آمریکا و ۲ دهه جنگ های بی مجوز
بخش اول
 

از آتش جنگ‌ها و جنایات مرگبار فراوانی که در دهه‌های متمادی به دست آمریکایی‌ها در گوشه و کنار جهان بگذریم، از سال ۲۰۰۰ میلادی تاکنون، جنگ‌های بی‌مجوزی که مستاجران کاخ سفید به بهانه‌های گوناگون به ویژه در مناطق مختلف خاورمیانه و آسیا به راه انداخته اند، ارمغانی جز گرفتن جان میلیون‌ها انسان، دامن زدن به ناامنی و برجای گذاشتن هزینه‌ها و ویرانه‌های فراوان نداشته است.

به گزارش ایرنا، در نخستین ساعات بامداد روز شنبه ۲۵ فرورین، آمریکا یک بار دیگر بدون توجه به منشور سازمان ملل، به بهانه آنچه واشنگتن و برخی متحدانش حمله شیمیایی دولت سوریه به منطقه دوما می نامند، بطور یکجانبه دست به اقدامی نظامی زد و با همراهی دو متحد غربی اش انگلیس و فرانسه، بیش از ۱۰۰ موشک به بخش‌هایی از دمشق و حومه آن شلیک کرد.واشنگتن و متحدانش بدون اینکه از تیم‌های حقیقت یاب بین المللی بخواهند تا در باره حمله شیمیایی ادعایی در دوما تحقیق کنند، بدون هیچ گونه شواهدی و بی آنکه مجوزی از سوی نهادهای عالی بین المللی دریافت کرده باشند، خودسرانه دست به حمله نظامی زدند. این حمله در شرایطی انجام شد که سال گذشته نهادهای بین‌المللی اعلام کردند تمام تسلیحات و تاسیسات شیمیایی سوریه را کاملا معدوم کرده اند.یک سال پیش نیز (در روز ۱۸ فروردین) ۱۳۹۶آمریکا با این ادعا که دولت سوریه اقدام به استفاده از سلاح شیمیایی در منطقه خان شیخون کرده است، ۵۹ موشک تام‌هاک را از روی عرشه دو ناو جنگی «یواس‌اس راس» و «یواس‌اس پورتر» به سمت پایگاه الشعیرات در استان حمص سوریه به پرواز درآورد.

کاخ سفید مدعی بود که پایگاه هوایی الشعیرات سوریه محل نگهداری تسلیحات شیمیایی این کشور است. جنایات جنگی یکطرفه آمریکا تنها محدود سوریه نمی شود؛ پیشینه تحرکات نظامی آمریکا در سال‌های اخیر، مملو از جنگ، جنایت، اشغال و خونریزی در مناطق مختلف جهان از جمله آسیا و خاورمیانه است. لشکرکشی به افغانستان و عراق، حملات هوایی بدون مجوز با استفاده از پرنده‌های آهنی بدون سرنشین به یمن، پاکستان، سومالی، لیبی و افغانستان و همچنین حمایت واشنگتن از جنایاتی که توسط رژیم‌های سعودی-صهیونیستی در یمن و فلسطین جاری است، جان میلیون‌ها انسان را گرفته است.

جنگ افغانستان

ماجرای مرموز و سوال برانگیزی که در روز ۱۱سپتامبر سال ۲۰۰۱ در آمریکا رخ داد، بهانه‌ای بود برای دولت وقت واشنگتن به ریاست جورج بوش تا با هدف آنچه از سوی کاخ سفید «جنگ با ترور و برچیدن القاعده و طالبان» نامیده شد، به افغانستان لشکرکشی کند. جنگی که آمریکا از سال ۲۰۰۱ در افغانستان به راه انداخت و شعله‌های آن همچنان پیکر نیمه جان این کشور و حتی برخی کشورهای همسایه آن را می سوزاند، عملا اقدامی کاملا متناقض با قانون اساسی آمریکا و منشور سازمان ملل بود.قانون اساسی ایالات متحده آمریکا بیان می‌دارد که عهدهای بین‌المللی مانند منشور سازمان ملل متحد توسط تمامی کشورها از جمله خود ایالات متحده تصویب شده و جزئی از قانون اعلی در آمریکا محسوب می شود. شورای امنیت سازمان ملل متحد هیچ وقت اجازه فعالیت نظامی و حمله به افغانستان را به آمریکا نداده بود.جنگی که در سال ۲۰۰۱ با هدف مبارزه با ترور و ایجاد امنیت در افغانستان شروع شد، اکنون پس از گذشت ۱۷ سال و برجای گذاشتن صدها هزار کشته نظامی و غیرنظامی از جمله هزاران نفر از نیروهای آمریکایی و متحدانش، نه تنها امنیتی برای افغان‌ها به دنبال نداشته بلکه گروه‌های تروریستی متعدد در این کشور شکل گرفته به گونه‌ای که تقریبا هر روز یک یا چند نقطه از افغانستان هدف حملات تروریستی مرگبار قرار می گیرد.آثار جنگ و ناامنی در افغانستان به حدی گسترده است که آمار و ارقام دقیق و قابل استنادی درخصوص میزان قربانیان و خسارات ناشی از این جنگ در دسترس نیست و اگر چه آمارهای رسمی حکایت از کشته شدن بیش از چهار هزار سرباز آیساف و پیمانکاران غیرنظامی، ۱۵ هزار نفر از نیروهای امنیت ملی افغانستان و همچنین بیش از ۲۰هزار غیرنظامی دارد، اما آمار واقعی به مراتب بیش از این تعداد است.

جنگ عراق

جنگ عراق در ۲۹اسفند ۱۳۸۱ (۲۰ مارس ۲۰۰۳) با حمله یک ائتلاف بین‌المللی به رهبری آمریکا و انگلیس و به بهانه از بین بردن زرادخانه‌های شیمیایی رژیم صدام حسین و ارتباط میان صدام و سازمان تروریستی القاعده، آغار شد.کوفی عنان دبیرکل وقت سازمان ملل در ۱۶ سپتامبر سال ۲۰۰۴ در سخنانی درباره حمله آمریکا و متحدانش به عراق به صراحت اعلام کرد این جنگ مطابق با منشور سازمان ملل نیست و از نظر منشور سازمان ملل، حمله به عراق اقدامی غیرقانونی تلقی می شود.۱۵ سال از زمان حمله آمریکا و متحدانش به عراق می‌گذرد. اگرچه رژیم صدام حسین با حمله آمریکا سرنگون شد، اما عراق که زمانی به عنوان یکی از کشورهای صاحب نام، ثروتمند و قدرتمند جهان عرب به شمار می‌رفت، امروز به کشوری جنگ زده با ویرانه‌های فراوان تبدیل شده و اگر نبود حمایت ایران از مبارزان عراقی در برابر تروریست‌های داعش، امروز عراق سراسر به عرصه تاخت و تاز داعشی‌ها تبدیل شده بود؛ تروریست‌هایی که تحت حمایت کاخ سفید و ریاض سربرآوردند و ضربات فراوانی بر پیکر جهان اسلام به ویژه در سوریه و عراق وارد کرده‌اند.

در ۱۵ دسامبر سال ۲۰۱۱ زمانی که بخشی از نیروهای آمریکایی عراق را ترک می کردند، مقامات واشنگتن رسما اعلام کردند که یورش به عراق، ۷۵۰ میلیارد دلار هزینه روی دست مردم این کشور گذاشته و ۴۵۰۰ نفر از نیروهای نظامی و تخصصی آمریکا در این جنگ کشته و ۳۲ هزار نفر دیگر مجروح شدند. اگرچه شمار کشته شدگان عراقی در این جنگ در آمار و ارقام رسمی چیزی بیش از ۱۰۰هزار نفر اعلام شده اما نمی‌توان انکار کرد حملات تروریستی بی‌شماری که به دنبال جنگ آمریکا در عراق در این کشور روی داده و نیز تلفات فراوان ناشی از حضور داعشی‌ها در عراق، از تبعات اشغال این کشور به دست آمریکایی‌ها است. حملات مرگبار پهپادهای آمریکا به مناطق مختلف پاکستان، افغانستان، لیبی، یمن و سومالی به بهانه هدف قرار دادن تروریست‌ها نیز طی سال‌های اخیر جان تعداد زیادی از انسان‌های بی گناه از جمله زنان و کودکان را گرفته است. مقامات رسمی پاکستان اعلام کرده‌اند بیش از ۷۰ درصد قربانیان حملات پهپادی آمریکا به این کشور را افراد عادی تشکیل می‌دهند. جنگ‌های بی مجوز آمریکا علاوه بر تحمیل خسارات جانی و مالی فراوان به کشورها و مناطق مختلف جهان، هزینه گزافی را به مردم آمریکا تحمیل کرده و بخش قابل توجهی از مالیات‌هایی که از جیب مردم این کشور تامین می‌شود، هزینه آتش افروزی‌های کاخ سفید شده و همواره موجب اعتراض و نارضایتی مردم آمریکا بوده است.

سیاست خارجی ترامپ در فضایی غیرواقعی

رویکردهای متناقض «دونالد ترامپ» و نبود یک دکترین منسجم موجب بی اعتباری بیش از پیش کاخ سفید شده است کارشناسان مسائل بین المللی اعتقاد دارند تضاد شدید در رویکردهای اعلامی و اعمالی کاخ سفید نشان می دهد سیاست خارجی ایالات متحده در فضایی غیرواقعی و بی برنامه هدایت می‌شود.

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش‌های خبری ایرنا، چند روز پس از حمله شیمیایی در دومای سوریه، رئیس جمهوری آمریکا به سرعت در فضای مجازی به آن واکنش جنگی نشان داد. وی حتی تاکید کرده بود تا ۴۸ ساعت در مورد حمله به سوریه تصمیم نهایی را می‌گیرد و به سوریه حمله می کند. گویا نزدیکان مانع اقدام سرآسیمه کاخ سفید شدند و در نهایت پس از چند روز تاخیر وی بخشی از ادعاهای خود را عملی کرد و صبح شنبه به همراه فرانسه و انگلستان حملات هوایی و موشکی را علیه سوریه انجام داد. تجاوز سه کشور در حالی صورت گرفت که دولت بشار اسد دخالت در حمله شیمیایی را به شدت تکذیب کرد. روسیه هم این حمله را بازی سیاسی و صحنه‌سازی یک کشور اروپایی برای به حاشیه بردن پیروزی‌های اخیر ارتش سوریه بر تروریست‌ها تفسیر کرد. مسکو خواستار انجام تحقیق مستقل از سوی سازمان ملل متحد شد.با اینکه روسیه هشدار داده بود نسبت به هر تهاجم نظامی به سوریه واکنش نشان می دهد اما سرانجام حمله محدود سه کشور غربی صورت گرفت و برخی پایگاه‌های این کشور مورد هدف قرار گرفتند. گرچه کاخ کرملین در واکنش به این تجاوز به یک بیانیه سیاسی در نشست شورای امنیت اکتفا کرد اما گفته می‌شود دولت ترامپ به علت هراس از پاسخ روسیه از شدت حملات کم کرد.

ترامپ؛ بی ثبات و بی برنامه

بسیاری از تحلیلگران سیاسی در آمریکا نسبت به آینده بدبین و نگران هستند زیرا رویکردهای دونالد ترامپ در همه عرصه به ویژه حوزه سیاست خارجی را متناقض، بدون برنامه و هدف و پرمشکل توصیف کرده اند. نمونه بارز این وضعیت، پیام‌های پرنوسانی است که از کاخ سفید منتشر می شود. دونالد ترامپ سه هفته قبل گفته بود به دنبال خروج سریع از سوریه پس از نابودی داعش است اما به یکباره و پس از رایزنی با متحدان عربی و غربی خود عقب نشینی کرد و حتی بشار اسد روسیه را تهدید به حمله موشکی کرد و این کار را هم انجام داد. در واقع مایه تعجب این است که نه تنها در تاکتیک‌ها بلکه در راهبردهای کلان نیز دیدگاه‌های رئیس جمهور آمریکا به شدت پر از تناقض بوده یا تغییر کرده است. تارنمای نشریه «پلتیکو» دگرگونی‌های ترامپ را در استراتژی اعلامی و اعمالی وی پس از ۱۸ ماه ریاست جمهوری چشمگیر دانست و نوشت: ترامپ در رقابت‌های انتخاباتی در مورد رویکرد رقیب خود «هیلاری کلینتون» ابراز می‌کرد که وی موضعی را در مقابل روسیه اتخاذ می کند که ممکن است به جنگ جهانی سوم منجر شود . وی آن زمان بارها با انتقاد شدید از باراک اوباما، مدعی شده بود که روسیه و آمریکا می توانند در کنار هم به موضوع سوریه خاتمه دهند. اما اکنون ترامپ به صورت مستقیم و در توئیتر روسیه را با موشک‌های هوشمند و زیبای خود تهدید می کند.به نوشته این نشریه نگرانی اصلی مقام‌ها و کارشناسان آمریکایی آن است که در حملات هوایی آمریکا، سربازان روسی در سوریه کشته شوند. گفته می شود به همین دلیل در مورد حمله‌های روز گذشته به سوریه، سه کشور از قبل هشدارهایی را به مسکو داده بودند .پیام‌های چند گانه ترامپ در روزهای اخیر به منتقدان ریاست جمهوری ایالات متحده نشان داد که سیاست خارجی وی مبتنی بر توئیتر و فضای مجازی است و با دنیای واقعی بسیار فاصله دارد. شبکه تلویزیونی سی.بی.سی نیوز آمریکا در مورد بی نتیجه بودن رویکرد سیاست خارجی ترامپ در سوریه بر این باور است که توئیت‌های رئیس جمهوری آمریکا در تناقض آشکار با نگاهی قرار دارند که وی در زمینه استراتژی‌های نظامی کاخ سفید از خود نشان داده بود. توئیت جنگی که از سوی رئیس جمهوری منتشر شد نشان داد ترامپ حتی این آگاهی را ندارد که نباید راهبردهای نظامی را خیلی راحت منتشر کند. از نظر بسیاری از تحلیلگران سیاست خارجی آمریکا، دولت ترامپ هیچ دکترینی را در سیاست خارجی خود ندارد چرا که لازمه وجود یک دکترین، انسجام است و سیاست‌های دو هفته اخیر ترامپ چنین انسجامی را نشان نمی دهد. شاید به همین دلیل باشد که حتی یک کارشناس غربی، شیوه مدیریتی وی را همچون رئیس یک گروه مافیایی دانسته است که بدون هیچ منطقی و به صورت غیرقابل پیش بینی، سیاست‌هایی خشن و پرچالشی را اتخاذ می کند. «سرگردان در سوریه» ویژگی است که برخی تحلیلگران و رسانه‌های غربی به ترامپ نسبت می دهند.

روزنامه «نیویورک تایمز» بر این باور است که ترامپ در روزهای اخیر چند بار از اصول ثابت خود تخطی کرد. نمود بارز این ناهماهنگی را به راحتی در اظهارات ترامپ و دیگر مقام‌های کاخ سفید دید. این ناهماهنگی و بی‌هدف بودن مسیر سیاست خارجی به حدی مشهود است که بسیاری از تحلیلگران و حتی مردم عادی آمریکا، سیاست‌های شکست خورده باراک اوباما در سوریه را مورد تحسین قرار می دهند و روش‌های ترامپ را نامناسب و بد می دانند. بسیاری از منتقدان نبود یک خط مشی مشخص از سوی کاخ سفید را دلیل بروز چالش‌های گوناگون برای سیاست خارجی آمریکا می دانند. این گونه به نظر می رسد که رئیس‌جمهوری تاجر مسلک واشنگتن تنها می تواند برای پول درآوردن و راه‌های افزایش منافع ایالات متحده برنامه‌ریزی کند و در حوزه سیاست خارجی راهبردی را ندارد. در مورد حمله روز گذشته هم وی در یک فضای غیرواقعی سیر می کند. از این رو ترامپ احساس کرد اگر حمله نکند اعتبار سخنان خود را به عنوان رئیس جمهوری ایالات متحده زیر سوال می برد. به همین دلیل حملاتی کم دامنه را انجام داد تا به وعده ای که داده بود عمل کند.

ادامه دارد

Email this page

نسخه مناسب چاپ