شکاف در ائتلاف ضد سوری
 

طرح واشنگتن مبنی بر جایگزینی نیروهای نظامی آمریکا با ارتش عربی در سوریه، اگر چه موافقت عربستان و برخی شیخ نشین‌های حوزه خلیج فارس را با خود دارد، اما مسائلی همچون غرق شدن سعودی‌ها در باتلاق یمن و اختلاف آن‌ها با قطر از یک سو و حمایت السیسی از مشروعیت نظام سوریه؛ عملیاتی شدن آن را به چالش می کشد.به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش‌های خبری ایرنا، به دنبال شکست پی در پی گروه‌های تروریستی در سوریه و پیروزی‌های ارتش این کشور و همپیمانان آن در میدان‌های نبرد، تروریست‌ها و حامیان منطقه ای و فرا منطقه ای آنان هجمه رسانه ای گسترده ای را علیه دولت سوریه آغاز کرده اند.چند هفته پس از زمزمه‌های «دونالد ترامپ» مبنی بر خارج کردن نظامیان آمریکایی از سوریه این روزها بار دیگر هیاهویی گسترده درباره ارسال یک نیروی زمینی عربی به سوریه در رسانه‌ها مطرح شده است. در این زمینه روزنامه «وال استریت ژورنال» نوشت ترامپ در پی تشکیل ارتش عربی و جایگزین کردن آن به جای نظامیان آمریکایی است. دولت آمریکا از عربستان، قطر و امارات خواسته است برای حضور نظامیان آمریکایی در شمال عراق میلیاردها دلار بپردازند. در این زمینه «محمدبن سلمان» ولیعهد و «عادل الجبیر» وزیر امور خارجه عربستان اعلام کرده اند ریاض حاضر است به سوریه نیرو بفرستد. رسانه‌های جهان عرب از این موضوع غافل نمانده و تحلیل‌هایی در این زمینه منتشر کردند. در ادامه این گزارش نگاهی به مهم ترین محورهای تحلیلی رسانه‌های عربی در مورد تشکیل ارتش عربی و جایگزینی این ارتش به جای نظامیان آمریکایی در سوریه خواهیم داشت.

تارنمای «البدیل» مصر و روزنامه «الثوره» سوریه هدف واشنگتن از تشکیل نیروی عربی برای جایگزین کردن آن به جای نظامیان آمریکایی در سوریه را مورد توجه قرار دادند. به نوشته تارنمای البدیل، با وجود تلاش‌های دولت آمریکا به شیوه‌های گوناگون برای رهایی گروه‌های تروریستی، شکست آمریکا در سوریه آشکار شده است. همه تلاش‌های آمریکا بی نتیجه بوده و ارتش سوریه با کمک همپیمانان خود در حال پیشروی و پیروزی بر گروه‌های تروریستی است. این موضوع سبب شده که دولت آمریکا از روی اکراه و ناخرسندی برای عقب نشینی از سوریه برنامه ریزی کند.آمریکا برای شانه خالی کردن از مسئولیت‌های خود به دنبال همپیمانی است تا با پرکردن جای خالی این کشور در سوریه از حضور قدرت‌های بین‌المللی رقیب در نبود نیروهای نظامی آمریکا جلوگیری کند و در این زمینه عربستان را مناسب دید. عربستان نیروهای خود را در جبهه‌ای مختلف مستقر می کند و با گشایش این جبهه‌ها میلیاردها دلار از درآمد‌های نفتی را هدر می دهد تا بتواند اعتماد و رضایت آمریکا را به دست آورد. روزنامه الثوره نیزدر گزارشی به قلم «منیر الموسی» نوشت: آمریکا با انتشار نیروی کشورهای عربی با هزینه نظام آل سعود و شیخ نشین‌های خلیج فارس می خواهد جنگ خود در سوریه را پیش ببرد و سودهایی را به دست آورد تا سیستم بانکی و مالی خود را که هر لحظه در آستانه فروپاشی است، نجات دهد.

آیا طرح اعزام نیروی عربی به سوریه عملی خواهد شد

تارنماهای البدیل و «رصد» مصر، صفحه عربی تارنمای «دویچه وله» آلمان و روزنامه‌های «رای الیوم» و «القدس العربی» چاپ لندن موانعی را که در مسیر تشکیل نیروی عربی با هدف اعزام به سوریه وجود دارد در کانون توجه قرار دادند. به نوشته تارنمای البدیل، سخن درباره جایگزین کردن نیروهای عربی به جای نیروهای آمریکایی عصبانیت دمشق را به دنبال داشته است. دمشق بارها تاکید کرده که فعالیت هرگونه نیروی کشورهای خارجی در سوریه بدون موافقت حکومت قانونی این کشور غیرقانونی است و دمشق آنان را نیروهای اشغالگر به شمار می‌آورد. در این زمینه «بثنیه شعبان» مشاور رسانه‌ای رئیس جمهوری سوریه گفت درخواست ترامپ برای جایگزین شدن نیروی کشورهای عربی به جای نیروهای آمریکا بسیار شگفت آور است. کشوری اشغالگر از دیگر کشورها می خواهد که نیروهای خود را به سوریه اعزام و آنجا را اشغال کنند؛ این موضوع در روابط بین المللی بی سابقه است. به نوشته البدیل، الجبیر وزیر امور خارجه عربستان در این زمینه گفت: ریاض برای اعزام نیرو به سوریه در چارچوب ائتلافی گسترده آمادگی دارد. او در یک کنفرانس مطبوعاتی با «آنتونیو گوترش» دبیرکل سازمان ملل گفت: عربستان پیش از این به واشنگتن پیشنهاد ارسال نیرو به سوریه را داده است که دولت اوباما در این زمینه تصمیمی نگرفت، اما در شرایط کنونی با همکاری واشنگتن درباره ماهیت نیروهایی که باید به سوریه ارسال شوند، مشورت می‌شود. تارنمای البدیل نوشت: به نظر می رسد عربستان با وجود اینکه در یکسره کردن نبرد در یمن ناتوان است بازهم در آغاز جبهه جدید درنگ نخواهد کرد. اما سوال این است که کدام یک از کشورهای عربی در مداخله عربستان در سوریه در کنار ریاض خواهند بود.با چشم‌پوشی از بحرین و امارات که می توان آنها را به سایه عربستان تشبیه کرد؛ عمان، کویت و اردن به طور قاطعانه مخالفت خود را در دخالت در بحران‌های خاورمیانه اعلام کرده اند و تلاش می کنند درباره بحران‌های کنونی بی طرف باشند. همچنین در شرایط کنونی دوحه تلاش می کند در زمینه‌های مختلف به ایران نزدیک شود و این موضوع مانعی برای همراهی این کشور با عربستان در خصوص مداخله نظامی در سوریه خواهد بود. سودان و ترکیه هم بیش از پیش به محور ایرانی – روسی نزدیک می شوند و از محور عربستانی – امریکایی متنفر تر. به طور کلی دور از ذهن است که مصر هم در این باتلاق وارد شود. زیرا مصر همپیمان راهبردی برای سوریه است و «عبدالفتاح السیسی» رئیس جمهوری این کشور بارها حمایت خود را از مشروعیت نظام سوریه اعلام کرده است. همچنین مصر به طور قاطعانه مخالف اعزام نیروهای این کشور به خارج از مرزهای خود است و نیروهای این کشور در شرایط کنونی سرگرم مبارزه با تروریسم در سینا هستند. پاکستان هم مخالف ارسال نیرو به خارج از مرزهای خود است به طوری که این کشور در ارسال نیرو برای جنگ یمن نیز مخالفت کرد. «فراس الزوبعی» تحلیلگر مسائل سیاسی درباره ارسال نیروهای عربی به سوریه به تارنمای رصد گفت:طرح اعزام نیروی مشترک کشورهای عربی به سوریه عملی نخواهد شد، زیرا ارتش کشورهای عربی نمی تواند این نقش را بازی کند. امکانات کشورهای عربی در مقایسه با نیروهایی که در سوریه حضور دارند، ناچیز است.نظام سوریه از حمایت همپیمانان برخوردار است، ایران و روسیه از این کشور حمایت می کنند و نیروهای سوریه از نظر نظامی از نیروهای کشورهای عربی برتر هستند. افزون بر این، نیروهای مشترک کشورهای عربی نشان داده اند که نمی توانند با رقبای خود رقابت کنند. کشورهای تاثیر گذار در پرونده سوریه به یقین یکی از طرف‌هایی هستند که با نیروهای کشورهای عربی در سوریه مقابله خواهند کرد. به نوشته تارنمای رصد، کشورهایی که برای اعزام نیرو به سوریه تلاش می کنند با چالش‌هایی روبرو هستند. نخست اینکه در میان این کشورها اختلاف وجود دارد که برجسته ترین آن اختلاف عربستان و متحدان آن با قطر است؛ با این وجود بسیار سخت خواهد بودکه نیروهای قطر در کنار عربستان و امارات باشند. دوم اینکه در رویکرد این کشورها درباره بحران سوریه اختلاف وجود دارد. مصر حامی بشار اسد بوده و در داخل هم با بحران‌هایی مواجه است. تجربه سال‌های گذشته نشان داده که این کشور در به دست گرفتن زمام امور داخلی با شکست روبرو شده، همچنین مصر در منطقه سینا با تحرک گروه تکفیری داعش درگیر است و ارتش این کشور در هر عملیاتی زیان‌های بسیاری را متحمل می شود. عربستان هم در مرزهای خود با یمن با خطر روبرو است. این کشور پس از۳ سال از حمله به یمن تاکنون نتوانسته امنیت را در مرزهای خود تامین کند و هنوز هم موشک‌های نیروهای مردمی یمن همانند باران در عربستان فرود می آیند. روزنامه رای الیوم هم موافقت کشورهای عربی برای اعزام نیرو به سوریه را دور از ذهن دانست و نوشت: به احتمال زیاد فقط کشورهای عربی نفت خیز حاشیه خلیج فارس هزینه ۴ میلیارد دلاری که ترامپ برای جنگ درخواست کرده است پرداخت کنند تا این مبلغ برای مزدوران شرکت «بلک واتر» هزینه شود.

اظهارات ترامپ درباره عقب نشینی از سوریه و بحث درباره نیروهای عربی یا مزدورانی برای جایگزین کردن نیروهای آمریکا به بهانه مبارزه با داعش یا جلوگیری از پرکردن خلا حضور آمریکا توسط ایران و هم پیمانان آن بیانگر اعتراف به شکست است. این اظهارات همچنین نوعی تصمیم گیری برای خروج نیروهای نظامی این کشور از منطقه خاورمیانه و رها کردن سوریه با هم پیمانان آن یعنی ایران و روسیه است تا بر پایه خواست خود عمل کنند. به نوشته تارنمای دویچه وله، «حسن منیمنه» تحلیلگر مسائل سیاسی مرکز خاورمیانه واشنگتن معتقد است که اظهارات درباره تشکیل و اعزام نیروهای عربی به سوریه تنها فکر و نظری خام است که در رسانه‌ها مطرح شد تا مواضع و افکار عمومی در این زمینه سنجیده شود. این طرح هم مانند طرح‌های گذشته است که بارها تکرار شده و عملی شدن آن با موانع بسیاری روبرو بوده که برجسته ترین آن نبود راهبرد مشخص آمریکا درباره سوریه است.روزنامه القدس العربی نوشت: طرح آمریکا برای تکیه بر نیروهای عربی پر از تناقض‌ها است و قابلیت اجرایی شدن ندارد. ترامپ برای دریافت میلیاردها دلار از عربستان تلاش می کند و هنوز هم خواستار اموال بیشتری است. برای ریاض سخت است که برای طرح دخالت نظامی در سوریه که بسیار خطرناک است تامین هزینه کند. اگر عربستان قصد مداخله جویی دوباره در پرونده سوریه را دارد، چرا ولیعهد این کشور از حضور اسد در قدرت سخن به میان آورده است. این کشور از گروه تروریستی جیش الاسلام که طی ۵ سال گذشته از آن حمایت می‌کرد، چشم‌پوشی کرده است. همچنین ریاض و ابوظبی طوری در باتلاق جنگ یمن غرق شده اند که دور از ذهن است بتوانند درخواست‌های آمریکا را پاسخ گویند.

سوریه میدان زورآزمایی آمریکا و روسیه

سوریه اکنون به آوردگاهی برای بازیگران بین المللی بحران این کشور تبدیل شده که عقب نشینی از آن دشوار به نظر می رسد. در شرایطی که سوریه و همپیمانان آن در میدان‌های نبرد دست برتر را دارد اصطکاک میان مسکو و واشنگتن و همپیمانان آن تشدید شده است.«سارا سندرز» سخنگوی کاخ سفید در اظهار نظری کوتاه گفت: ما در حال بررسی اعمال تحریم‌های جدید علیه روسیه هستیم، اما هنوز تصمیمی در این زمینه اتخاذ نشده است.سندرز گفت سیاست ما در سوریه تغییر نکرده است و همچنان در این کشور نیرو داریم. البته رئیس جمهوری می خواهد این نیروها را از سوریه خارج کند این مساله هنوز تغییر نکرده است. سخنگوی کاخ سفید در بخش دیگری از اظهارات خود درباره خروج ۶۰ دیپلمات روسی از آمریکا و انتشار برخی گزارش‌ها مبنی بر نارضایتی ترامپ از این مساله گفت: ترامپ قصد دارد مواضع تندتری را درباره روسیه اتخاذ کند. اما همزمان خواهان تداوم روابط خوب با روس‌ها است. البته داشتن روابط خوب با روسیه به عملکرد این کشور و تمایل آن به ایفای نقش خود در تحولات منطقه و جهان بستگی دارد. با توجه به این که تاکنون شاهد این تغییر در رویکرد و مواضع روسیه نبوده ایم ترامپ قصد دارد مواضع تندتری را درباره روسیه اتخاذ کند و تعداد تحریم‌های ضد روسیه را هم افزایش خواهد داد. «نیکی هیلی» نماینده آمریکا در سازمان ملل هم پس از حمله نظامی واشنگتن علیه سوریه به روسیه هشدار داد که به دلیل حمایت از «بشار اسد»، آمریکا تحریم‌های اقتصادی جدیدی را علیه این کشور اعمال خواهد کرد. این در حالی است که اوایل ماه جاری میلادی نیز وزارت خزانه‌داری آمریکا ۳۸ کارآفرین، افسر ارشد و شرکت‌های روسی دیگر را به فهرست تحریم‌های خود اضافه کرد. «سرگئی ریابکوف» معاون وزیر خارجه روسیه ۲۷ فروردین به آمریکا هشدار داد، کشورش در وضع قوانینی برای پاسخ دادن به تحریم‌های جدید آمریکا تاخیر نخواهد کرد. مقام‌های ارشد دولت آمریکا تحرکات روسیه از جمله در شبه جزیره کریمه و شرق اوکراین، حمایت از دولت سوریه، هک سایبری و تلاش برای فروپاشی دمکراسی غربی را از جمله دلایل اعمال تحریم‌های واشنگتن عنوان کردند. در همین رابطه،صفحه عربی شبکه خبری «روسیا الیوم» تحریم‌های آمریکا و همپیمانان آن علیه روسیه و اقدام تلافی جویانه روسیه را در کانون توجه قرار داد و نوشت: کشورهای غربی برای وارد کردن فشار دیپلماسی، سیاسی و اقتصادی به روسیه همه مرزها را نادیده گرفته‌اند. این در شرایطی است که روسیه در سطح جهانی برای تحقق امنیت و ثبات و احترام به حاکمیت کشورها و تعیین سرنوشت مردم جهان توسط خود آنان تلاش می کند. این رویکرد روسیه مانعی در برابر کشورهای غربی و در راس آنها آمریکا است. از این رو، این کشورها همواره برای بحران آفرینی علیه روسیه تلاش می کند. تحریم‌های غیرقانونی علیه روسیه نیز در این راستا صورت می گیرد. روزنامه‌های «الاخبار» لبنان، «الحیات» چاپ لندن و «عربی ۲۱» مصر و تارنمای «صوت العراق» نیز با اشاره به دست برتر روسیه و همپیمانان آن در میدان‌های نبرد سوریه، حمله‌های اخیر آمریکا و همپیمانان آن به سوریه را مورد توجه قرار دادند و دلیل اصلی این حمله را هدف قرار دادن نقش روسیه در منطقه عنوان کردند. به نوشته روزنامه الاخبار، آمریکا، فرانسه و انگلیس از پیشرفته‌ترین سلاح‌ها و موشک‌های موجود در زرادخانه‌های خود برای حمله به سوریه استفاده کردند. غربی‌ها با این حمله خواسته اند به اظهارات چند هفته پیش پوتین در مراسم آغاز تبلیغات ریاست جمهوری روسیه که در آن برتری روسیه بر غرب را ستوده بود، عکس‌العمل نشان دهند. او در سخنرانی خود اعلام کرده بود قدرت موشکی روسیه می تواند توان بازدارندگی موشکی اروپا و آمریکا را برهم زند. او در این مراسم از غربی‌ها خواسته بود با روسیه وارد تعامل شوند، اما غرب هنوز هم بازگشت روسیه به قدرت در عرصه بین المللی را نمی پذیرد. همچنین غربی‌ها با این حمله خواسته اند روند حل سیاسی بحران سوریه را که با نظارت روسیه، ایران و ترکیه در آستانه و سوچی ادامه دارد بر هم زنند.

Email this page

نسخه مناسب چاپ