نگاه
در سوگ «رضا نیازمند»
کارآفرین اخلاق‌مدار
۱٫ خوشبختانه شرحی از زندگی رضا نیازمند در کتاب «تکنوکراسی و سیاستگذاری اقتصادی در ایران» و به روایت خودش منتشر شده که بسیار مغتنم است و جای اندیشیدن دارد. چنانکه در این کتاب می‌خوانیم، پس از مرگ پدر، چرخ‌خیاطی مادر زندگی خانواده چهار نفره آن‌ها را می‌چرخاند و رضا با این آرزو به مدرسه دارالفنون می‌رود که روزی مهندس شود. مادر جوان او هم که مانند بیشتر زن‌ها و دخترهای آن زمان، از سواد محروم مانده بوده، خود دست به کار شده و در مدرسه کمال‌‌‌الملک نام‌نویسی می‌کند (مدرسه‌ای که خیاطی، گلدوزی، نقاشی، قاب‌سازی و … در آن آموزش داده می‌شده) و با کار و تلاش، فرزندان خود را بزرگ می‌کند تا به لحاظ خوراک و پوشاک کم‌و‌کسری احساس نکنند.
وقتی رضا دیپلم خود را از دارالفنون می‌گیرد، برای کاستن از بار مشکلات خانواده و کمک به مادرش برای تأمین هزینه‌های زندگی، در یک دکان که پمپ برقی آب می‌فروخته جویای کار شده و به شاگردی پذیرفته می‌شود و با شادی این موضوع را با مادرش در میان می‌گذارد: «مادرجان، تو فرسوده شده‌ای می‌خواهم بارت را کم کنم» اما با واکنش محکم مادرش مواجه می‌شود: «اول تحصیلات دانشگاهی، بعد کار» و به تعبیر خودش: «اگر مادرم با چنان قدرت و صلابت جلوی کارکردن من را نمی‌گرفت الان یک پیرمرد دیپلمه قدیم بودم و به این مقام‌ها و موفقیت‌ها نمی‌رسیدم.
آن لحظه بود که مادرم آتیه من را ساخت» بنابراین راهی «دانشکده صنعتی ایران و آلمان» شده و سپس برای ادامه تحصیل به آمریکا می‌رود و همزمان با تحصیل در رشته مدیریت صنعتی، در یک سینما مشغول به کار می‌شود (در سمت بلیت پاره‌کن و راهنمای تماشاگران برای هدایت به داخل سالن) بلکه از عهده هزینه‌های زندگی برآید. پس از مدتی خبر می‌رسد که مادرش بیمار و در بیمارستان بستری شده است. از این‌رو بی‌درنگ و قبل از دریافت مدرک دکترا به ایران باز می‌گردد.
۲٫ رضا نیازمند از مدیران برجسته و توانای کشورمان بود که ۱۸ آذر ۱۳۹۶ در بیمارستان شریعتی تهران از دنیا رفت. او در بخش‌های مهم اقتصادی و صنعتی ایران خدمت کرد و در مسئولیت‌هایی که بر عهده داشت، همچون ریاست هیأت‌مدیره شرکت نساجی ایران (و سپس مدیرعامل آن شرکت)، مدیرعامل شرکت مصالح ساختمانی، ریاست مرکز راهنمایی صنایع (که سپس تبدیل به «سازمان مدیریت صنعتی» می‌شود)، مدیرعامل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، مدیرعامل شرکت مس سرچشمه و … بسیار درخشید.
نیازمند در راه‌اندازی صنایع بزرگ ایران نقش چشمگیری داشت و نکته مهم در بررسی شخصیت و خدمات او این است که «اخلاق» و «اقتصاد» را جدا از هم تعریف نمی‌کرد و قبل از هر چیزی شخصیتی اخلاق‌مدار بود.
ما در کتاب «تکنوکراسی و سیاستگذاری اقتصادی در ایران» که به کوشش علی‌اصغر سعیدی (نشر لوح فکر) منتشر شده، با زندگی شریف و خدمات خالصانه او به مردم ایران بیشتر آشنا می‌شویم و ویژگی‌های فکری و اخلاقی او را بهتر می‌فهمیم. یادش گرامی باد.
«خیز تا خاطر بدان آزاده ایرانی دهیم»
کز نسیمش بوی جوی مولیان آید همی
محمد صادقی ـ روزنامه‌نگار

Email this page

نسخه مناسب چاپ