یادداشت سردبیر
درس‌ها و عبرت‌ها …
علیرضا خانی
یک سال دیگر به سرعت صاعقه گذشت. حوادث و رخدادهای تلخ و شیرینی هم در این یک سال روی داد که البته مغلوب و مسحور گذر زمان شد و دقیقاً نمی‌دانیم درس‌ها و عبرت‌هایی برای ما داشت یا نداشت…
حوادث تلخ را اگر بخواهیم ردیف کنیم کم نبودند… از واژگونی اتوبوس در جاجرود و سوادکوه و سبزوار و هرمزگان با ده‌ها کشته تا انفجار معدن یورت و مرگ غم انگیز ۴۳ معدنچی و تا زمین‌لرزه مهیب سرپل ذهاب و بالاخره سقوط هواپیمای آسمان در کوه دنا…
اما همه حوادث تلخ، حوادثی نیست که مثلاً زاده سرعت خودروهاست و در کسری از ثانیه چند نفر یا چند ده نفر جان می‌سپارند، برخی حوادث، سرعت آرامی دارند اما هولناک‌ترند. مثلاً همین آماری که اخیراً اعلام شد که آلودگی هوا دست کم ۴۰ هزار نفر در سال را به کام مرگ می‌فرستد، رخداد بسیار هول‌آوری است… یا خشکیده شدن قنات‌ها و چاه‌ها و فرونشست دشت‌ها و فرسایش خاک در اثر کم‌آبی و ندانم‌کاری ـ توأمان ـ رخداد خطرناکی است. همین طور است شیوع مواد مخدر جدید، رشد آسیب‌های اجتماعی و جرم، شیوع جرائم جدید، از جرائم سایبری و اینترنتی تا کلاهبرداری و قتل و قاچاق کالا و فساد و رانت‌خواری و جنگل‌خواری و تخریب محیط زیست و خشک شدن تالاب و شوره‌زار شدن زمین و منقرض شدن گونه‌های نادر…
اما در نگاه پایانی به رخدادهای سال، نیک است با خوش بینی و خطا پوشی و امید، نگاهی به رخدادهای نیک امسال بیندازیم. با نگاه نکو، چه بسا می‌توان در پس سختی‌ها، آسانی و در پس تلخی‌ها، شیرینی یافت.
تکرار انتخاب دولت تدبیر و امید از سوی مردم، به خودی خود رویداد مبارکی است. نه این رو که ما شیفته و شیدای دولت حاضر باشیم ـ بلکه اتفاقاً‌ ما انتقادات زیادی توأم با رعایت ادب و اخلاق و متانت به این دولت کرده‌ایم و خواهیم کرد، اما به قصد خیر و اصلاح نه رقابت و تخریب و تخطئه. باری، انتخاب دولت تدبیر و امید یعنی مردم هنوز به «تدبیر» امید دارند و امیدوارند که تدبیر چاره کارهای بر زمین مانده و مشکلات حل نشده است. اساساً آدمیان ـ و ملت‌ها ـ به امید زنده‌اند. پس از دوره هشت ساله‌ای که امید را نزد بسیاری از مردم و به ویژه جوانان، تیره و تار کرده بود، روی‌آوری مجدد مردم به تدبیر برای جبران خسارت‌ها و اصلاح رویه‌ها و ساختن ویرانی‌ها، خود بزرگترین امید است. رأی مردم به تدبیر و امید یعنی ملتی راسخ و ریشه‌دار، از پس هر ویرانی، دوباره برمی‌خیزد و بی‌یأس و افسردگی و سرخوردگی، حرکتی دوباره و همتی دوباره و فرصتی دوباره می‌سازد تا به آرمان‌های دست نیافته و رویاهای تعبیر نشده کودکان دیروز، مجال تعبیر و وقوعی دوباره بخشد و ناممکن‌های دیروز، ممکن‌های امروز و دست یافته‌های فردا شود… رأی مردم به دولت تدبیر و امید، از این منظر حائز ارزشی گرانسنگ است، حتی اگر دولت تدبیر و امید موفق عمل نکند.
به رسمیت شناخته شدن برخی مصادیق حقوق شهروندی، از جمله حق انتقاد و اعتراض مسالمت‌آمیز، هر چند با سختی‌ها و هزینه‌هایی همراه بود، اما فی‌نفسه حرکتی رو به جلو محسوب می‌شود.
در سالی که گذشت، اصلاحاتی هرچند بطئی و کُند در نظام آموزش عالی انجام شد که چنانچه تداوم یابد، می‌تواند در اصلاح وضع آموزشی تأثیر بگذارد. در حوزه فرهنگ نیز، چالش کنسرت‌ها، با هر زیانی که داشت اما با این حسن هم همراه بود که مسأله قانون و تبعیت از قانون و پرهیز از چند قانونی و یک بام و چند هوا را به یک گفتمان تبدیل کرد و همین گفتمان، دوران گذار را شکل خواهد داد. همان‌گونه که گفتمان حقوق شهروندی، بالاخره موضوع حقوق شهروندان را به مسأله‌ای دائمی وتوقف‌ناپذیر تبدیل کرده است تا بتدریج زمینه‌های تحقق آنها فراهم شود.
در بخش اقتصاد هم دولت با چالش‌های متعدد و پیچ در پیچی مواجه است. از طرفی نسبت بین رکود و تورم و بیکاری را باید طوری تنظیم کند که هم رکود جایش را به رونق دهد و هم تورم لجام گسیخته نشود و هم بیکاری کم شود، کار سهمگینی است.
آن هم در شرایطی که هنوز بخشی از تحریم‌ها، بویژه تحریم‌های بانکی برجامانده و آینده اقتصاد سیاسی کشور نیز ناروشن است. در این شرایط، با لحاظ همه پارامترها‌ و نگاه کردن منصفانه به همه محدودیت‌ها و دشواری‌ها، دولت در مجموع عملکرد مثبتی داشته است. داوری درباره عملکرد دولت در اقتصاد را نمی‌توان به صورت انتزاغی و در فضا انجام داد.
کافیست به این پرسش پاسخ دهیم که هر کس دیگر، مسئولیت اداره اقتصاد را برعهده داشت، چه می‌کرد؟
در شرایطی که کشور واردات محور است، رکود حاکم است، ۲۰ میلیارد دلار کالای قاچاق وارد می‌شود، بحران مؤسسات اعتباری از قبل مانده است، تحریم‌ها برقرار است، آینده اقتصاد و تصمیم غرب درباره برجام در تاریکی است، خاورمیانه کماکان بحرانی است و جریان‌های پیچیده‌ای خارج از دولت، بخشی از اقتصاد را در دست دارند…
با همه این شرایط و تنگناها، عملکرد دولت در کنترل نرخ تورم، حمایت از تولید، کاهش حجم کالاهای قاچاق، راه‌اندازی طرح‌های توسعه نفت و گاز، مدیریت مصرف انرژی و حمایت نسبی از خانوارهایی که بحران معیشت دارند، در مجموع قابل قبول است، هر چند با وضع مطلوب، فاصله‌ای وسیع دارد…
به هرحال، یک سال گذشت و مردم همچنان امیدوارند که با دست تدبیر، اوضاع روز به روز به سمت بهترشدن و متحول شدن حرکت کند و فردا حتماً بهتر از امروز باشد.
همین امید بزرگترین سرمایه و انگیزه است. مردم ـ و مسئولان ـ
به درستی معتقدند علیرغم همه کارها و تلاش‌ها و حتی جانفشانی‌های انجام شده،‌ جایگاه و رتبه ایران با منابع عظیم دانش دانشمندان و انرژی جوانان و ثروت میهن و همت مردمان، باید بسیار بهتر و والاتر از آنچه هست باشد … ان‌شاء‌الله

Email this page

نسخه مناسب چاپ