محک
ترامپ رئیس‌جمهور جنجال آفرین!
ابوالقاسم قاسم زاده
بعد از چند هفته که همه در انتظار تصمیم ترامپ درباره برجام بودند رئیس جمهور آمریکا برای چهار ماه دیگر بر اساس مصوبه برجام تعلیق تحریم‌ها را تمدید کرد و گفت در این مدت از کنگره و اتحادیه اروپا می‌خواهد تا درباره بازنگری و تصحیح بندهای موردنظر او در برجام پیشنهاد و روش‌کار ارائه دهند. او گفت: این آخرین بار است که «تعلیق تحریم‌ها» در برجام را تمدید می‌کند! اولین نتیجه از این اقدام ترامپ از نگاه تحلیلگران سیاسی در اروپا و آمریکا چنین است که رئیس جمهور آمریکا، یکبار دیگر پایبندی و انجام تعهدات دولت جمهوری اسلامی ایران بر اساس گزارش‌های مکرر آژانس‌ بین‌المللی انرژی هسته‌ای را تأیید کرده است. اغلب سناتورها و نمایندگان مجلس در کنگره آمریکا از هردو حزب حاکم (دمکرات‌ها و جمهور‌ی‌ خواهان) معتقدند،‌ ترامپ فاقد یک سیاست خارجی برنامه‌ریزی شده و منسجم است. یکسال از دوره ریاست جمهوری او گذشته و آمریکا در بسیاری از موارد روابط بین‌المللی و تنظیم سیاست خارجی معقول شکست خورده است.
سیاست خارجی کنونی کاخ سفید در حالیکه متحدان آمریکا در اروپا (اتحادیه اروپا) را ناراضی و نگران کرده است موجب گشایش مسیر برای پوتین (روسیه) شده است. آمریکا فرماندهی سیاست خارجی در صحنه بین‌المللی را از دست داده است. ترامپ رئیس جمهور جنجال‌آفرین اما بدون استراتژی مشخص در صحنه بین‌المللی است. درباره برجام همچون دیگر مصوبه‌های دوران «اوباما» (داخلی و خارجی) سیاست او لغو همه سیاست‌های «اوباما» است. برخی از سیاستمداران و نویسندگان سیاسی به کتاب «آتش و خشم» در کاخ سفید ترامپ که هفته گذشته در آمریکا انتشار پیدا کرد، اشاره می‌کنند که نویسنده آن «مایکل وولف» ترامپ را بیمار روانی خوانده است که به شدت نیازمند معالجه است. او می‌نویسد، ترامپ همچون کودکی است که بطور دائم نیاز به جنجال‌آفرینی و خودنمایی دارد؛ طوری که هر روز که از خواب بیدار می‌شود در تلاش برای خبرسازی در صحنه سیاسی و مدیریتی از طریق رسانه‌ها است! تمدید تعلیق تحریم بر اساس مصوبه برجام نمونه دیگر از این خودنمایی و جنجال‌آفرینی ترامپ است، اما این بار دولت‌های اروپایی و در رأس آنها سه کشور فرانسه، انگلیس و آلمان در حالی که نارضایتی‌های خود از ترامپ را علنی کردند، آشکارا گفتند، اگر ترامپ بخواهد امضای آمریکا بر توافقنامه برجام را لغو کند، آن‌ها ضمن محکوم کردن این اقدام، راه و مسیر خود از کاخ سفید را جدا می‌سازند. بر همین اساس چند سناتور و نماینده مجلس آمریکا ضمن انتقاد از سخنان ترامپ که گفته بود می‌خواهد ایران را منزوی سازد، گفتند، با این روش رئیس جمهور، آمریکا را منزوی می‌سازد!
ارزیابی و نگاه ترامپ نسبت به ایران منطبق بر ارزیابی و سیاست‌های رژیم صهیونیستی درباره جمهوری اسلامی است. تحریم‌هایی که جدا از توافقنامه برجام اعلام کرده است، تحریم‌ها علیه شرکت‌ها یا اشخاص حقیقی ایرانی و برخی از مسئولان به بهانه و ادعاهای تروریستی، حقوق بشر و صنایع موشکی جمهوری اسلامی در راستای انطباق این سیاست‌ها با لابی گسترده صهیونیست‌ها در کاخ سفید و کنگره است. اما ترامپ همچون رژیم صهیونیستی با همه جنجال‌های سیاسی‌ـ تبلیغاتی که راه می‌اندازد در صحنه بین‌المللی و بخصوص در تنظیم روابط با دولت‌های اروپایی، روسیه و چین دچار مشکل جدی است تا آنجا که کاخ سفید قدرت فرماندهی بین‌المللی‌اش را از دست داده است.
این بار رئیس جمهور آمریکا از کنگره و همراهان آمریکا در اروپا (اتحادیه) درخواست کرده است در مدت۱۲۰ روز آینده ضمن بررسی مجدد توافقنامه برجام ۳ اشکال اساسی آن را برطرف سازند. ۳ مورد پیشنهادی ترامپ عبارتند از مسأله صنایع موشکی ایران و ممانعت از تولید موشک‌های «بالستیک» با بُرد بلند. دوم، بستن هرگونه اقدام برای دستیابی به «سانتریفیوژ»های جدید و پیشرفت‌های فنی در انرژی هسته‌ای و سوم، به جای مدت دهساله قرارداد، توافقنامه جدید برای ممانعت از دستیابی ایران به بمب اتمی به صورت دائمی یا به قول معروف «مادام‌العمر» باشد. در حالی که هفته قبل ترامپ تغییر مدت دهساله را به بیست و پنج سال خواسته بود!
از سوی دیگر در واشنگتن گفته شده است، تهیه گزارش هر سه ماه یکبار از سوی رئیس جمهور به کنگره در زمان «اوباما» برای کنترل او از سوی جمهوریخواهان تهیه شده بود و حال برخی از سناتورها و نمایندگان مجلس در کنگره پیشنهاد دادند این مدت زمانی به هر سال یکبار تغییر کند. آنچه که تاکنون دیده می‌شود مشکلات متعدد ترامپ برای اعلام لغو برجام است که کنگره آمریکا نیز دچار آن است. جدا از موضوع برجام، سه کشور اروپایی (انگلیس، فرانسه و آلمان) خواهان مذاکره مستقیم با ایران درباره صنایع موشکی، حقوق بشر و نقد مواضع جمهوری اسلامی ایران در حوزه خاورمیانه هستند. آیا در مدت چهار ماه آینده چنین مذاکراتی صورت خواهد گرفت؟ آنچه که کشورهای اروپایی دریافته‌اند این است که ایران در قالب برنامه ششم توسعه خود، پیش‌بینی جذب ۲۰۰ میلیارد دلار سرمایه خارجی کرده است که بیش از ۵۰ درصد این رقم بر انجام موافقتنامه‌های تجاری و صنعتی با کشورهای اروپایی به خصوص با کشورهای آلمان، ایتالیا، فرانسه و انگلیس دیده شده است. این کشورهای اصلی و مهم در اتحادیه اروپا علاوه بر آن که اهمیت بازار ۸۰ میلیونی ایران را دریافته‌اند، ایران را پل بزرگ و شاهراه ارتباط تجاری ـ صنعتی با بازار ۴۰۰ میلیونی غرب آسیا می‌شمارند. همه نشانه‌ها بر اهمیت اقتصادی استوار است که «سیاست» به خصوص درباره توافقنامه برجام در ذیل آن ارزیابی می‌شود و برای اتحادیه اروپا حائز اهمیت است.

Email this page

نسخه مناسب چاپ