گرایش آل سعود به صهیونیست‌ها؛علل و پیامد‌ها | روزنامه اطلاعات

by etnew | اردیبهشت ۹, ۱۳۹۷ ۴:۳۳ ق.ظ

گرایش آل سعود به صهیونیست‌ها؛علل و پیامد‌ها

 

گرایش خاندان حاکم ریاض به عادی سازی روابط با رژیم صهیونیستی رفته رفته آشکارتر می شود؛ روندی که سبب گمانه زنی‌های گوناگونی درباره علل و تبعات صهیونیسم گرایی آل سعود شده است.

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش‌های خبری ایرنا، پس از انتشار اخبار و اطلاعاتی درباره افزایش تماس‌ها و ارتباطات سران ریاض و تل آویو، همنوایی دو طرف برای به شکست کشاندن توافق هسته‌ای و اعمال فشار بر جمهوری اسلامی ایران و همسویی در بسیاری از پرونده‌های منطقه ای از جمله ظهور و بروز گروه‌های تروریستی تکفیری، اینک سران عربستان سعودی آشکارا کمر به حمایت از اهداف و مواضع اشغالگرانه رژیم صهیونیستی بسته‌اند. در همین زمینه، ولیعهد تازه کار سعودی در مصاحبه با نشریات خارجی و دیدارهای دیپلماتیک خود با مقامات غربی تمایلات صهیونیستی خود را علنی ساخته و با موجی از واکنش‌ها روبرو شده که از آن جمله می توان به اعلام انزجار مبارزان فلسطینی از رهبران ریاض در جریان خیزش اخیر مردم نوار غزه اشاره کرد. در تبیین علل گرایش مقامات ریاض به عادی سازی روابط با رژیم اشغالگر قدس همچنان که اشاره شد می توان به همسویی در موضوع ضدیت با جمهوری اسلامی ایران اشاره کرد. سعودی‌ها به رغم سیاست‌های تعامل‌جویانه تهران در سطح منطقه ای و بین المللی و به دلیل دخیل دانستن ایران در شکست‌های نظامی، سیاسی و دیپلماتیک خود در یمن، سوریه، عراق، لبنان و نیز روابط با همسایگانی چون قطر، سیاست‌هایی بشدت خصمانه را در برابر قدرت نخست خاورمیانه در پیش گرفته و از همین رو، خود را دارای اهداف و منافعی همسان با اشغالگران قدس می پندارند.

جدای از این انگاره، رهبران ریاض به دنبال کنار زدن مهمترین مانع بر سر راه ایجاد شراکتی راهبردی با واشنگتن بوده و با توجه به نقش تل آویو و لابی‌های صهیونیستی در تعیین سیاست خاورمیانه ای آمریکا به ویژه در دولت «دونالد ترامپ»، نوعی شیدایی سیاسی برای جلب حمایت همه جانبه ایالات متحده را به تصویر کشیده اند. علاوه بر نقش تل آویو در چند و چون مناسبات سیاسی آمریکا و دولت‌های خاورمیانه عربی و کشورهایی چون ترکیه، یکی از اصلی ترین عرصه‌های روابط واشنگتن و ریاض یعنی تجارت تسلیحات نیز متاثر از خواست و اراده صهیونیست‌ها بوده است تا جایی که فروش پیشرفته ترین جنگ افزارهای آمریکایی به عربستان طی سال‌های اخیر با موافقت و اعلام نظر مقامات و لابی‌های صهیونیستی صورت گرفته است. نکته سوم را باید در بلندپروازی‌های اقتصادی ولیعهد سعودی جست وجو کرد. «محمد بن سلمان» در مصاحبه اخیر خود با نشریه آمریکایی «آتلانتیک» با تحسین وضعیت اقتصادی و تکنولوژیک رژیم صهیونیستی، پس زمینه ذهنی خود برای هموارسازی مسیر تحقق چشم انداز اقتصادی ۲۰۳۰ سعودی نمایان ساخته است . به باور برخی ناظران، سعودی‌ها علاوه بر همکاری‌های اطلاعاتی و امنیتی و طیفی از اهداف و منافع مشترک در خاورمیانه، چشم به مزیت‌های اقتصادی و تکنولوژیک متمرکز در اراضی اشغالی دوخته و در راستای برنامه‌های خود برای صنعتی شدن و رهایی از اقتصاد نفتی روی همراهی اسراییل حساب باز کرده‌اند. با این حال هنوز مشخص نیست در محاسبات رهبران ریاض به منظور بهره مندی از نتایج همراهی و همکاری آشکار و پنهان با صهیونیست‌ها، هزینه‌های این تصمیم نیز به شکلی عقلایی مورد سنجش قرار گرفته است یا خیر. نزدیک به ۱۲۰ سال پیش از این یعنی در نخستین سال‌های سده گذشته، «تئودور هرتزل» بنیانگذار صهیونیسم کوشید تا با پیشنهاد پرداخت مبلغی بسیار چشمگیر به امپراتور وقت عثمانی زمین‌هایی را در فلسطین خریداری کرده و آن را کاشانه یهودی‌ها قرار دهد. به رغم این پیشنهاد وسوسه انگیز و با وجود گرفتاری‌های فراوان اقتصادی سلطان «عبدالحمید دوم» و نیز فشارهای دولت‌های غربی به ویژه انگلیس، هزینه‌های واگذاری بخش کوچکی از اراضی فلسطین به یهودیان و هراس از در هم شکستن وجهه امپراتور عثمانی سبب مخالف جدی وی با خواست هرتزل شد. حدود هشت دهه بعد یعنی در سپتامبر ۱۹۷۸ میلادی تن دادن «محمد انور سادات» رییس جمهوری مصر به پیمان سازش «کمپ دیوید» با آمریکا و اسراییل مهلک‌ترین ضربه را به جایگاه رهبری مصر در جهان عرب زد و سبب شد تا این کشور پس از چند دهه هرگز نتواند حتی به موقعیت پیشین خود در میان کشورهای عربی و اسلامی نزدیک شود. به همین ترتیب، جدایی آشکار عربستان از آرمان مشترک جهان عرب و کشورهای اسلامی یعنی آزادی قدس هزینه‌هایی گریزناپذیر را برای آل سعود به همراه داشته و در عمل سودای رهبری جهان اسلام را در سال‌های پیش رو ناکام خواهد گذاشت. دیگر پیامد صهیونیسم گرایی آل سعود را باید در تحولات داخلی عربستان جست وجو کرد؛ کشوری که در دهه‌های گذشته تجربه‌هایی چون تسخیر دو هفته ای مسجد الحرام از سوی گروه‌های بنیادگرا (نوامبر ۱۹۷۹ از سوی گروه «جهیمان العتیبی») را شاهد بوده و با خطر واکنش گروه‌های سنتی و برخی فِرَق مذهبی روبرو است. به باور برخی صاحبنظران مسائل عربستان، تصمیمات تازه «سلمان بن عبدالعزیز» پادشاه سعودی که با هدایت ولیعهد این کشور اعطای برخی آزادی‌های اجتماعی را دنبال می کند، به رغم استقبال برخی نسل‌های تازه بر نارضایتی طیف گسترده ای از نخبگان سیاسی و مذهبی و اقشار سنتی دامن زده است. در این شرایط علنی شدن گرایش حکام سعودی به صهیونیست‌ها می تواند زمینه ساز شکاف‌هایی جدی در جامعه سیاسی و مذهبی عربستان شده و آنان را با انفجاری ناگهانی از اعتراضات درونی روبرو سازد.

ریاض از هیچ تلاشی برای تخریب ایران فروگذار نیست

در شرایطی که جمهوری اسلامی ایران همواره سیاست تنش زدایی، اعتمادسازی، دوری از امنیتی شدن منطقه و تعامل سازنده با کشورهای همسایه را دنبال می کند اما عربستان سیاست تهاجمی و تقابل با ایران را در پیش گرفته است.جمهوری اسلامی ایران طی سال‌های اخیر از طریق دیپلماسی فعال، روابط با دیگر کشورها و سازمان‌های بین‏المللی زمینه را برای تعامل سازنده با کشورهای جهان به ویژه کشورهای منطقه مهیا می‌سازد. اما رژیم آل سعود با استفاده از سیاست خویشتنداری جمهوری اسلامی ایران تلاش می کند که یک جبهه علیه ایران سازماندهی کند. اظهارات مقامات عربستان و موضع گیری‌های خصمانه اخیر آنان علیه ایران نشان می دهد رژیم آل سعود از هیچ تلاشی برای انزوا و تخریب ایران فروگذار نمی کند. رسانه‌های عربی اخبار و تحلیل‌هایی را در این ارتباط منتشر ساختند که این گزارش به آن‌ها می پردازد.

عربستان علیه ایران

صفحه عربی تارنماهای «اسپوتنیک» روسیه، «فرانس ۲۴» و تارنمای «العهد» لبنان جنگ افروزی عربستان علیه ایران را مورد توجه قرار دادند. به نوشته اسپوتنیک، «محمد بن سلمان» ولیعهد عربستان خواستار افزایش فشارها علیه ایران شد. او در مصاحبه با روزنامه «وال استریت ژورنال» گفت: جامعه بین الملل باید فشار اقتصادی و سیاسی علیه ایران را افزایش دهد، تحریم‌ها ابزار فشاری علیه ایران است. عربستان از توافق هسته‌ای ایران با کشورهای گروه ۱+۵ هم انتقاد می کند. روابط این دو کشور به تازگی به دلیل اینکه ریاض، تهران را به دخالت در امور کشورهای عربی متهم می‌کند وخیم تر شده است. ریاض بسیاری از کشورهای عربی و آفریقایی را تحریک می کند تا سطح روابط خود با تهران را کاهش دهند.به نوشته تارنمای فرانس۲۴، عربستان، ایران را متهم به نقش آفرینی در حمله موشک‌های بالستیک یمن به ریاض کرده و تهدید می کند که در زمان و مکان مناسب پاسخ این حمله‌ها را خواهد داد. «ترکی المالکی» سخنگوی نیروهای ائتلاف حمله به یمن، حملات موشکی اخیر یمن به عربستان را مسئله خطرناکی به شمار آورد و ایران را متهم کرد که از طریق بندر الحدیده و فرودگاه صنعاء برای گروه مردمی انصارالله موشک ارسال می کند . این در شرایطی است که «یدالله جوانی» معاون فرمانده سپاه پاسداران اتهامات تازه عربستان را رد کرد و گفت: عربستان با متهم کردن ایران به ارسال موشک به انصارالله تلاش می کند بر جنایت‌های خود در یمن سرپوش نهد. به نوشته تارنمای العهد، محمد بن سلمان ولیعهد عربستان در مصاحبه خود با نشریه «آتلانیک» خود و عربستان را در جایگاه رویارویی و جنگ با محور مقاومت قرار داد. او به نیابت از آمریکا، اروپا و غرب با این محور وارد تنش می‌شود. اظهارات بن سلمان همان تکرار گفتمان آمریکا و اسرائیل است. آنها از زمان آغاز بهار عربی به بهانه مبارزه با تروریسم این گونه شعارهایی را سر می‌دهند. بن سلمان در اظهاراتش هدف از دخالت در امور داخلی ایران را مخفی نکرد و گفت: ما با در برابر تحرکات ایران وارد عمل می شویم. در آفریقا، آسیا، مالزی، سودان، عراق، لبنان و یمن وارد عمل شدیم. ولیعهد عربستان درباره یک سناریو و جنگ احتمالی در منطقه خاورمیانه هشدار داد اما نگرانی خود را از این جنگ پنهان نکرد. زیرا عربستان دیگر نمی تواند به جنگ وارد شود. ریاض تنها به نقش نظامی آمریکا در منطقه تکیه می‌کند تا معادلات را تغییر دهد. آمریکا هم برای باج خواهی از عربستان آماده است و «دونالد ترامپ» رئیس جمهوری آمریکا در این زمینه مهارت دارد به طوری که او پیش از اینکه بن سلمان واشنگتن را ترک کند اعلام کرد قصد دارد نیروهای آمریکا را از سوریه خارج سازد. او گفت اگر عربستان می خواهد نیروهای آمریکا در سوریه باقی بمانند باید هزینه‌های آن را پرداخت کند.

رویکرد تعاملی ایران با جهان

تارنماهای«i24 » امارات ، روزنامه «مصراوی» ، صفحه عربی تارنمای اسپوتنیک ، شبکه خبری «روسیا الیوم» سیاست تنش زدایی ایران و تعامل سازنده با کشورهای منطقه و جهان را در کانون توجه قرار دادند. به نوشته تارنمایi24 امارات، رئیس جمهوری اسلامی در سخنرانی خود در دیدار با جمعی از وزیران، استانداران و مدیران دستگاه‌های اجرایی گفت: تردیدی نیست که تعامل با کشورهای همسایه و جهان منافع بسیاری برای کشور به دنبال دارد و این سیاست به ویژه در سال حمایت از کالای داخلی بیش از گذشته دنبال خواهد شد. به نوشته روزنامه مصراوی، «محمد جواد ظریف» وزیر امور خارجه کشورمان تاکید کرد که دوستی با همسایگان اقدامی نمایشی نبوده ، بلکه گزینه راهبردی ایران است و ایران همواره خواستار بنیان نهادن یک پیمان امنیتی مشترک است.ظریف گفت: جمهوری اسلامی ایران امنیت و ثبات خود را در امنیت و ثبات منطقه می بیبند اما برخی تلاش دارند تا جهان عرب را به صحنه تسویه حساب‌ها تبدیل کرده و آن را هدف طمع‌های خود قرار دهند. اما جمهوری اسلامی امنیت و ثبات خود را در امنیت و ثبات منطقه می بیند و باید این موضوع به اولویت همه تبدیل شود.به نوشته تارنمای اسپوتنیک، «بهرام قاسمی» سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی گفت: منطقه ای پیشرفته، قوی و امن تنها از طریق همکاری همه کشورهای به وجود می آید. ایران روابط با همسایگان را برای همکاری میان همه کشورهای منطقه در اولویت سیاست خارجی خود قرار می دهد. در جهان امروز پیشرفت اقتصادی برای کشورهای منطقه تنها از راه سازوکارهای جمعی و حل اختلاف‌ها از طریق گفت و گو و با حضور همه کشورهای منطقه به وجود می آید و ایران همواره آمادگی خود را در این زمینه اعلام کرده است. «امیر موسوی» مدیر مرکز پژوهش‌های راهبردی و روابط بین المللی درباره تحولات یمن به شبکه خبری روسیا الیوم گفت: موشک‌های یمن از نظر تعداد، قدرت و دقت در هدف گیری افزایش یافته است. او از عربستان و همپیمانان خود خواست از یمن خارج شوند. او گفت: آمریکا پس از اینکه اموال عربستان را از این کشور می گیرد از عربستان چشم پوشی خواهد کرد همانطوری که واشنگتن پیش از این درباره عراق و صدام هم این گونه رفتار کرد.

Email this page

Source URL: http://www.ettelaat.com/etiran/?p=361150