محک
قلدری ترامپ، تعریف سیاست!
ابوالقاسم قاسم زاده
روال استراتژی سیاسی به‌طور سنتی در روابط بین‌الملل به چگونگی تبیین آن از سوی قدرت‌های بزرگ ارزیابی می‌شود. با تغییر رؤسای جمهور در آمریکا، روسیه و چین و در کنار این قدرت‌ها، جابجایی احزاب از راست تا چپ و میانه در هرم قدرت و دولت‌ها در اروپا، دور نمای مرحله‌ای روابط بین‌الملل را ترسیم می‌کنند. اکنون با آمدن ترامپ به کاخ سفید زلزله‌ای بر این روال سنتی در روابط بین‌الملل وارد شده است.
«ترامپ» را تاجر سیاستمدار می‌نامند که سیاست را برای خدمت به تجارت می‌خواهد. برای او «قلدری» تعریف سیاست است تا از این طریق سود مضاعف را برای آمریکا بدست آورد و «آمریکای اول» اصلی‌ترین فرمان در دوران ریاست جمهوری او در آمریکا تحقق پیدا کند. در گذر بیش از یکسال و نیم از دوران ریاست جمهوری ترامپ و حضور او در کاخ سفید سیاست تغییر گسترده دوران هشت ساله اوباما از طریق قلدری مرحله به مرحله به اجرا درآمده است. بیرون آمدن از پیمان بین‌المللی برجام در حالی‌ اتفاق افتاد که هیچکدام از کشورهای دیگر از کشورهای عضو اتحادیه اروپا (نزدیک‌ترین هم‌پیمان‌های آمریکا) تا چین و روسیه با این اقدام موافقت نداشتند و بسیار تلاش کردند تا او را از این اقدام منصرف کنند، اما ترامپ در یک نمایش تبلیغاتی از پیمان برجام خارج شد و در ادامه، سیاست تحریم علیه ایران را کلید زد.
انتقال سفارت آمریکا به بیت‌المقدس و باز گذاشتن دست نتانیاهو برای کشتار کم‌سابقه فلسطینیان، بطوری که در کمتر از یک ماه، بیش از ۷۵ شهروند عادی فلسطینی با گلوله‌های مستقیم سربازان رژیم اسرائیل، به شهادت رسیدند و تمامی اعتراض‌دولت‌ها در شورای امنیت سازمان ملل از جمله بیانیه‌ای که دولت عربی کویت دیروز در این شورا مطرح کرد، از سوی نماینده آمریکا «وتو»‌ شد.
نمای دیگر از روال سیاست قلدری ترامپ افزایش تعرفه ۲۵ درصدی فولاد و ۱۰ درصدی آلومینیوم برای کشورهای آلمان، فرانسه، انگلیس، کانادا و مکزیک است که از آن در مطبوعات غرب به «شورش آمریکا علیه متحدان» خود یاد شده است. در گزارش خبری روزنامه اقتصادی صبح تهران آمده است:
«روز پنج‌شنبه (۳۱مه) دولت ترامپ با منقضی کردن معافیت اتحادیه اروپا، مکزیک و کانادا از افزایش تعرفه ۲۵ درصدی فولاد و ۱۰ درصدی آلومینیوم، شوک بزرگی به روابط با بزرگ‌ترین متحدان تاریخی کشور وارد ساخت. به گزارش «بلومبرگ» این اقدام دونالدترامپ روزنه‌های امید را برای جلوگیری از جنگ تجاری میان آمریکا و اتحادیه اروپا کور کرد. به عبارت دیگر، مقامات آمریکا و اتحادیه اروپا دیگر قادر نیستند به توافقی تجاری دست یابند که هر دو طرف را راضی نگه‌دارد. این اقدام دونالد ترامپ با واکنش تند مقامات کشورهای مشمول و کارشناسان اقتصادی همراه شد. به گزارش خبرگزاری «رویترز»، روز پنجشنبه و بلافاصله پس از بیانیه دولت ترامپ، کانادا و مکزیک و اتحادیه اروپا، آمادگی خود را برای تلافی این تهدید تجاری اعلام کردند. اوایل روز جمعه وزیر اقتصاد آلمان اعلام کرد اتحادیه اروپا برای پاسخ مناسب به آمریکا با کانادا و مکزیک همکاری خواهد کرد. این در حالی است که روز چهارشنبه و پیش از انقضای معافیت مذکور، ویلبر راس، وزیر بازرگانی آمریکا با نماینده تجاری اتحادیه اروپا برای تمدید معافیت این اتحادیه دیدار کرد که دیدار آنها نتیجه‌ای نداشت. به گزارش «سی‌ان‌ان»، ارزش مبادلات تجاری آمریکا و اتحادیه اروپا سالانه به بیش از یک تریلیون(هزار میلیارد) دلار می‌رسد و اتحادیه اروپا بیش از شریک تجاری دیگری به آمریکا کالا صادر می‌کند، درحالی که تجارت خدمات میان این دو متوازن است. در این باره افزایش تعرفه فلزات، تهدیدی برای بیش از ۴ر۷ میلیارد دلار از صادرات اعضای اتحادیه به آمریکا خواهد بود. به گزارش «رویترز» این اتحادیه در تلافی این لغو معافیت، تعرفه واردات موتورسیلکت ‌هارلی‌دیویدسون و نوعی مشروبات الکلی تولید آمریکا را افزایش داد. این اتحادیه همچنین حمایت همه جانبه خود را از طرح کمیسیون اروپا برای افزایش تعرفه واردات بیش از ۴ر۳ میلیارد دلار از محصولات آمریکایی ـ در صورت معاف نشدن اتحادیه اروپا از افزایش تعرفه فولاد و آلومینیوم ـ اعلام کرد. وزیر خارجه کانادا طی بیانیه‌ای اعلام کرد، کشورش به عنوان بزرگ‌‌ترین تامین‌کننده فولاد آمریکا، تعرفه واردات ۸ر۱۲ میلیارد دلار از محصولات آمریکایی از فولاد و آلومینیوم گرفته تا مشروبات الکلی و نوشیدنی پرتغال را افزایش خواهد داد. مکزیکی‌ها نیز اعلام کرده‌اند اقدام مشابهی را که طیف گسترده‌ای از محصولات کشاورزی و صنعتی آمریکا را هدف افزایش تعرفه قرار می‌دهد اجرایی خواهند کرد. به گفته وزیر اقتصاد مکزیک، تا زمانی که آمریکا تعرفه‌های فولاد و آلومینیوم را حذف نکند، کشورش واردات محصولات آمریکایی فولاد، گوشت خوک، سیب، انگور، پنیر و محصولات دیگر را هدف تعرفه‌ای قرار خواهد داد.»
***
چند نکته از این شوک جدید قلدری ترامپ نوشته می‌شود:
۱ـ ترامپ در اروپا منفور است طوری که هنوز نتوانسته است سفر خود به انگلیس را به خاطر اعتراض‌های مردمی برنامه‌ریزی کند. اعلام تعرفه‌های جدید برای دو کالای مهم، فولاد و آلومینیوم، شوک منفی مهمی بر اقتصاد کشورهای اروپایی بخصوص سه کشور انگلیس، فرانسه و آلمان است. با این اقدام علاوه بر آنکه مخالفت با سیاست‌های ترامپ، شدت بیشتری پیدا خواهد کرد، این مخالفت فراحزبی و بصورت حراست از منافع ملی اروپا دیده خواهد شد. ترامپ بصورت عملی جبهه‌ای علیه خود در اروپا باز کرده است که زمینه‌های نفرت عمومی در جامعه اروپا را تشدید می‌کند. مقابله با این اقدام در عمل گوشه دیگری از سیاست جنگ تجاری که ترامپ کلید آن را زده است گسترده‌تر می‌سازد. خطری که پوتین در دیدار با مکرون رئیس‌جمهور فرانسه آن را هشدار داد و گفت «جهان امروز بجای جنگ تجاری، نیازمند صلح تجاری است.»
۲ـ ارزیابی ترامپ از این اقدام در داخل آمریکا مثبت است. بطوریکه دستور اجرایی تعرفه‌ها را با حضور چند کارگر صنعت «فولاد و آلومینیوم» آمریکا امضاء کرد و از آن فضای تبلیغی خبری برای قدرت نمایی خود در داخل آمریکا ساخت. ترامپ به انتخابات میان دوره‌ای کنگره آمریکا می‌اندیشد که در کمتر از شش ماه دیگر در اوایل آبان ماه سال جاری در آمریکا برگزار خواهد شد. این انتخابات بسیار حساس است. اگر دمکرات‌ها، حزب مخالف ترامپ در آن پیروز شوند و اکثریت را در کنگره آمریکا بار دیگر بدست آورند، جمهوریخواهان و بخصوص ترامپ نماینده این حزب در کاخ سفید دچار مشکلات می‌شوند. و در عمل دست‌های باز قلدری ترامپ محدود و بسته خواهد شد. ترامپ به شدت در پی جلب آراء حداکثری مردم آمریکا است. برخی از گزارش‌های آماری خبری، مقبولیت او در جامعه آمریکا را بالای ۵۲ درصد ارزیابی کرده‌اند.
از سوی دیگر برخی از گزارش‌های آماری در آمریکا از پایین آمدن نرخ بیکاری در این کشور خبر می‌دهند که در ۱۸ سال اخیر به پایین‌ترین حد رسیده است. این آمارها نشان می‌دهد، اقتصاد آمریکا باعث ایجاد ۲۲۰ هزار فرصت شغلی تنها در یک ماه گذشته شده است. در حالی که رشد دستمزدها نیز اندکی بالاتر از میزان تورم است. در کنار این موفقیت داخلی، سیاست خارجی ترامپ موجب نگرانی مردم آمریکا است، به خصوص که از این سیاست خارجی، ‌برداشت وقوع جنگ جدیدی دارند. همین دیروز آمریکا در جلسه شورای امنیت سازمان ملل درباره غزه، در انزوای کامل قرار گرفت؛ در حالی که آمریکا با وتوی قطعنامه پیشنهادی کویت درباره خشونت‌های خونین اخیر در غزه، مانع از تصویب آن در جلسه شورای امنیت شد. پیش‌نویس پیشنهادی آمریکا که در آن حماس مقصر معرفی شده بود، نتوانست حتی یک رأی مثبت به غیر از خود آمریکا (هیلی) کسب کند. ترامپ دست در دست نتانیاهو گذاشته است، در حالیکه کاخ سفید را مشاوران و معاونان نژادپرست در اختیار گرفته‌اند. سیاست خارجی ترامپ بخش دیگری از قلدری او است. با این سیاست، آمریکا مرحله به مرحله حمایت اروپا، روسیه و چین را از دست می‌دهد. با اعلام سیاست جدید تعرفه مالی علیه اروپا، کانادا و مکزیک در عمل تقابل با قلدری ترامپ وارد مرحله جدیدی خواهد شد.
۳ـ در سیاست خارجی شعار نهایی ترامپ جنگ است و در سیاست‌های اقتصادی تحریم و بایکوت اقتصادی (جنگ تجاری) از روش‌های اصلی او است. آیا در شرایط کنونی جهان به کارگیری جنگ یا تحریم، محاصره اقتصادی یا حمله نظامی جواب خواهد داد؟ بسیاری از تحلیلگران غربی این مسیر را بن‌بست فاجعه‌بار برای آمریکا می‌دانند.
۴ـ شرکت رسانه‌ای ـ آمریکایی «بلومبرگ» در گزارشی از انگیزه‌های سیاسی ترامپ در لغو معافیت از افزایش تعرفه فولاد و آلومینیوم خبر داد که ترامپ قصد دارد با تهدید افزایش تعرفه‌ها، اروپا را وادار به تبعیت از واشنگتن درباره اجرای تحریم‌ها علیه ایران کند. اگر این گزارش تخیلی نباشد، ترامپ در حالی که خود به بیراهه می‌رود، می‌خواهد اروپا را نیز وارد بحرانی بزرگ و فاجعه جنگ جدید در خاورمیانه سازد.
۵ـ جنگ تجاری با اعلام تعرفه‌های ۲۵ درصدی فولاد و ۱۰ درصدی آلومینیوم از سوی ترامپ اعلام شده است. تا اینجا هیچکدام از کشورها (انگلیس، فرانسه، آلمان، کانادا و مکزیک) نشانه‌ای از تمکین به قلدری ترامپ نداده‌اند، اما همه نشانه‌ها حکایت از بی‌تدبیری ترامپ در این تصمیم‌گیری دارد. رئیس اتاق بازرگانی آمریکا در یادداشتی نوشته است: سیاست‌های تجاری ترامپ، تهدیدی برای ۶ر۲ میلیون شغل آمریکایی‌ها است. آنچه که امروز دیده می‌شود، شدت گرفتن التهاب در جهان و در اغلب کشورها ناشی از قلدری رئیس‌جمهور آمریکا، ترامپ یا به قول اوباما، تاجر نیویورکی است که منحنی آشفتگی‌ها را در روابط بین‌الملل مرحله به مرحله گسترش می‌دهد.

Email this page

نسخه مناسب چاپ