کوتاه و گویا/به یاد مرحوم مبرور حاج علینقی اقدس‌ طینت کرمانی
دیرینه‌ترین یار خویشاوند در ارض طوس درگذشت
محمدجواد حجتی کرمانی
از دیرینه‌ترین ایامی‌ که به خاطر دارم سال‌های ۱۳۲۴ شمسی به بعد است، تصور ذهنی‌ای از سال‌های قبل ندارم جز تبلیغات بسیار گسترده‌ای که توسط اعلامیه‌هایی با حروف درشت که نوشته بود: «دیکتاتورها شکست خواهند خورد» و هنوز نمی‌دانم که این اعلامیه‌ها مربوط به «متفقین» بود یا هیتلری‌ها…

***

و اما دوستان، همشاگردی‌ها و همبازی‌های ایام کودکی:

۱ ـ تا پیش مادرم «عمّ جزء» می‌خواندم جز خواهرم که یک سال از من کوچکتر بود۱ همبازی نداشتم که گاهی بازیهایمان مثل بچه‌های دیگر به دعوا و بعضا به کتک‌کاری می‌انجامید!

۲ ـ در ایام مکتب نزد علویه مکرمه همسر مرحوم آیت‌الله صالحی کرمانی (مادر دکتر محمدحسن، محمد حسین صالحی) به جز خواهرم، برادرم مرحوم علی‌آقا نیز به همان کیفیت معروضه همدرس و همبازی و… بود.

۳ ـ در مکتب‌خانه (اکبرمشتی) که منزلش روبروی منزل مرحوم آیت‌الله شیخ‌الرئیس(ره) بود۲ درس قرآن البته با «ترکه انار» همراه بود در آنجا همشاگردی‌ای که داشتم به‌نام «…لنگری» که هیچگاه اشک چشمش را که از چشمان درشتش جاری بود فراموش نمی‌کنم… او را ده‌ها سال است گم کرده‌ام نمی‌دانم زنده‌ است. تنها وقتی نزدیک منزلمان از خیابان شهید لنگری رد می‌شوم و عکس او را به دیوار می‌بینم یاد او می‌افتم و نمی‌دانم آیا این لنگری پسر همان لنگری است یا کس دیگری است.

***

۴ ـ به جز اینها به خاطر مراودة بسیار نزدیک و صمیمی‌ای که پدرم با مرحوم آیت‌الله صالحی داشت نخستین دوست صمیمی و پرآمد و رفت که به خاطر مراودات خانوادگی بیشتر حشر و نشر را با هم داشتیم مرحوم مغفور دکتر محمدرضا صالحی کرمانی نخستین فرزند آیت‌الله صالحی بود که از نخستین همسر قمی آن مرحوم متولد شده بود با چند سالی اختلاف سن۳٫

۵ ـ وقتی به ذهنم مراجعه کنم جز آنچه گذشت و کسانی را که نام بردم خاطره‌ای از هیچ‌کس دیگری ندارم به جز مرحوم حاج میرزا محمدتقی اقدسی (اقدس طینت) و برادر کوچکترشان مرحوم- حاج علینقی اقدسی (اقدس‌ طینت) که پسردایی‌های مادرم بودند:

حاج اقدسی بزرگ، حاج میرزا محمدتقی نخستین معلم فارسی من بود در مدرسه معصومیه که در سنین حدود ۹ ـ ۸ سالگی طلبه شده بودم و کمی بعد پیش پدرم «جامع‌المقدمات» می‌خواندم و همزمان مرحوم محمدباقر نشاط که دبیر فرهنگ کرمان (آموزش و پرورش) بود به من نصاب‌‌الصبیان می‌آموخت و مرحوم «علی‌اصغر مشّاق» خوشنویس معروف کرمان معلم خط من بود. و اینها همه تحت رعایت و نظارت پدرم انجام می‌گرفت.

***

مرحوم حاج علینقی اقدس طینت

اما حاج علینقی اقدس متوفی ۲۱ اردیبهشت ۱۳۹۷ (جاری) مطابق با ۲۴ شعبان‌المعظم ۱۴۹۳(جاری):

حاج علینقی در آن ایام، در حالت برزخی میان طلبگی و جز آن به‌سر می‌برد: طلبه بود و نبود «مشغول درس و بحثی نبود علتش هم گویا این بود که مرحوم آیت‌الله صالحی با طلبه شدن اقدسی دوم موافق نبودند. دلیلش را نمی‌دانم. به هرحال ایشان در مدرسه معصومیه آمد و رفت داشت و شب‌ها،‌ در جلسات قرائت قرآن مرحوم حاج میرزا محمدزمانی۴ شرکت می‌کردیم. علینقی گاه در منزل و گاه در مدرسه معصومیه بیتوته می‌کرد.

این تصویر که از سال‌های ۲۴ـ۲۳ به بعد در ذهن من وجود دارد، حاکی از نزدیکی بسیار، چه از لحاظ قرابت خانوادگی و چه از لحاظ معاشرت و رفت و آمد به مسجد و مدرسه و جلسات قرائت قرآن،‌به این دو یادگار دیرینه است. بعد از حاج اقدسی بزرگ، مرحوم حاج علینقی دیرینه‌ترین قوم و خویش و معاشر نزدیکی است که اینک به دیار باقی شتافته و مشمول غفران و رضوان الهی و حشر با اولیاء معصومین ـ علیهم‌السلام ـ شده است.

***

جز آنکه حاج اقدسی بزرگ معلم من بود اما حاج علینقی قوم و خویش رفیق و معاشر و هم‌جلسة بزرگتر من.

***

باری ـ چون کار طلبگی حاج علینقی به مشکل برخورد، ایشان عزم ترک وطن کرد و چون دایی‌اش مرحوم حاج میرزاحسین تدین کرمانی در مشهد مقدس «دارالتعلیم دیانتی۵» را تأسیس کرده بود، حاج علینقی عازم مشهد مقدس شد و «پیش‌‌دست دایی جان» به کار معلمی در «دارالتعلیم» پرداخت.

در جای دیگر نوشته‌ام و اکنون لازم می‌دانم یادآوری کنم که دارالتعلیم دیانتی مشهد بین علما و تجار مشهد، نام و نشانی یافت به گونه‌ای که علما و تجار و کسبه مشهد، فرزندان خود را برای آموزش ابتدایی به این مرکز که در بازار «سرشور» مشهد نزدیکی حرم مطهر حضرت رضا(ع) واقع بود، می‌فرستادند. از آنجمله مرحوم آیت‌الله حاج سید جواد تبریزی که سه فرزند خود سید محمد (رئیس کنونی مؤسسه صدرا و نیز ایران‌شناسی) سید علی (حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رهبر کنونی انقلاب) و سید هادی (مدیرکنونی مؤسسه تاریخ انقلاب اسلامی) را به این مدرسه فرستادند و نیز فرزندان مرحوم حاج شیخ غلامحسین تبریزی (عبدخدائی) محمدتقی و مهدی از دانش‌آموزان این مؤسسه‌اند… حاج علینقی اقدسی به خاطر داشت که معلم خط برادران خامنه‌ای بوده است و اینکه فرزندان مرحوم حاج سید جواد تبریزی مورد عنایت خاص مرحوم حاج آقا تدین دایی ایشان بوده‌اند.

***

یادآوری می‌کنم که اخیراً حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در دیداری با تنی چند از هنرمندان کرمانی از سابقه آشنایی خود با کرمان و کرمانی‌ها سخن گفته بودند‌ و‌ از باب لطف به حقیر مرا حلقه اتصال خود به کرمان و کرمانی‌ها خوانده بودند. (تعبیر از نگارنده است) آنچه ایشان در آن جلسه فرمودند یک تکمله‌ای دارد و آن اینست که آشنایی رهبر انقلاب با کرمان و کرمانی‌ها از زمان آموزش ایشان در «دارالتعلیم دیانتی» آغاز شد که با مدیری به نام حاج میرزاحسین تدین و معلمی به نام علینقی اقدس طینت که اکنون هر دو در جوار حضرت رضا(ع) آرمیده‌اند گره خورده است. علاوه بر این، مرحوم حاج سید… کرامت کرمانی مسجدی در مشهد بنیان نهاد که حضرت آیت‌‌الله سید علی خامنه‌‌ای چند سالی امام جماعت آن مسجد بودند. سفرهای ایشان به کرمان و ارادتمندانی که در آن شهر دارند نیز از موجبات لطف و محبت ایشان نسبت به کرمان و کرمانی‌هاست.»

***

در پایان این یادداشت برای روح مرحوم مغفور حاج علینقی اقدس طینت (اقدسی) و برادر بزرگشان مرحوم حاج میرزا محمدتقی اقدس طینت(اقدسی) طلب غفران و مغفرت الهی و برای بازماندگان آنان طول عمر و سلامتی و عزت خواستارم.

پی‌نویس:

۱ ـ هم‌اینک خواهرم در کرمان زندگی می‌کند بیش از ۵۰ نفر فرزندان و نوه‌ها و نتیجه‌ها و ندیده‌های او را تشکیل می‌دهند.

۲ ـ منزلی که هم‌اکنون محل آموختن مریدان و شاگردان حضرت آقای حاج شیخ عباس شیخ‌الرئیس دامت برکاته است.

۳ ـ مرحوم دکتر محمدرضا صالحی همراه مرحوم سید محمد باقر مهدوی دو تن از طلاب کرمانی قم بودند که با شهید باهنر و مرحوم هاشمی رفسنجانی مجله «مکتب تشیع» را راه‌اندازی کردند و نویسنده‌ و گوینده‌ای توانا بود به جز الفبای فکری امام‌حسین و وجود از نظر فلاسفه اسلام، کتاب‌های دیگری هم از دکتر صالحی به جای مانده است.

۴ ـ رئیس‌القراء معروف کرمان که شغل اصلیش بزازی در دالان «سرای گلشن» بود.

۵ ـ دارالتعلیم دیانتی که در واقع نخستین مدرسه‌ای بود که پس از شهریور ۲۰ آموزش‌های رسمی دبستانی را همراه با تعلیمات دینی درس می‌داد.

Email this page

نسخه مناسب چاپ