یادداشت
سخنی‌کوتاه با طبیبان و دانشجویان پزشکی سنتی
دکتر حسن تاجبخش*
 

عزیزان من، شما جوینده، پژوهنده و یابنده میراث علمی ارزنده‌ای از تمدن والای ایرانی ـ اسلامی هستید که ره توشه هزاران ساله‌ای از تجربه، دانش و بینش و نوشتار و گفتار و کردار دارد که از دلِ نسخه‌های خطی و دانش شفاهی‌سینه به سینه در اختیارتان قرار گرفته است.
درسی نبُود هر آنچه در سینه بُود
در سینه بُود هر آنچه درسی نبُود
قسمت عمده‌ای از این دانش به‌وسیله معدودی جان بر کف شوق گذاشته ازجمله این رهی کوی دانش و تا آنجا که ممکن بود با تطابق با دید امروزین پزشکی در اختیارتان قرار گرفته است. امید آن که آن را پاس دارید و عزیز شمارید تا عزت یابید و تاج افتخار خدمت به انسان بر سرتان گسترده شود.
هرگز مپندارید که با این دانش پزشکی ارزنده کهن، همه دردها را درمان توان بخشید.
زاهد ار پنداشت با تسبیح او گردد سپهر
بی‌خبر ز آن چشم مست و گردش پیمانه بود
نیکو بدانید که این پزشکی مکمل است که با آن کارها توان کرد نه همه کار. آنجا که با کودکان ایمن‌نشده و واکسن‌نخورده برخورد کردید آنان را به کیمیای واکسن بسپارید و در مورد بیماری‌های عفونی و واگیر و نیازمندان به‌جراحی‌، بیماران عزیز را نزد طبیبان و جراحان آگاه و وارسته فرستید و خود به درمان بیماری‌های دیگر که در دایره امکان طب سنتی است بپردازید. هرگز از تحقیق بالینی و آنجا که لازم است آزمایشگاهی، به دور نباشید و جهان کهنه و نو را در هم آمیزید تا طرحی نو در اندازید و شاید به پیشبرد علم، یاری دهید.
وقت آن شیرین قلندر خوش که در اطوار سیر
ذکر تسبیح ملک در حلقه زنار داشت
با بیماران بنا بر شیوه‌ای که ویژه طبیبان وارسته بزرگ ایران همچون محمد بن زکریای رازی، ابن‌سینا و سیداسماعیل جرجانی است، مهربان باشید. هرگز از یاد نبرید که باید درمانگر جسم و جان باشید نه سوداگر نامهربان. فرمایش رازی است: «که طبیب موظف است همچنانکه اغنیا را درمان می‌کند به درمان ناداران نیز بپردازد». در خدمت مردم باشید، مردم نیز شما را یاری خواهند کرد و به لطف ایزد بخشنده بخشایگر در این جهان و آن جهان سربلند خواهید شد.
*استاد ممتاز دانشگاه تهران و عضو پیوسته فرهنگستان علوم

Email this page

نسخه مناسب چاپ