رویکرد هسته ای ترامپ، تهدیدی علیه بشریت
 

دولت ایالات متحده در حالی افزایش توان تسلیحات هسته ای خود را دنبال می کند که براساس برآوردها قادر است با کلاهک‌های موجود خود همه شهرهای جهان را نابود سازد.

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش‌های خبری ایرنا، «دونالد ترامپ» در نخستین ماه سال ۲۰۱۸ (بهمن ۱۳۹۶) دیدگاه‌های خود از وضعیت هسته ‌ای ایالات متحده را منتشر کرد و در آن بر توسعه توانایی هسته ای این کشور تاکید کرد. وی پیش از این حتی در دوره رقابت‌های انتخاباتی هم رویکردهای خود نسبت به توان هسته ای آمریکا را بیان کرده بود. رئیس جمهوری آمریکا آشکارا بر این اعتقاد است که دولت وی باید تا جایی به توسعه ظرفیت‌های هسته ای واشنگتن ادامه دهد که کشورهای جهان مفهوم توان هسته‌ای آمریکا را احساس کنند. این سخنان در کنار برآوردها از برنامه‌های ترامپ در چارچوب گزارش وضعیت هسته ای آمریکا و حتی بودجه نظامی این کشور برای سال آینده، حکایت از عزم جدی کاخ سفید برای راه‌اندازی یک مسابقه تسلیحات هسته‌ای در جهان دارد. کاخ سفید در گزارش برآورد هسته‌ای سال ۲۰۱۸ مقابله با روسیه و چین را به عنوان مهمترین دلیل برای توسعه زرادخانه هسته‌‌ای ایالات متحده بیان کرده است. علاوه بر این آمریکا برای افزایش قدرت بازدارندگی خود بر تحقیق و تولید بمب‌‌های هسته ‌ای کوچک تمرکز می کند. در گفتمان تازه، ایالات متحده در ارزیابی‌های خود نگران قدرت زیاد و بزرگی تسلیحات هسته‌ای خود است که امکان استفاده از این بمب‌ها را کاهش داده است . از آنجا که تقابل با تسلیحات هسته‌ای رقبا به ویژه روسیه به چالشی برای واشنگتن تبدیل شده است، آمریکا افزایش انعطاف‌پذیری زرادخانه خود را با کوچک سازی قدرت بمب‌ها دنبال می کند. در همین چارچوب ترامپ در گزارش وضعیت هسته ای کاخ سفید تصریح دارد کارآمد سازی زرادخانه هسته ای خود را برای زمان‌های خاص دنبال می کند.

کلاهک‌های هسته‌ای در آمریکا و جهان

در مسابقه تسلیحاتی به شیوه سنتی نیمه دوم قرن بیستم که میان آمریکا و شوروی در جریان بود هر یک از طرف‌ها تلاش می کردند تا با داشتن تعداد بیشتری از کلاهک‌ها، توان بازدارندگی و تخریب هسته ای بیشتر خود را نمایش دهند. این خط مشی در آن سال‌ها موجب احساس ناامنی بیشتر برای دو ابرقدرت و تلاش پنهانی دیگر کشورها برای کسب توان بازدارندگی حداقلی در عرصه‌های نظامی به ویژه حوزه هسته ای شد. براساس برآوردهای «فدراسیون دانشمندان آمریکایی» اکنون در جهان ۱۴۲۰۰ کلاهک هسته ای موجود است که روسیه و آمریکا با داشتن بزرگترین زرادخانه‌ها هر یک بیش از ۶۵۰۰ کلاهک فعال و غیرفعال را در اختیار دارند. تعداد کلاهک‌های کشورهای فرانسه، چین، بریتانیا، پاکستان، هند، کره شمالی و رژیم صهیونیستی اندکی بیشتر از ۱۰۰۰ کلاهک ارزیابی می‌شود. بر اساس آخرین بررسی‌ها، ایالات متحده آمریکا ۳۸۲۲ کلاهک هسته‌ای آماده دارد. این میزان سلاح هسته‌ای برای کشتار میلیاردها انسان روی زمین کفایت می کند. واقعیت این است که ایالات متحده بمب‌های هسته‌ای را در اختیار دارد که می‌تواند همه شهرهای جهان را نابود سازد. این تعداد کلاهک‌های آمریکا در پایان سال ۲۰۱۷ نسبت به تعداد۴۰۱۶ عددی سال پیش از آن کاهش حدود ۲۰۰ عددی را نشان می‌دهد. با اینکه از دوره اوج رقابت تسلیحاتی جنگ سرد در دهه ۱۹۶۰ میلادی تعداد بمب‌های هسته‌ای آمریکا رو به کاهش بوده اما برنامه‌های جدید کاخ سفید از بازگشت به روزهای تشدید رقابت تسلیحات هسته‌ای با اندکی تغییر حکایت دارد.

تارنمای نشریه آمریکایی «نشنال اینترست» نوشت: در زمان بحران موشکی کوبا تعداد کلاهک‌های آمریکا ۲۵۵۴۰ عدد بود که پنج سال بعد به ۳۱۲۵۵ مورد افزایش یافت که اوج تعداد کلاهک هسته ای آمریکا بود. از آن سال به تدریج این زرادخانه روند کاهشی خود را آغاز کرد. در دهه ۱۹۷۰ تعداد کلاهک‌های آمریکا بین ۲۴ تا ۲۸ هزار کلاهک بود که در دهه ۱۹۸۰ به ۲۳ هزار عدد کاهش پیدا کرد. در سال ۱۹۹۱ با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروری، واشنگتن از ظرفیت زرادخانه هسته ای خود به شدت کم کرد و آن را به ۱۹ هزار کلاهک رساند و تا پایان قرن بیستم به ۱۰۶۸۵ مورد کاهش یافت. در سال ۲۰۱۷ مجموع زرادخانه هسته‌ای آمریکا بیش از ۶۵۰۰ کلاهک بود که ۴۰۰۰ مورد آن فعال و آماده به شلیک بودند و مابقی در انبارها به صورت غیرفعال ذخیره شدند. وزارت انرژی آمریکا به تازگی اعلام کرد این کشور از سال ۱۹۹۴ تا ۲۰۱۷ بیش از ۱۰ هزار کلاهک هسته‌ای خود را نابود کرد که ۱۰۹ مورد آن در سال ۲۰۱۵ انجام شد. روزنامه واشنگتن پست ظرفیت کنونی زرادخانه هسته ای آمریکا را در کمترین میزان آن از سال ۱۹۵۶ دانست و نوشت: ترامپ می خواهد وعده پیش از انتخابات خود در مورد توانمندسازی هسته ای آمریکا عملی سازد و توان هسته ای خود را به رخ رهبران روسیه بکشاند. چندی پیش رئیس جمهوری آمریکا در یک پیام توئیتری تاکید کرد: ایالات متحده باید باقدرت به تقویت و توسعه ظرفیت‌های هسته ای خود بپردازد تا زمانی که جهان قدرت آن را احساس کند.

فعالیت هسته‌ای آمریکا و روسیه

دولت ترامپ آشکارا عنوان کرده است که می خواهد به سیاست کوچک سازی زرادخانه هسته ای آمریکا ادامه دهد اما همزمان بمب‌های کوچک هسته‌ای خود را تقویت کند. رئیس جمهوری آمریکا توان نظامی روسیه را مهمترین دشمن خود می داند و مدعی است هزینه‌های هنگفت (سالانه ۷۰۰ میلیارد دلار) کاخ سفید در حوزه دفاعی به علت آن است که موشک‌های تهاجمی بسیاری آمریکا را نشانه گرفته اند. وی همه این هزینه‌ها را منطقی، بسیار مهم و حیاتی توصیف کرد. پس از این سخنان و رسانه‌های شدن رویکردهای هسته ای دولت ترامپ بود که «ولادیمیر پوتین» رئیس جمهوری روسیه هم در یک سخنرانی ضمن آزمایش تسلیحات جدید نسبت به سیاست‌های ترامپ هشدار داد. پوتین ایجاد موازنه نظامی با آمریکا، را دلیل اصلی تولید و آزمایش تسلیحات نوین مسکو بیان کرد. البته گفتنی است بنابر اعتراف پنتاگون نباید کاهش تعداد کلاهک‌های هسته ای را دلیلی بر کاهش شدن قدرت اتمی آمریکا تفسیر کرد زیرا همزمان بر قابلیت‌ها و کارآیی تسلیحات هسته ای آمریکا به شدت افزوده شده است. به نوشته نشریه اخبار دفاعی آمریکا(Defense News) شاید ترامپ به دنبال افزایش تعداد کلاهک‌های آمریکا نباشد اما در عمل رئیس جمهوری آمریکا تمایل شدیدی به افزایش توان و به روز رسانی این کلاهک‌ها دارد و در این مسیر گام بر می دارد. واقعیت این است که براساس پژوهش‌های «هانس کریستنسن» مدیر پروژه اطلاعات هسته ای آمریکا حتی در این شرایط که برخی مدعی هستند کاهش زرادخانه آمریکا قدرت دفاعی این کشور را تهدید می کند، توانایی هسته ای آمریکا بسیار بیشتر از سطح مورد احتیاج برای امنیت ملی و تعهدات بین المللی و فراتر از نیازهای ایالات متحده است. حتی برخی مقام‌های وزارت دفاع آمریکا هم می گویند کاهش در تعداد سلاح‌های بزرگ هسته ای آمریکا از طریق به کارگیری سلاح‌های هسته ای مقیاس کوچک جبران می‌شود. در این شرایط تنها پیامد سیاست‌های هسته ای دولت ترامپ افزایش تهدیدها علیه رقبا و تلاش برای بالا بردن سطح بازدارندگی در کشورها است. در واقع سیاست‌های جنگ طلبانه کاخ سفید جهان را وارد دور باطلی می کند که ممکن است تنها با یک اشتباه انسانی یا رفتاری غیرمنطقی، همه را به کام مرگ بفرستد.

در این حال،به اعتقاد کارشناس مسائل بین‌الملل، مدل روابط ترامپ با کشورهای عربی بسیار عامیانه است. این رفتار در سیاست سوریه نیز مشهود است. «علیرضا رضاخواه»، کارشناس مسائل بین‌الملل در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری تسنیم، در خصوص اخبار ضدونقیض در مورد افزایش نیرو و تجهیزات آمریکایی‌ها در شمال سوریه و استراتژی که دولت ترامپ در این کشور دنبال میکند، با اشاره به اینکه رفتارهای ضدونقیض‌ ترامپ برای گرفتن امتیازات بیشتر در روابط بین‌الملل است، بیان داشت: تناقض به عنوان یک تاکتیک در اقدامات رئیس جمهوری آمریکا است.وی با توجه به ماهیت اقدامات رئیس‌جمهور آمریکا گفت: رفتار ترامپ بیشتر با اصول حاکم بر فضای تجارت قابل تحلیل است تا اصول حاکم بر فضای روابط بین‌الملل و عرصه سیاست. ترامپ به‌ صورت مشخص منافع آمریکا را به همه موضوعات رجحان می‌دهد.کارشناس مسائل بین‌الملل با تأکید بر هزینه­‌های واشنگتن در منطقه اشاره داشت: نگاه ترامپ به منافع کوتاه‌مدت و دستاوردهای مادی است. رئیس‌جمهوری آمریکا در جریان رقابت‌های انتخاباتی تصریح کرد که این کشور هزینه بسیاری را برای امنیت خاورمیانه و خصوصاً عربستان متحمل شده است.وی با اشاره به تلاش آمریکا برای بهره‌‌برداری از دلارهای نفتی سعودی تأکید داشت: ترامپ بر این باور است که مقدار چندانی از نفت عربستان عاید آمریکا نشده است. او در رقابت‌های انتخاباتی اعلام کرد که اگر رئیس‌جمهور شود، کشورهایی را که آمریکا برای تأمین امنیت آن‌ها هزینه می‌کند، می‌دوشد؛ لذا واشنگتن سیاست شیردوشی را دنبال می­‌کند.رضاخواه با توجه به مواضع متناقض واشنگتن در مورد نیروهای این کشور در سوریه گفت: آمریکایی‌ها زمانی که محور مقاومت در سوریه دست بالا را دارد و بحران تقریباً تمام شده است، برای اینکه فشار مضاعفی بر عربستان وارد کنند، اعلام کردند که می‌خواهند نیروهای خود را از سوریه خارج کنند. با این‌ حال ترامپ بعداً گفت که اگر عربستان به دنبال باقی ماندن نیروهای آمریکایی در سوریه است، باید هزینه‌ آن را بپردازد. این رفتار متناقض با اصول اولیه تجارت قابل تحلیل است. این سیاست تاکنون نیز در قبال ریاض موفق بوده است.وی با تأکید بر میزان قراردادهای منعقدشده آمریکا با عربستان اشاره داشت: مدل روابط ترامپ با کشورهای عربی بسیار عامیانه است. این رفتار در سیاست سوریه نیز مشهود است. نگاه رئیس جمهوری آمریکا به این کشور کوتاه‌مدت است. با این‌ حال آمریکا به دلیل موقعیت ژئوپلیتیکی سوریه منافع طولانی‌مدت برای خود تعریف کرده است.

کارشناس مسائل بین‌الملل با اشاره به راهبرد واشنگتن در غرب آسیا تاکید داشت: نگاه استراتژیک آمریکا عبارت است از اینکه در سوریه باقی بماند و مانع از شکل‌گیری و بازسازی کریدور مقاومت در منطقه شود. همه ضدونقیض‌های ترامپ برای گرفتن امتیازات بیشتر است. احتمالاً او این تاکتیک را در رفتارهای دیگر نیز تکرار خواهد کرد.از طرفی،«علیرضا رضاخواه»، در خصوص تغییرات جدید در وزارت خارجه آمریکا، با اشاره به اینکه مایک پمپئو به مجموعه تندروی جناح جمهوری‌خواه وابسته است، بیان داشت: سیاست خارجی آمریکا تهاجمی‌تر می‌‌شود.وی با توجه به تغییرات جدید در وزارت خارجه آمریکا گفت: رسانه‌ها درباره این تغییر در کابینه ترامپ حدود یک ماه و نیم پیش بحث کرده بودند. ظاهراً یک ماه و نیم طول کشید تا ترامپ تغییرات مد نظر خود را اجرایی کند. رئیس‌جمهور آمریکا به دنبال تقویت جایگاه خود در عرصه داخلی است.کارشناس مسائل بین‌الملل با تأکید بر تأثیرات برکناری تیلرسون اشاره داشت: سیاست امنیتی و خارجی آمریکا بر اساس یک توافق نانوشته بین ترامپ و جمهوری‌خواهان در اختیار بدنه دیوان‌سالاری وزارت خارجه معطوف به جمهوری‌خواهان قرار گرفت. ترامپ تلاش کرد قدرت خود را بیشتر کند. این تغییرات در حوزه بین‌المللی تبعات جدی به همراه خواهد داشت. لذا ماجراجویی بیشتر سیاست خارجی آمریکا و به‌ تبع آن به انزوا رفتن سیاست خارجی این کشور قابل مشاهده خواهد بود.

وی با اشاره به تشدید تندروی در سیاست خارجی آمریکا تأکید داشت: تیلرسون در این مدت تمام تلاش خود را به کار گرفته بود که برای سیاست‌های جنجالی ترامپ پوشش عاقلانه‌ای داشته باشد. او سعی داشت بر اساس سابقه‌ای که در عرصه تجارت بین‌الملل دارد، چهره آمریکا را بزک کند. مایک پمپئو سابقه‌ای در عرصه سیاست خارجی ندارد و به مجموعه تندروی جناح جمهوریخواه وابسته است. او تمام پیشرفت‌های خود را مدیون گوش‌به‌فرمان ترامپ بودن است. این خصیصه باعث می‌شود یک سیاست خارجی عریان‌تر، تهاجمی‌تر و بدون آرایش‌تر از واشنگتن مشاهده شود.رضاخواه با توجه به تغییراتی که در سیا انجام شد، گفت: انتخاب رئیس جدید سیا که یک افسر عملیاتی با سابقه بد بود، بیانگر این است که احتمالاً سیاست‌های مداخله‌گرایانه برای بی‌ثبات‌سازی و تغییر رژیم در کشورهای رقیب خصوصاً جمهوری اسلامی بیشتر دنبال شود. از آن طرف نیز رئیس سازمان سیا مسئول وزارت خارجه شده است. همه این‌ موارد یک نوع سیاست خارجی تهاجمی را رقم می‌زنند.

وی با تأکید بر اختلاف‌نظر ترامپ با تیلرسون در حوزه برجام، اشاره داشت: این اختلاف‌نظر به چگونگی مواجهه با جمهوری اسلامی مربوط می‌‌شود. بخش حاکمیتی جمهوریخواهان قائل به این است که آمریکایی‌ها در مقابله با جمهوری اسلامی باید کمترین هزینه را پرداخت کنند. آن‌ها سعی دارند برجام را بی‌اثر کنند.

کارشناس مسائل بین‌الملل با اشاره به دیدگاه رئیس‌جمهوری آمریکا به توافق هسته‌ای تأکید داشت: ترامپ تأکید دارد که برجام را باید پاره و توافق جدیدی را تنظیم کرد. احتمالاً با تغییرات اخیر در ساختار کابینه باید شاهد اوجگیری این سیاست ترامپ باشیم.

Email this page

نسخه مناسب چاپ