از توان داخلی و پیشرفت‌های مهمی رسیده و این برای کشور عراق مهم است که از این دانش و تجربه به‌خوبی استفاده کند و همکاری خوبی در زمینه‌های اقتصادی میان ما وجود داشته باشد و هر پروژه‌ای را که به‌نفع مردم عراق است با توافق با جمهوری اسلامی ایران اجرا کنیم به‌شیوه‌ای که ما هم از این پروژه‌ها منتفع شویم و به دستاوردی برای ملت ما تبدیل شود و عراق و بغداد هم به بازار مهمی برای جمهوری اسلامی ایران تبدیل خواهد شد.
- برخی از کشورهای غربی و به‌ویژه آمریکا مخالف چهره‌هایی همچون سردار قاسم سلیمانی و نقش مشاوره‌ای و مستشاری ایشان در نبرد علیه گروه‌های تروریستی ــ تکفیری هستند اما نخست‌وزیر و وزیر امور خارجه عراق از نقش ایشان در همکاری با دولت و ملت عراق تجلیل و اعلام کرده‌اند که حضور سردار سلیمانی بنا به درخواست حکومت بغداد بوده است. نظر حضرتعالی به‌عنوان رئیس‌جمهوری عراق در این خصوص چیست؟
* ما نظر خود را در این خصوص اعلام کرده‌ایم و بارها گفته‌ایم که جمهوری اسلامی ایران در همان روزهای ابتدایی حملات گروه تروریستی داعش به حمایت از عراقی‌ها پرداخته است و نیازمند این حمایت‌ها و توان و تخصص آنها بوده و این حمایت‌ها برای ما مهم بوده است و مسائل زیادی را برای ما روشن ساخت. حضور سردار قاسم سلیمانی هم در چارچوب حضور مشاورین نظامی خارجی در عراق است، آمریکا، فرانسه، انگلیس و دیگر کشورهای اروپایی دارای مشاورین نظامی در عراق هستند بنابراین نمی‌توان گفت که مشاورین نظامی ایران حق حضور در عراق را ندارند بلکه به‌نظر ما موضوعی عادی است و ایران هم همچون دیگر کشورها از چنین حقی برخوردار است.همچنان که اشاره کردم ما خواهان داشتن روابطی مستحکم با جمهوری اسلامی ایران هستیم. روابط ما با جمهوری اسلامی ایران موضوع مهمی است که مشابه آن با دیگر کشورها کمتر یافت می‌شود، اگرچه عراق با آمریکا و دیگر کشورهای جهان دارای روابط است اما خواهان آن نیستیم که این روابط در تضاد با روابط بغداد با تهران باشد. نمی‌خواهیم که روابط ما با کشورهای دیگر به نوع روابط با جمهوری اسلامی ایران آسیب برساند، کشورهایی هستند که دوست ما هستند. برخی از این کشورها به‌مراتب دوستتر بوده اما کشورهایی هستند که برادر ما محسوب می‌شوند. بخش زیادی از سیاسیون عراق سردار سلیمانی را به‌خوبی می‌شناسند.
- سخن پایانی
* ملت ایران ملتی دوست و برادر است و همچنان که گفتم خواهان پیشرفت در روابط دوجانبه هستیم، ما دارای اشتراکات زیادی با برادرانمان در ایران هستیم. فرهنگ مشترک و ۱۴۰۰ کیلومتر مرز مشترک و همسایگی می‌طلبد که اهمیت زیادی برای همسایگی خود قائل باشیم و آنها هم به همان شیوه برای عراق اهمیت قائل شوند.
مبارزه مردمی عراق علیه تروریسم و هجمه‌های فرامرزی پیش رو فضاسازی برخی دولت‌ها و رسانه‌های حامی جریان‌های تکفیری علیه مبارزه مردم عراق با تروریست‌ها، موضوع تازه‌ای نیست اما گویی با پیشروی‌های میدانی اخیر نیروهای عراقی در موصل، این هجمه‌ها شدت گرفته است.«عادل الجبیر» وزیر امور خارجه عربستان در کنفرانس خبری مشترک با «ناصر جوده» همتای اردنی اش، با تکرار ادعاهای بی پایه خود علیه ایران و نیروهای مردمی عراق گفت: حشد الشعبی یک سازمان طائفه‌ای است که با حمایت ایران، در عراق دست به کشتار می‌زند!. وی مدعی شد اگر بخواهیم عراقی یکپارچه داشته باشیم جایگاهی برای حشدالشعبی وجود ندارد.
این نخستین باری نیست که دولت‌ها و رسانه‌های حامی جریان‌های تکفیری، اقدام به تخریب و حاشیه سازی برای نیروهای بسیج مردمی می کنند. اگر نگاهی از سر انصاف به عملکرد و نقش غیر قابل انکار مقاومت مردمی در روند مبارزه با داعش در عراق داشته باشیم، متوجه هدف اصلی هجمه‌های اینچنینی به بسیج مردمی عراق خواهیم شد.
با اشغال عراق به دست نیروهای آمریکایی در سال ۲۰۰۳ میلادی، ارتش این کشور منحل شد. پس از بازسازی ارتش، زمانی که این نهاد هنوز نیازمند تقویت بود قلمرو عراق با آفت شومی به نام داعش مواجه شد. در اینجا بود که ضرورت به کارگیری ظرفیت‌های مردمی در قالب تشکل‌های سازمان یافته برای مبارزه با اشغالگران بیش از پیش حس شد.
ارتش عراق در آن روزها به تنهایی ظرفیت‌های لازم برای مقابله با یورش داعش را نداشت؛ از این رو بود که در آن برهه حساس از انگیزه‌های مردمی استفاده شد تا قیامی تمام عیار از دل ملت عراق برای مبارزه با تروریسم در این کشور شکل گیرد. حشدالشعبی متشکل از حدود ۴۰ یگان مسلح است که قریب به ۱۱۸ هزار رزمنده دارد و ۶۰ هزار نفر از آنها در حال حاضر در جنگ با داعش مشارکت دارند. از معروف ترین گردان‌های آن می توان به سازمان «بدر» و گردان‌های «حزب الله» و «عصائب اهل‌الحق» اشاره کرد. همچنان که اشاره شد، عراق از سال ۲۰۱۴ میلادی هدف هجوم گروه تروریستی داعش قرار گرفت و بخش‌های گسترده ای از خاک این کشور به اشغال تروریست‌ها درآمد. طی یک سال گذشته نیروهای عراقی با رشادت‌های بسیار توانستند مناطق مهمی از جمله «الرمادی»، «هیت»، «فلوجه» و مناطقی از استان «صلاح الدین» در شمال عراق را از عناصر داعش پاکسازی کنند. در حال حاضر نیز مسیر مبارزه با داعش در عراق در حساس ترین ایستگاه خود، به موصل رسیده است. در تمام مسیر مبارزه نیروهای عراقی با تروریست‌های اشغالگر، حشدالشعبی نقش به سزایی ایفا کرده اما عملکرد آنها در عملیات آزادسازی فلوجه و هم اکنون در نبرد برای بازپس گیری داعش، بسیار قابل توجه است.فلوجه دومین شهر بزرگ استان الانبار معروف به شهر مسجدها در ۶۹ کیلومتری غرب بغداد، در ژانویه ۲۰۱۴ میلادی (دی ماه ۹۲)، به طور کامل به اشغال تروریست‌های داعش در آمد. در عملیات بازپس گیری این شهر که در خردادماه سال جاری انجام شد، نیروهای بسیج مردمی، دوشادوش دیگر نیروهای عراقی در میدان نبرد به مبارزه با پیکارجویان داعش پرداختند که نتیجه آن نیز آزادسازی این شهر مهم بود. برخی تحلیلگران آزادسازی فلوجه را قطع سر مار نامیدند چراکه معتقد بودند، پس از آن مسیر آزادسازی موصل هموارتر می شود. عملیات آزادسازی موصل دومین شهر بزرگ عراق پس از بغداد که در ۴۰۰ کیلومتری پایتخت قرار گرفته و در خردادماه سال ۱۳۹۳ به اشغال گروه تروریستی داعش درآمده، از مهرماه امسال آغاز شده است. در حالی که نیروهای عراقی متشکل از ارتش، پلیس و بسیج مردمی در هماهنگی کامل با یکدیگر، در حال عقب راندن داعش از مواضعشان در موصل هستند، برخی از رسانه‌های حامی جریان‌های تکفیری از جمله رسانه‌های سعودی، حمله‌های گسترده ای را علیه نیروهای بسیج مردمی در عراق به راه انداخته اند که آخرین آنها نیز اظهارات دیروز وزیر خارجه عربستان سعودی است. بدون شک ضربه زدن به این عملیات و ایجاد اختلال در روند مبارزه با تروریست‌های مسلح هدف اصلی این جریان‌ها است. این رسانه‌ها، نیروهای بسیج مردمی را به رفتارهای خشونت آمیز و کشتار مردم فلوجه و موصل -که از اهل سنت هستند- متهم کرده اند.طبق روال معمول، جمهوری اسلامی ایران نیز از این اتهام‌های بی اساس برکنار نمانده است. این رسانه‌ها با به کار بردن عبارت‌هایی همچون «نیروهای حشد الشعبی طرفدار ایران» سعی در ایجاد جنگ روانی و حاشیه سازی دارند. در برابرِ این ادعاهای پایه ، مقام‌های ایرانی بارها اعلام کرده اند که حضور مستشاران ایرانی در مبارزه با داعش به درخواست دولت عراق صورت گرفته است. اگرچه هسته اولیه و شمار زیادی از نیروهای بسیج مردمی را داوطلبان شیعه تشکیل می دهند اما هیچ گاه نام شیعیان را بر این گروه نگذاشته‌اند تا در مسیر پیوستن دیگر داوطلبان به این گروه مانعی ایجاد نشود. از همین رو است که امروز شمار زیادی از اهل سنت، ایزدی‌ها، آشوری‌ها و مسیحیان عراق در کنار شیعیان و زیر پرچم عراق واحد، با پیکارجویان تکفیری به نبرد می پردازند. در برابر، حامیان تروریست‌ها در تلاشند با مطرح کردن بحث شیعه و سنی، به ایجاد مانع در روند پیشروی‌های نیروهای مبارز عراقی بپردازند.
با این حال، عملکرد مثبت این نیروها در مبارزه با تروریست‌ها به گونه ای است که حتی «استفان تاونسند» فرمانده ائتلاف بین المللی ضد داعش تحت رهبری آمریکا در گفت و گو با روزنامه انگلیسی «دیلی بیست» با حمایت از نیروهای الحشد الشعبی عراق گفت: این نیروها با موافقت دولت عراق و به صورت قانونی وارد جنگ علیه داعش در موصل شدند و تاکنون موفقیت‌های قابل توجهی کسب کرده اند.مشخص است که تصمیم ماه گذشته پارلمان عراق که به قانون حشد الشعبی شهرت یافت؛ موجب خشم و نگرانی برخی حامیان منطقه ای و بین المللی تروریست‌ها شده است. پارلمان عراق با تصویب قانونی، حشد الشعبی را به عنوان یک نهاد مستقل در چارچوب نیروهای مسلح عراق و تحت فرماندهی نخست وزیر به عنوان فرمانده کل قوا تعریف کرد که مشمول ضوابط نظامی این کشور از جمله حقوق و مزایا و ممنوعیت فعالیت‌های حزبی و سیاسی می شود. از این رو همه دستگاه‌های دولتی ملزم به همکاری با این نهاد همانند سایر نهادها خواهند بود.از آنجایی که این تصمیم پارلمان عراق منافع تکفیری‌های مسلح و حامیانشان را به خطر انداخته است و با وجود ماهیتِ ملی حشد الشعبی، دشمنان آن در تلاشند آن را تشکلی در راستای منافع شیعیان و نه ملت عراق جلوه دهند. به رغم تمام فضاسازی‌ها علیه این نیروی مردمی، حشد الشعبی استوارتر از همیشه در مسیر مبارزه با تروریسم در عراق قدم برمی دارد.

Email this page

نسخه مناسب چاپ