مکتوب هفته
بوی خوش تو‌ هرکه ز باد صبا شنید…
دکتر محمدعلی فیاض‌بخش
شاید هیچ حادثه‌ای را در تاریخ به عظمت و سرنوشت سازی بعثت، برانگیخته شدن پیامبر خاتم‌، نتوان نام برد و لاجرم هیچ مولودی را به نفاست و والایی صاحب بعثت نتوان سراغ گرفت.
سه نکته از وجود نازنین رسول گرامی اسلام در قرآن بیش از دیگر نکات برجسته و‌ نمایان است:
۱ـ رحمت: هان ای رسول! تو را جز به نشانه و مایه‌ی رحمت برای عالم و آنچه در آن است فرو نفرستادیم. (انبیا ۱۰۷)
۲ـ رأفت: به لطف و منت الهی، هان ای رسول! دلت با مردمان نرم و‌ مهربان شد؛ که اگر با اینان جز این می‌بودی و ترشرویی و سخت‌دلی می‌ورزیدی، از پیرامونت پراکنده می‌شدند. (آل عمران ۱۵۹)
۳ـ سعه‌ی صدر: آیا سینه‌ات را گشاده نکردیم ای رسول!؟ (انشراح ۱)
صفات والای پیامبر اعظم ـ که در قرآن و نیز در بیانات مولا علی علیه‌السلام آمده ـ بیش از این‌هاست، لیک همین سه صفت که برشمرده شد کافی است تا سرلوحه‌ی اخلاق و‌ عمل کسانی قرار گیرد که در کسوت والیان مسلمین و هادیان امت، خویشتن آراسته‌اند و بدین مهم برخاسته‌اند.
رحمت و رأفت و سعه‌ی صدر هریک معانی و کارکردهای خود را دارد:
رحمت: بارش نعمت و لطف بی‌دریغ است که کوچک‌و‌بزرگ نمی‌شناسد و آدمیان را به حکم انسانیت به یک چشم می‌نگرد و به قول سعدی، گبر و‌ ترسا وظیفه‌خور دارد.
رأفت: مهربانی و نرم‌دلی‌است، که گره از ابروان می‌گشاید و کینه از دل می‌زداید و خلایق را یکسره بهتر از خویش می‌پندارد و ملاک برتری را نه در ژن(!)، که در وجود آمیخته به تقوی می‌نگرد.
سعه‌ی صدر: گشادگی سینه و غمض عین از ناروا‌یی‌ها و‌ بخشش خطاکاران و مروت با دوستان و ‌مدارا با دشمنان است.
کاش امت پیامبر خاتم، نه تنها در حلقه‌ی هم‌کیشان، بلکه در رفتار با غیراندیشان نیز، تنها همین سه صفت از پیامبر را سرلوحه‌‌ی عمل خویش قرار می‌داد، تا آن صفت«أشداء علی الکفار» ـ چه بسا می‌دیدیم ـ از ضرورت عمل برمی‌افتاد. نه این که نباید با دشمنان سخت گرفت، نه! سخن در این است که نباید دشمن را در دشمنی‌اش سرسخت کرد، چه رسد در رفتار با دوستان؛ اگر با نامهربانی و تنگ‌نظری و سخت‌گیری، دل ایشان را از خویش رماند!
راستی به خود نهیب زنیم:
دوستان را کجا کنی محروم؟
تو‌که با دشمن این نظر داری!
نیز بر خویش یاد آوریم:
شیر را بچه همی ماند بدو
تو به پیغمبر چه می‌مانی؟ بگو!
اگر امت پیامبر رحمتیم، ناگزیر باید بویی از صبای رحمت او ببریم و جرعه‌ای از سبوی رأفتش بنوشیم و بنوشانیم؛که میان حرف تا عمل، فاصله بسیار است.

Email this page

نسخه مناسب چاپ