توطئه جدید غرب علیه سوریه با اسم رمز«تسلیحات شیمیایی»
پیدا و پنهان حمله آمریکا به سوریه
بخش دوم و پایانی
 

حمله موشکی آمریکا به پایگاه الشعیرات در استان حمص سوریه با شلیک ۵۹ موشک کروز تام‌هاوک، در حالی رخ داد که دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا، پیش از آن گفته بود در فکر حمله نظامی به این کشور با توجه به حمله شیمیایی چند روز پیش در استان ادلب است. فریدون مجلسی در ایرنا نوشت:در بررسی این اقدام باید یادآور شد، حمله واشنگتن به سوریه به هیچ عنوان قانونی و موجه نیست؛ زیرا دولت جدید آمریکا بدون اینکه مقصران حمله شیمیایی چند روز گذشته به ادلب مشخص و اثبات شود، دست به چنین اقدامی زده است.نکته مهمی که در این رخداد وجود دارد، تبلیغات وسیعی است که در حمله شیمیایی به ادلب صورت گرفت و برمبنای همین فضاسازی حمله انجام شد؛ نکته‌ای که در فاجعه وسیع‌تر و تأسف آمیزتر در حملات شیمیایی در شهرهای مرزی ایران در زمان حمله صدام به ایران نادیده گرفته شد و با وجود کارشناسی‌های متعدد، ایران تا چندین سال نتوانست حتی ثابت کند این حمله توسط حکومت وقت عراق صورت گرفته است.
این مسأله حکایت از این دارد که دولت ترامپ، برای اعتبار بخشیدن به ادعاهای خود بویژه در سوریه، دنبال بهانه‌ای بود که به نظر می‌رسد حمله شیمیایی به ادلب این دستاویز را به واشنگتن داد تا اقدامات یکجانبه خود را در سطح منطقه با ورود به سوریه آغاز کند. نکته بعد اینکه در تبلیغات وسیعی که در توجیه حمله آمریکا به سوریه صورت می‌گیرد، مکرر اعلام شده که پس از چندین حمله شیمیایی، دولت ترامپ ناچار به این حمله شده ‌است. این در حالی است که، سال ۲۰۱۳ و نخستین باری که واشنگتن و برخی کشورها دولت بشار اسد را متهم کردند در مبارزه با مخالفان خود، از سلاح‌های شیمیایی استفاده کرده‌است، نماینده سازمان ملل بررسی و اعلام کرد این حمله توسط نیروهای سلفی و مواد شیمیایی باقی مانده عراق در این منطقه صورت گرفته و در دفعات بعد مواد شیمیایی توسط سلفی‌ها به کار رفته است.با چنین پیشینه‌ای این بار نیز نیاز به یک بررسی مهم و اساسی بود تا مشخص شود، آیا این اقدام توسط دولت بشار اسد صورت گرفته است یا خیر؟ هر چند واضح است دولت سوریه در شرایطی که دست برتر را در منازعات دارد و دارای موقعیت مهم و خاصی در مذاکرات آستانه و ژنو است، دست به چنین اقدام غیر قابل دفاعی نزده و خودزنی نمی‌کند. زیرا چنانچه پس از بررسی‌های لازم مشخص شود دولت اسد، عامل حمله شیمیایی در ادلب سوریه است، هیچ کس نخواهد توانست از این وضعیت دفاع کرده و این احتمال بهانه‌ای برای بهانه جویی‌های بیشتر را فراهم خواهد کرد و منطقی نیست بپذیریم اسد در وضعیت مطلوب نظامی خود دست به چنین ریسکی بزند. با این حال با فرض تشدید فضاسازی‌های تبلیغی علیه اسد یا اثبات ادعای دخالت دولت سوریه در حمله شیمیایی در کشورش، ممکن است، شاهد واکنش‌های شدیدتری از طرف روسیه باشیم. ممکن است روسیه با موافقت دولت سوریه و استفاده از موشک‌های اس ۳۰۰ و
اس ۴۰۰ که پیشتر به سوریه فرستاده‌است، منع پروازهای کشورهای متخاصم بر فراز سوریه برقرار کند. چنین اقدامی می‌تواند مخاطرات جدیدی را به‌دنبال داشته ‌باشد و چه بسا که موجب گسترش جنگ و قربانی شدن غیرنظامیان بیشتری شود. اما در وضعیتی دیگر، اگر مقصر نبودن سوریه در حمله شیمیایی اخیر اثبات شود، ممکن است طرفین سر میز مذاکره نشسته و مسأله را حل کنند. به هر صورت به نظر نمی‌رسد دامنه حمله آمریکا به سوریه به حدی گسترده شود که در پی آن جنگی تمام عیار در سطح منطقه ایجاد شود. هرچند که می‌توان پیش‌بینی کرد این اقدام تا مدتی می‌تواند موجب ضربه زدن به پایگاه‌های ترکیه در سوریه و عراق شود که بدون اجازه دولت این کشور‌ها، نیروهای خود را وارد خاک آنها کرده‌است. نکته آخر اینکه دولت‌ها در چنین شرایطی باید از خود شکیبایی نشان داده و تا حد امکان جلوی جنگ را بگیرند. دیپلماسی ایران نیز باید در چنین شرایط پیچیده‌ای، هوشیاری لازم را در دستور کار قرار دهد تا به سهم خود در چارچوب منافع ملی و با تدبیر، از گسترش اقدامات نظامی طرفین متخاصم در منطقه جلوگیری کند. بویژه آنکه دشمنان جهانی و منطقه‌ای کشورمان خواهند کوشید تا از چنین فرصتی برای تسویه حساب با ایران استفاده کنند و با ادامه درگیری‌ها وستیزه‌جویی در منطقه، بهانه‌هایی برای کشاندن ایران به این بحران به وجود آورند.
واکنش روزنامه‌های آمریکا به حمله موشکی آمریکا به خاک سوریه
پس از حمله موشکی آمریکا به خاک سوریه، روزنامه‌های اصلی آمریکا با تکرار روایت رسمی ‏دولت ترامپ مبنی بر مسئولیت دولت سوریه در حمله شیمیایی شمال این کشور، به گمانه‌زنی درباره پیامدهای حمله موشکی به خاک سوریه برای روابط با ‏روسیه پرداخته و از سردرگمی در کاخ سفید برای اقدام بعدی در سوریه سخن به میان آورده‌اند.‏ روزنامه‌های آمریکا حمله موشکی به خاک سوریه را بطور گسترده‌ای پوشش داده و در مقاله و ‏تحلیل‌های مختلف به ارزیابی واکنش اولیه مسکو پرداخته و اقدام بعدی دولت ترامپ را در سوریه مبهم توصیف کردند. نیویورک تایمز در مقاله ای با عنوان «حمله به سوریه، روابط با روسیه را به خطر انداخت»، با اشاره به هشدار قبلی آمریکا به ‏مسکو برای تخلیه نیروهایش از پایگاه هوایی الشعیرات نوشت: این حمله موشکی، آمریکا را وارد مرحله بسیار خطرناک ‏رویارویی نظامی با نیروهای روسیه در منطقه کرد. با این حال روسیه به سمت افزایش تنش با دولت ترامپ نرفته و واکنش اولیه ‏مسکو که بیشتر به محکومیت لفظی محدود بوده، نشان می‌دهد که کرملین خواستار آرامش است.‏ همچنین «نیکولاس کریستوف»، مقاله نویس نیویورک تایمز در تحلیلی، با تایید سیاست جنگ طلبانه ترامپ علیه سوریه نوشت: ‏مهمترین پرسش پیش رو این است که گام بعدی در سوریه چه خواهد بود؟ ‏وی توصیه می کند که دولت ترامپ این حمله موشکی را وسیله‌ای برای فشار آوردن به سوریه برای ایجاد یک آتش‌بس در آن ‏کشور قرار دهد. با این وجود، کریستوف نسبت به توانایی وزیر خارجه آمریکا برای بهره‌برداری از این فرصت ابراز تردید ‏کرده و وی را از لحاظ توانایی دیپلماتیک، ضعیف توصیف می کند.‏ وی در ادامه نوشت: در خصوص حمله به سوریه، اوباما اشتباه کرد و ترامپ کار درست را انجام داد. بدترین اشتباه اوباما در ‏سیاست خارجی انفعال در موضوع سوریه بود. مقاله نویس نیویورک تایمز با اشاره به احتمال واکنش ایران و روسیه علیه ‏نیروهای مداخله‌گر آمریکایی در عراق و سوریه می افزاید: با این وجود، اگر ما به دنبال سرنگونی اسد از طریق نظامی نرویم، ‏به نفع همه طرف‌های درگیر خواهد بود که از افزایش تنش خودداری کنند. ‏نویسنده نیویورک تایمز، راه حل بلند مدت بحران سوریه را تقسیم «دوفاکتوی» سوریه خوانده و مدعی می شود که تقسیم سوریه تا ‏زمانی که اسد کنار برود، برقرار خواهد بود. ‏با این همه، نویسنده نیویورک تایمز نسبت به کفایت و توانایی ترامپ برای حل مساله سوریه ابراز تردید کرده و در پایان می‌‏نویسد: اکنون همه چیز به این بستگی دارد که آیا ترامپ بی کفایت خواهد توانست که از چالش دشوار بهره‌برداری از جنگ برای ‏رسیدن به صلح برآید یا نه.‏
روزنامه واشنگتن پست نیز با پوشش اخبار سوریه، در یکی از مطالب صفحه نخست خود به پیش بینی راهبرد ترامپ و ‏اقدام بعدی دولت وی در سوریه پرداخت. این مقاله با اشاره به برخی مخالفت‌ها و نگرانی‌ها در کنگره در خصوص قانونی بودن ‏اقدام نظامی آمریکا علیه سوریه نوشت: چالش بزرگ ترامپ در روزهای آینده این است که آیا خواهد توانست از فرصت حمله ‏موشکی برای یک راهبرد بلند مدت بهره‌برداری کرده و به باتلاق جنگ سوریه کشیده نشود یا خیر؟ ‏واشنگتن پست همچنین به اطلاع رسانی آمریکا به روسیه درباره این حمله موشکی اشاره کرده و می نویسد: از آنجا که روس‌ها ‏دیدار آتی وزیرخارجه آمریکا را از مسکو لغو نکردند، می‌توان گفت که مسکو با حمله موشکی آمریکا کنار آمده است و به دنبال ‏تنش نیست. ‏واشنگتن پست با اشاره به سردرگمی در دولت آمریکا درباره اقدام بعدی ترامپ می نویسد که برخی مقامات آمریکا خواستار ‏حملات هوایی بیشتر بوده و برخی دیگر از ضرورت ایجاد منطقه پرواز ممنوع در سوریه سخن می گویند. اما همه اینها خطر ‏درگیری با ارتش روسیه و واکنش ایران را در پی خواهد داشت.‏ روزنامه وال استریت ژورنال در تحلیلی درباره راهبرد نظامی آمریکا در سوریه نوشت: مقام‌های کاخ سفید می گویند این حمله ‏موردی بوده و فعلا برنامه‌ای برای ادامه آن نیست.‏‎ وال استریت ژورنال با اشاره به تاثیر منفی فوری حمله موشکی به الشعیرات بر جنگ با داعش می نویسد که شبه نظامیان تحت حمایت آمریکا ‏مستقر در شمال سوریه از ترس واکنش احتمالی، در لاک احتیاط فرو رفته اند.‏ روزنامه لس آنجلس تایمز نیز در مقاله‌ای به تاثیر حمله موشکی به خاک سوریه بر روابط با مسکو پرداخته و نوشت: این حمله ‏هرگونه امید به بهبود روابط دوجانبه را از بین برد. ‏این روزنامه همچنین در مقاله‌ای دیگر تاکید می کند که تاثیر حمله موشکی به پایگاه هوایی الشعیرات در سوریه به این بستگی ‏خواهد داشت که ترامپ چه خواهد کرد. ‏لس آنجلس تایمز با ناچیز خواندن تاثیر این حمله موشکی بر توانایی نظامی ارتش سوریه می نویسد: اگر فقط به این حمله موشکی ‏بسنده شود، اقدامی بی فایده صورت گرفته است.‏ لس آنجلس تایمز می افزاید: اکنون فشار بر ترامپ برای یک راهبرد مشخص در سوریه افزایش خواهد یافت و ممکن است حمایت ‏و تشویق متحدان آمریکا و اعضای کنگره از ترامپ، نوعی سردرگمی در تصمیم گیری وی به وجود آورد. این فضای ایجاد شده ‏در داخل و خارج این پتانسیل را دارد که ترامپ را به سوی اقدام نظامی دیگر در سوریه سوق دهد.‏
پیام حمله موشکی آمریکا برای چین و کره‌شمالی
اگرچه حمله موشکی اخیر آمریکا علیه یک پایگاه هوایی نظام سوریه تنها منحصر به این کشور بود اما مطمئنا این اقدام توجه یک دشمن دیگر آمریکا یعنی کره شمالی را به خود جلب کرده است.به گزارش ایسنا، خبرگزاری آسوشیتدپرس در گزارشی نوشته است: در اولین مذاکرات میان دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا و شی جینپینگ، رییس‌جمهوری چین مساله کره‌شمالی محوری‌ترین و مهمترین مساله امنیتی در میز مذاکره بود.با این حال تصمیم ترامپ برای انجام حملات موشکی علیه سوریه تا حدی دینامیک موجود در قبال مساله پیونگ یانگ را تغییر داده و موشک‌های آمریکا فراتر از تهدید به تحریم یا انزوای بیشتر، پیامی را برای کره شمالی داشتند.ترامپ درباره نشستش با رهبر چین لحنی مثبت داشت و درباره این حرف زد که چطور از چین خواسته تا بر کره شمالی اعمال نفوذ کند یا تهدید کرد که در صورت لزوم به تنهایی در قبال کره شمالی اقدام می‌کند و واشنگتن می‌تواند حتی بدون کمک چین نیز مساله کره شمالی را کاملا حل و فصل کند. در عین حال پیونگ یانگ نیز پیش از دیدار اخیر ترامپ با شی جینپینگ با آزمایش یک موشک بالستیک تلاش کرد تا موضع خود را اعلام کند. در حالیکه همه توجهات صرف حمله هوایی آمریکا به سوریه شده بود انتظارها درخصوص وقوع یک رویارویی بر سر سیاست مربوط به کره شمالی برآورده نشده و در نشست رهبران آمریکا و چین نیز تحول چشمگیری نسبت به کره شمالی اعلام نشد.با این حال رهبران دو کشور متعهد شدند که همکاری نزدیک‌تری برای وادار کردن کره شمالی برای کنار گذاشتن برنامه هسته‌ای‌اش داشته باشند؛ این البته وعده‌ای است که پیونگ‌یانگ تا به حال چندین بار شنیده است.این همکاری نزدیک‌تر می‌تواند شامل اعمال شدیدتر تحریم‌های تجاری بین‌المللی علیه کره شمالی باشد چرا که تقریبا همه تجارت کره شمالی از طریق چین انجام می‌شود. همچنین این امکان وجود دارد که جلوی قابلیت کره شمالی برای استفاده از نظام مالی بین‌المللی گرفته شود و همچنین اعمال مجازات‌های سنگین و تحریم علیه تعامل‌کنندگان با کره شمالی نیز به اجرا در آید.
پکن اگرچه همواره از بابت برنامه هسته‌ای کره شمالی به عنوان همسایه خود نگرانی عمیق داشته اما بر رویکردی متمرکز بر مذاکرات و شراکت به جای تحریم و انزوا در قبال کره شمالی تاکید داشته است.رییس‌جمهوری چین با وجود آنکه از مذاکرات اخیرش با ترامپ بدون دستیابی به تعهد خاص و مهمی خارج شد اما ظاهرا در این مذاکرات توانسته به سازش کوچکی دست پیدا کند.در این میان خبر اقدام نظامی ترامپ علیه سوریه برای پیونگ یانگ می‌تواند صدای بلندتری داشته باشد. پیونگ یانگ نیز مثل دیگر کشورهای جهان در حال سنجیدن این است که ترامپ می‌تواند چگونه رهبری باشد.حمله موشکی اخیر آمریکا به سوریه تصویر ترامپ را به عنوان رهبری متمایل به استفاده از نیروی نظامی به روشی سریع و هدفمند تقویت کرد و این دقیقا همان سناریویی است که کره شمالی بیشترین نگرانی را از آن دارد.حملات موشکی آمریکا به سوریه که بلافاصله بعد از پایان دیدار ترامپ با شیجین‌پینگ اعلام شد به بهانه تلافی حمله شیمیایی نسبت داده شده به بشار اسد در خان شیخون صورت گرفتند.کره شمالی مدت‌ها ادعا کرده که آمریکا در تدارک برای یک چنین حملات هدفمند مشابهی علیه خاک خودش و یا حتی تهاجم تمام عیار علیه این کشور است اما در حقیقت کره شمالی با این حرفش برنامه هسته‌ای خود را به عنوان یک عامل بازدارنده لازم در مقابل تهدید نظامی آمریکا توجیه کرده است.همچنین کره شمالی طی هفته‌های اخیر هشدار داده که رزمایش مشترک اخیر آمریکا و کره جنوبی که هر سال برگزار می‌شود اما امسال بزرگ‌ترین رزمایش بوده و در حال حاضر ادامه دارد سبب افزایش تنش‌ها در شبه جزیره کره شده است.واشنگتن وجود هرگونه تمایلی نزد خود برای حمله به کره شمالی را رد کرده است.اگر آمریکا یک چنین حمله‌ای را حتی برای یک بار انجام دهد دست به یک اقدام بسیار پرریسک‌تری زده است.کره شمالی برخلاف سوریه گزینه‌هایی برای تلافی کردن دارد. کره شمالی علاوه بر برخورداری از قابلیت‌های مربوط به موشک‌های دوربرد و همچنین افزایش قابلیت‌های هسته‌ای‌اش، توپخانه و موشک‌های کوتاه بردش را برای حمله به سئول آماده کرده است. سئول پایتخت کره جنوبی به عنوان همپیمان مهم آمریکا در منطقه و شهری برخوردار از بیش از ۱۰ میلیون جمعیت است.حملات آمریکا علیه دولت بشار اسد در سوریه که کره شمالی آن را هم‌پیمان خودش می‌داند توجه پیونگ یانگ را به تهدید اخیر ترامپ به منظور دست زدن به اقدام یکجانبه برای حل برنامه تسلیحاتی کره شمالی بیش از پیش جلب کرده است.در عین حال پاسخ چین به حملات اخیر آمریکا به سوریه آرام و ملایم بود و اگر پیونگ یانگ انتظار پشتیبانی اخلاقی پکن را داشته باشد احتمالا حمایتی دریافت نخواهد کرد.

Email this page

نسخه مناسب چاپ