محک
پی‌آمدهای حمله موشکی به سوریه!
ابوالقاسم قاسم زاده
دو روز از حمله موشکی آمریکا، فرانسه و انگلیس به سه منطقه در اطراف دمشق و شهر حمص سوریه گذشته است. در این دو روز اغلب رسانه‌های خبری و سیاسی در غرب و شرق عالم به صورت ویژه به آن پرداختند و هنوز نگاه به این حمله موشکی به یک کشور عربی در خاورمیانه در صدر گزارش‌ها و نقد و بررسی‌ها قرار دارد. اهم پی‌آمدها را به صورت خلاصه می‌توان چنین شمارش کرد.
۱ـ بارها در ستون محک نوشته شد که بزرگترین بحران بین‌المللی، سیطره گفتمان صهیونیستی است که اغب مراکز اطلاع‌رسانی و شبکه‌های خبری ـ سیاسی را در سیطره خود دارد. در غوغاسالاری گفتمان صهیونیستی، دریافت حقیقتِ وقایع بدون گرایش‌ به منافع صهیونیست‌ها اگر غیرممکن نباشد، بسیار سخت و پیچیده است. گفتمان صهیونیستی چنان فراگیر شده است که آن را باید سرطان مرگبار شناختِ واقعی و حقیقی از رویدادهای مهم جهانی دانست. قدرت صهیونیست‌ها در آمریکا، در اروپا و اکنون و در این زمانه در سایه قدرت دلارهای نفتی شیوخ حاکم عرب در خلیج‌فارس بسیاری از حقایق واقع را در چنبرة «تئوری توطئه» می‌چرخاند. مردم در هر کجای جهان از سیر سلطه گفتمان صهیونیستی اگرچه «خبرزده» می‌شوند، اما نفرت همراه با خستگی از بسیاری از رویدادها پیدا می‌کنند. قدرت چه غربی و چه شرقی آن در دایره گفتمان صهیونیستی می‌چرخد و برای افکار عمومی در جهان خوراک اطلاعاتی می‌سازد. بعد از ۷ سال جنگ و ویرانی در سوریه از یک کشور عربی آرام و به صورت نسبی متعادل، سرزمین سوخته‌ای را ساخته و پرداخته کرده‌اند که هنوز هم نه آمریکا نه روسیه و نه دیگر دولت‌ها از کشورهای اروپایی،‌چین و ژاپن و … قادر به ترسیم دورنمایی روشن و مقبول از صلح در آن را نمی‌توانند نشان دهند! سوریه اگرچه گام به گام به پایان فاز نظامی نزدیک می‌شود، اما هنوز ترکیه با هجوم نظامی بخشی از خاک آن را در اشغال گرفته است و آمریکا به قول ترامپ بیش از ۲ هزار نفر نظامی همراه با پیش‌رفته‌ترین سلاح‌ها در بخشی از خاک این کشور دارد. دولت‌های سعودی، امارات و قطر، از حمایت مالی و تدارک انواع و اقسام سلاح‌های نظامی برای گروه‌های به نام «معارضین» یا با اسامی مشخص گروه‌های تروریستی از عقبه باقی‌مانده از داعش تا تشکل‌های جیش الشام، النصره و… دست برنداشته‌اند. روسیه و ایران با حمایت از بشار اسد و ارتش ملی سوریه، همچنان در سوریه فعالند. اسرائیل براساس استراتژی بنیادین خود در تنظیم تئوری تشدید بحران‌های پیرامونی برای بقاء، همچنان مسیر تداوم سوریه جنگ زده را خواهان است و هر چندی به‌صورت مستقیم به خاک سوریه تجاوز و مناطقی را با بهانه‌های گوناگون بمباران می‌کند. در ترسیم چنین واقعیتی از سوریه امروز مجله مشهور «آتلانتیک» در تحلیلی نوشته است: «… شب جمعه (سحرگاه شنبه) در خاورمیانه، دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا تصمیم خود در مورد استفاده از قدرت نظامی (عادلانه) علیه اهداف مراکزی در سوریه برای تلافی اقدام رژیم اسد در حملات شیمیایی مشکوک را اتخاذ کرد و انجام داد. اگرچه بشار اسد رئیس‌جمهور سوریه در جنگ
‌۷ ساله داخلی کشورش با پیروزی‌هایی همراه بوده است اما این بدان معنا نیست که سوریه به سمت صلح حرکت می‌کند،‌ بلکه در حقیقت مناقشه در این کشور به دلیل اینکه قدرت‌های خارجی برای تأمین منافع خود در میدان نبرد سوریه مشارکت دارند، در حال افزایش است.»
نزدیک‌ترین پی‌آمد حمله موشکی ترامپ با همراهی نخست‌وزیر انگلیس و فرانسه، آشفته‌تر کردن فضای سیاسی برای یافتن راه‌حل پایان جنگ و استقرار صلحی پایدار در سوریه است. شدت این آشفتگی اکنون به مهمترین و حساس‌ترین بخش سازمان ملل یعنی شورای امنیت آن رسیده است که صف‌آرایی مسکو ـ واشنگتن در شورای امنیت بارزترین اغتشاش بین‌المللی را به نمایش درآورده است. اگرچه همه دولت‌ها و قدرت‌های بین‌المللی اذعان دارند که راه‌حل پایان بخشیدن به جنگ در سوریه، نظامی نیست که سیاسی است! اما در صحنه میدانی نظامی‌گری علیه دولت سوریه به صورت کامل تروریستی شده است.
از نظر کارشناسان سیاسی، راه‌حل پایان جنگ در سوریه دیگر راه‌حل کشوری (سوریه) یا منطقه‌ای (خاورمیانه‌ای) نیست و تنها از طریق تفاهم مسکو ـ واشنگتن دست یافتنی است. اگر به لحاظ نظامی دو جبهه شرقی و غربی در سوریه شکل گرفته است،‌پی‌آمدهای حمله موشکی ترامپ،‌ شکاف‌های سیاسی برای یافتن راه‌حل برون رفت از این بحران را افزون‌تر کرده است. سوریه اکنون به خطر بزرگ برای جامعه بین‌المللی ناشی از نبرد قدرت‌های خارجی و بین‌المللی مبدل شده است.
۲ـ دو برش از پی‌آمدهای حمله موشکی به سوریه در کشورهای عربی منطقه دیده می‌شود.
برش اول، نفرت و انزجار مردم در سراسر منطقه بخصوص در جوامع عرب است. در فاصله کمتر از یکماه، اسرائیل بیش از ۳۰ فلسطینی از شهروندان عادی و فاقد اسلحه را در تظاهرات اعتراضی آنها به قتل رسانیده و افزون بر صد نفر از زنان، کودکان و سالخوردگان فلسطینی را با شلیک گلوله‌ها زخمی و مجروح کرده که کمترین واکنش بین‌المللی را در پی داشته است. دولت ترامپ هرگونه اعتراض فلسطینیان در شورای امنیت سازمان ملل را بایکوت می‌کند. خشم مردم در سراسر منطقه و بخصوص در کشورهای عربی از آنچه که اکنون در کرانه باختری و در کنار بیت‌المقدس می‌گذرد فراگیر شده است. حمله موشکی به سوریه آتش این خشم را افزونتر و از آمریکا، انگلیس و فرانسه چهره‌های منفوری در اذهان عمومی اعراب ساخته است. این نفرت مردمی در عراق و لبنان و اردن همسایگان سوریه جلوه افزونتر دارد. اگرچه در مصر کشور بزرگ عربی و در اغلب کشورهای منطقه نیز خبرگزاری‌ها از انزجار مردمی نسبت به ترامپ و همراهان او، نخست‌وزیر انگلیس و رئیس جمهور فرانسه، خبر داده‌اند.
برش دیگر به جایگاه مواضع سیاسی دولت‌های عربی منطقه برمی‌گردد که تنها قطر و سعودی‌ها به صورت علنی و رسمی از اقدام حمله موشکی ترامپ، حمایت کرده‌اند. دولت‌های اردن، مصر، کویت، عمان با نارضایتی از کنار آن گذشته‌اند و در عراق و لبنان دولت این کشورها با محکوم کردن حمله موشکی به سوریه، آن را در راستای سیاست‌های جنگ‌طلبانه رژیم صهیونیستی دانسته‌اند.
پی‌آمد فوری حمله موشکی ترامپ، ایجاد فضای نامتعادل، دلسردی و تنش انتقام‌جویانه در اغلب کشورهای عربی است. در داخل سوریه، مردم دمشق و چند شهر دیگر در این کشور، ساعتی بعد از حمله موشکی، به خیابانها آمدند و با شعارهای مرگ بر اسرائیل، مرگ بر آمریکا، حمایت قاطع خود از ارتش سوریه، دولت و شخص بشار اسد را شعار دادند. پی‌آمد حمله موشکی، امواج «رادیکال» مردمی در جوامع عربی علیه آمریکا و اسرائیل را تشدید خواهد کرد و دور نمای صلح در بحران سوریه را مشکل‌تر می‌کند، صف‌آرایی شرقی و غربی در سازمان ملل بخصوص جنگ‌های لفظی در شورای امنیت این سازمان را تشدید می‌کند. افزایش قیمت نفت در بازار بین‌المللی نیز از پی‌آمد فوری و مستقیم این حمله موشکی است و بسیاری از روابط تجاری را در هاله‌ای از ابهام «جنگ» سوق می‌دهد، اگرچه بسیاری از تحلیلگران سیاسی حمله موشکی را موردی و پایان یافته می‌دانند که تکرار آن در دستور کار ترامپ نیست. جنگ، خاورمیانه بحران‌زده را در جاده تخریب همه جانبه سوق می‌دهد و مرزهای همزیستی مسالمت‌آمیز را مخدوش می‌‌سازد، صلح در این منطقه دشمنی شناخته شده دارد که آن رژیم صهیونیستی است.

Email this page

نسخه مناسب چاپ