یادداشت
برگزاری نوروز، فرصتی برای توسعه دیپلماسی عمومی ایران
علی اصغر شعردوست
بهار می‌آید و پنجره‌های آینده را فرارویمان می‌گشاید، در هیأتی که بازش نمی‌شناسی، از راه می‌رسد. آنکه هنوز در انتظارش نیستی‎…
‎نوروز همواره آیینی جاودانه در فرهنگ ایران زمین بوده است. این گاهشمار دقیق و زیبا نشان از کمال ذوق ایرانی است که جشن حیات طبیعت را با شالوده‌های فرهنگ اسلامی خویش پیوند ناگسستنی زده و ایران و نوروز چون دو نام خویشاوند بر صحیفه بشری ثبت و ضبط شده اند. گرچه سابقه نوروز به قبل از اسلام بر می‌گردد، اما پس از اسلام نیز این جشن فرخنده به واسطه حسنات خود مورد قبول مسلمانان واقع شده و حتی به گونه‌ای جشن طبیعت را با جشن باورها و اعتقادات خویش پیوند زده‌اند. بنا به برخى روایات در این روز کشتى نوح نبی(ع) از پس بارانی شگفت در سر منزل مقصود آرامش گرفت و جهان از پلیدی‌ها پاک و پیراسته همچون نوروز شد. در نوروز بود که حضرت ابراهیم(ع) یک تنه بت‌ها را شکست و معبد شرک را ویران کرد و خانه توحید را بنا نهاد و‎…
‎نوروز نزد شیعیان نیز منزلتی شایسته دارد چرا که بر اساس برخى روایات در این روز بود که دستان توانمند علی(ع) به سنت جدش ابراهیم، آلودگی بتها را از خانه کعبه زدود و کعبه پیراسته از پلیدی و روشن همچون نوروز شد و در این روز بود که مولا علی(ع) به جانشینی رسول وحی برگزیده شد تا سیاهی‌ها و تباهی‌های روزگار نتواند گزندی به بنیاد عظیم شریعت محمدی برساند‎.
‎نو شدن سال همراه خود کوشش و عشق به حیات را نیز به همراه می‌آورد. ایرانیان با هوشمندی در ادوار مختلف تاریخ با بهار که رمز زندگی است پیوند داشته‌اند و همواره حلول بهار را نیکو تلقی کرده‌اند و تحول طبیعت را با تحول زندگی همراه ساخته‌اند. سال جدید را نیز با اتکال به خداوند بزرگ می‌آغازیم به این امید که در باروری فرهنگ و تمدن اسلامی ایران زمین سهمی شایسته داشته باشیم و غبار کدورت، سستی و رخوت را از چهره جانمان بزداییم و در سال جدید، نهال به بار نشسته کوششهایمان را به گلستانی پررنگ و بو بدل کنیم تا رایحه دل انگیز آن دوستداران معرفت را سرمست کند‎.
‎در حالی نوروز را کشورهای منطقه جشن می‌گیرند که جهانیان بر ارزش تاریخی و قدمت دیرین نوروز به عنوان میراث مشترک فرهنگی صحه گذاشته‌اند و این واقعه ثبت جهانی یافته است. پس از ثبت نوروز در یونسکو، قطعنامه «روز بین‌المللی نوروز» نیز با تلاش ایران و دیگر کشورهای دوست منطقه با اکثریت آرا در مجمع عمومی به تصویب اکثر کشورهای سازمان ملل رسید. تاجیکستان، ترکیه، آذربایجان، افغانستان، قزاقستان و ترکمنستان در کنار ایران از بانیان اصلی این قطعنامه بودند و در مرحله بعد هند، آلبانی و مقدونیه نیز به آن پیوستند‎.
مجمع عمومی سازمان ملل متحد در چهارم اسفند ماه سال ۱۳۸۸ شمسى مطابق با ۱۳ فوریه سال۲۰۱۰ میلادی قطعنامه «روز جهانی نوروز» را در چارچوب ماده ۴۹ آیین نامه خود در دستور کار قرار داد و تحت عنوان «فرهنگ صلح» به تصویب رساند و برای نخستین بار در تاریخ این سازمان «نوروز ایرانی» به عنوان یک مناسبت بین‌المللی رسمیت یافت. در چند سال اول این رخداد مهم جهانی ایران بانی برگزاری مراسم نوروز در منطقه بود و از این فرصت برای تبیین جایگاه کشور خاستگاه نوروز استفاده می‌کرد. چند سال متوالی جشن بین‌المللی نوروز در ایران برگزار شد و پس از آن در افغانستان، تاجیکستان و حتی ترکمنستان؛ اما چند سالی است که بهره‌مندی از این فرصت مهم به بوته فراموشی سپرده شده است. به نظر من دستگاههای فرهنگی و حتی سیاسی باید از این فرصت مهم برای توسعه دیپلماسی عمومی بهره بگیرند. هیچ مناسبتی همانند نوروز نیست که مردمان معتقد به بزرگداشت این آیین را کنار هم جمع کند. رقم کوچکی نیست، حداقل۲۰۰ میلیون نفری در حوزه تمدنی نوروز جای می‌گیرند‎.
‎بزرگداشت نوروز در واقع تجسم یکی از اهداف متعالی سازمان ملل یعنی تقویت صلح جهانی از طریق احترام به فرهنگهای ملی، میراث فرهنگی جهانی و تنوع فرهنگی است. نوروز تنها یک روز در تقویم‌ها نیست. نوروز فرهنگی عمیق و ریشه دار است که با تمامی آداب و سنن خود هر سال امید، صلح و خوشبختی را برای میلیونها انسان در سراسر کره خاکی به ارمغان می‌آورد. نوروز نخستین بار در سرزمین پارس پایه گذاری شد و در سراسر این قرنهای طولانی که این سرزمین خاستگاه اقوام و تمدنهای گوناگون بوده است، نوروز به صورت زبان مشترک میلیونها انسان در آسیا، شبه قاره هند، آسیای مرکزی، خاورمیانه، قفقاز، بالکان، حوزه دریای سیاه و بسیاری از نقاط دیگر جهان درآمده است. امروز میلیونها نفر در جهان نوروز را پاس می‌دارند. بزرگداشت نوروز بزرگداشت ریشه‌ها، تاریخ و ارزشهای تمدنهای درخشان بشری است که در طول قرنها ارزشهای انسانی را منتقل ساخته‌اند و استفاده از این فرصت برای پیشبرد اهداف سیاسی در منطقه و دنیا نباید مورد غفلت دستگاه دیپلماسی و دست اندرکاران حوزه فرهنگ بین‌ الملل کشورمان واقع شود. این فرصتى کم‌نظیر براى اثبات قدمت، فخامت و دامنه تأثیر فرهنگ ایرانى است که دامنه اثر آن را در اقصى نقاط جهان مى توان دید. از رهگذر برگزارى آیینهاى مشترک نوروزى است که مى توان سهم شایسته فرهنگ ایرانى را در بناى کاخ رفیع فرهنگ جهانى اثبات کرد و هرگونه اهمال و کوتاهى در این عرصه، تبدیل فرصتهاى بى‌بدیل به تهدیدهایى است که مخالفین فرهنگ قویم و ریشه دار ما از آن به نفع خود بهره خواهند برد که امیدواریم این‌چنین نباشد‎.
‎‎در پایان فرارسیدن نوروز فرخنده را به مردمان کشورمان و کشورهایى که نوروز را جشن مى گیرند، بویژه مردمان کشورهاى هم آیین، همزبان و هم فرهنگ تاجیکستان و افغانستان از صمیم قلب تبریک و شادباش می گویم و از درگاه ایزد یکتا سالی پرخیر و برکت، همراه با سلامتی و موفقیت، بهروزی و سعادت و سرشار از معنویت را مسالت دارم‎.‎

Email this page

نسخه مناسب چاپ