یادداشت
مهم اعتبار آن است
فتح الله آملی
از اواخر زمستان سال گذشته که جشن حذف دفترچه بیمه از نظام تأمین اجتماعی در بیمارستان شهید معیّری تهران با حضور مقامات برگزار شد، هفت ماه می‌گذرد. این خبر در آخرین ماه فصل سرد، تقریباً در صفحه نخست تمام روزنامه‌ها و در سرتیتر اکثر خبرگزاری‌ها، گرما و حرارت خبری قابل توجهی ایجاد کرد و همکاران از این رویداد بی‌نظیر به گرمی استقبال کردند. اما در عمل و در ماههای بعد از این حرارت کاسته شد و همچنان این دفترچه‌های سبزرنگ با تصویر ابوعلی سینای خودمان در دست همه بود و هر مرکزی هم متقاضی آن برای آنکه کارت را راه بیندازد.
چند ماه بعد اما اعلام شد که از مرداد ماه این دفترچه‌ها حذف می‌شوند و بعد این وعده به آخر شهریور افتاد و بازهم کسی حریف این غول کاغذی البته نه چندان پرخاصیت و پرمنفعت نشد و همچنان همه مراکز درمانی با این دفترچه انس و الفت دارند و مردم نیز آن‌را چون یکی از سرمایه های خود در جای مطمئن روی تاقچه یا رف یا کمد گذاشته‌اند تا از جمیع بلیّات در امان بماند!
اما سخن اصلی نگارنده، چرایی تأخیر در انجام این وعده و حیات یا ممات آن نیست بلکه خاصیت آن است که این روزها درست مثل عسلی که با آب‌قند مخلوط شده و یا آشی که زیادی آب به آن بسته‌اند، چندان دردی از کسی دوا نمی‌کند. به همین خاطر است که با دفترچه سازمان تأمین اجتماعی، تنها می‌توانید در بیمارستان‌های خود سازمان از خدمات رایگان استفاده کنید و در بخش بستری این مراکز از مزایای آن برخوردار شوید؛ اما آیا این دفترچه فقط باید چنین کاربردی داشته باشد؟ آیا گرفتن وقت و نوبت در این مراکز به ویژه در کلانشهرها و از جمله تهران به این آسانی‌هاست؟ آیا مسئولان محترم، خودشان کارشان به این مراکز افتاده و از مشکلاتی که مردم با آن دست به گریبان هستند، مطلعند؟
بسیاری از مراجعه‌کنندگان با دیدن شلوغی و ازدحام این مراکز و نیز نوبت‌های چندماهه‌ای که برای عمل جراحی داده می‌شود، عطای کار را به لقایش می‌بخشند و به مراکز خصوصی مراجعه می‌کنند.
این اما تنها بخشی از مشکل است. چند درصد از پزشکان و به‌ویژه پزشکان متخصص، این دفترچه‌ها را قبول دارند؟ و آنها که قبول دارند و برگه‌ای از دفترچه را می‌کنند و نگه می‌دارند، چند درصد از تعرفه را سهم بیمه می‌دانند و از اصل تعرفه کم می‌کنند؟
جدای بحث ویزیت و خدمات پزشکی، مشکل بعدی هزینه آزمایشگاه‌ها و خدمات تشخیصی و پزشکی دیگر است که گاه بیش از پنجاه و حتی تا هفتاد درصد هزینه‌ها را با وجود استفاده از دفترچه، خود بیمار باید بپردازد که در بالا بردن سهم پرداختی بیمار در هزینه‌های درمان تأثیر مستقیم دارد.
اما کاش مشکل دفترچه‌های بیمه به همین موارد محدود می‌شد. مردمی که با دفترچه و نسخه نوشته شده در دفترچه به داروخانه‌ها مراجعه می‌کنند، قاعدتاً نباید بیش از ده یا حداکثر بیست درصد هزینه دارو را بپردازند؛ اما آیا واقعاً چنین است؟
شنیدن این عبارات که: این قلم بیمه نیست، این قلم آزاد است، این قلم تعرفه فلان و بهمان دارد و… به امری طبیعی و بدیهی بدل شده است.
جالب اینجاست که گاهی هزینه درمان بیمه شده تأمین اجتماعی ـ اعم از هزینه دارو یا آزمایشگاه و یا ویزیت و دارو و نیز بیمارستان با دفترچه تأمین اجتماعی ـ از هزینه کسی که دفترچه سلامت دارد؛ بیشتر از کار درمی‌آید. درحالی‌که بیمه‌شدگان سازمان تأمین اجتماعی ۹ درصد از حقوق را بابت درمان می‌پردازند که سهم چشمگیری را شامل می‌شود. درحالی‌که در نظام سلامت با ثبت‌نام ده هزار تومان و هزینه ۲هزار تومانی برای دفترچه تقریباً هزینه چندانی بابت بیمه درمان متوجه آنان نیست و علت آن این است که دولت تقریباً تمام هزینه‌های آن‌را از بودجه عمومی تقبل کرده و می‌پردازد و بیمه‌شدگان تأمین اجتماعی با اینکه سهم قابل توجهی برای بخش درمان می‌پردازند، از خدمات کمتری برخوردارند و نمی‌دانند که این اجحاف و بی‌عدالتی را به کجا شکایت ببرند.
سخن این نیست که از خدمات ارائه شده به مردمی که هیچ بیمه‌ای نداشته‌اند و حال از طرح تحول استفاده می‌کنند، کاسته شود و یا خدای ناکرده دعوایی نانوشته و یا دلخوری بی‌وجهی بین اهالی قبیله سازمان تأمین اجتماعی و دیگران پیش آید، بلکه بحث بر سر ایجاد سازوکار منطقی و درستی است که بر اعتبار دفترچه‌های بیمه‌ای که سازمان تأمین اجتماعی صادر می‌کند و به دست زیرمجموعه‌اش می‌دهد با وجود هزینه قابل توجهی که بابت سهم درمان از بیمه‌شدگان و کارفرمایان می‌گیرد، بیفزاید و خدمات مناسبی در اختیارشان قرار دهد.
مشکل کاغذی یا الکترونیکی بودن دفترچه‌های بیمه نیست. بالابردن کیفیت خدمات ارائه شده و ایجاد اعتبار و حفظ شأن آن است.

Email this page

نسخه مناسب چاپ