محک
دیدار ابهام‌آمیز در سنگاپور!
ابوالقاسم قاسم زاده
قرار است امروز بعد از نزدیک به شصت سال رئیس‌جمهور آمریکا (ترامپ) با رهبر کره‌شمالی (کیم‌جونگ‌اون) در سنگاپور ملاقات کند. این دیدار را به چند جهت مهم و بسیار حائز اهمیت دانسته‌اند. اول، از آن جهت که در اوج تهدید به جنگ علیه کره‌شمالی از سوی ترامپ و اعلام علنی او که اگر کره‌شمالی به پیشنهاد او برای خلع سلاح اتمی کامل، تمکین نکند و همچنان به آزمایش‌های اتمی و موشکی خود ادامه دهد و آمریکا را تهدید کند. «کره‌شمالی را با خاک یکسان» خواهم کرد! بیان این موضع‌گیری از سوی ترامپ چنان بی‌سابقه بود که بسیاری از تحلیلگران سیاسی در غرب آن را با تهدید «ترومن» رئیس‌جمهور وقت آمریکا در جنگ جهانی دوم و بمباران اتمی ژاپن مقایسه کردند. اکنون بعد از چندین ماه تهدید جنگ جدید آمریکا در شبه جزیره کره، دو طرف وارد مذاکره مستقیم و رودر رو در سنگاپور شده‌اند.

دوم، هر دو طرف نیاز به این مذاکره دارند. نیاز ترامپ، نشان دادن تغییر اساسی در سیاست خارجی آمریکا در آشکار کردن قدرت نظامی برای موفقیت سیاسی است. ترامپ بارها گفته است که در تمامی اختلاف‌های خارجی با کشورها خواهان مذاکره مستقیم است.

او خود را یک تاجر حرفه‌ای می‌داند که مذاکره مستقیم را برای کسب منافع حداکثری بهترین راه می‌شمارد در حالیکه طرف مقابل نیز از این مذاکره سود خواهد برد. در نهایت ترامپ این مذاکره مستقیم را بعد از یک سال از دوران ریاست‌جمهوری‌اش در کاخ سفید در راستای تثبیت قدرت کاریزماتیک خود در داخل آمریکا برای انتخابات میان دوره‌ای کنگره در آبان ماه آینده (۶ ماه دیگر) می‌خواهد. همچنین گامی موفق برای تثبیت جایگاه ریاست‌جمهوری خود برای چهار سال دیگر می‌شمارد. کیم جونگ اون رهبر کره نیز با انتخاب مذاکره مستقیم با ترامپ، اولاً پاسخ مثبت به حامی اصلی خود رئیس‌جمهور چین داده است. ثانیاً، مسیر را برای گشایش اتحاد دو کره بازمی‌کند. ثالثاً، از شرایط سخت و طاقت‌فرسای تحریم‌ها، به خصوص تحریم‌های اقتصادی، غذایی تا حد محاصره کامل بیرون می‌آید. شرایط سخت تحریم‌ها در کره‌شمالی به مرحله‌ای رسیده است که دولت چین تنها شریک تجاری کره شمالی و خریدار اصلی ذغال‌سنگ آن، به رهبر کره هشدار داد یا مذاکره یا قطع کامل خرید ذغال‌سنگ و کمک‌های تجاری و مایحتاج عمومی در کره‌شمالی! به نظر می‌رسد پذیرش پیشنهاد مذاکره مستقیم علاوه بر پیامدهای تحریم، پذیرش رهنمودهای دولت چین و سپس روسیه و سرانجام کره‌جنوبی و ژاپن باشد. بنابراین کیم‌جونگ‌اون با مذاکره درهای کره‌شمالی را باز و از شرایط محاصره کامل به روابط دو و چندجانبه در دایره کشورهای شبه جزیره کره می‌رسد.

سوم، آمریکایی‌ها از شخص ترامپ گرفته تا مشاوران او، از «جان بولتون» مشاور امنیتی ترامپ تا «پمپئو» وزیرخارجه و چند نماینده و سناتور کنگره از طرفداران ترامپ، در هفته گذشته رجزخوانی تبلیغاتی ـ سیاسی را با محوریت قدرت‌نمایی ادامه دادند. بطوریکه از یک طرف صلابت قدرت ترامپ و از سوی دیگر نیاز مبرم و استیصال رهبر کره شمالی را بزرگ‌نمایی کردند و به نمایش گذاشتند در حالیکه «کیم جونگ اون» در این مدت یا حرفی نزد یا در سخنان خود با محوریت اصلی خلع سلاح کل شبه جزیره کره از سلاح‌های تهاجمی و اتمی، بخصوص از سوی آمریکا، همچنین پایان دادن به مانورهای مشترک نظامی در این منطقه و در کنار مرز کره شمالی با کره جنوبی و ژاپن را یادآوری کرد. این معادله گفتاری دو طرف، ابهام را در آستانه آغاز مذاکره افزایش داده است. بطوریکه ترامپ در سنگاپور گفت «در همان دقایق اول درمی‌یابیم که مذاکره مفید و نتیجه می‌دهد یا نه، اگر منفی باشد جلسه را ترک خواهم کرد!» در کنار این گفته ترامپ، یک سناتور هوادار ترامپ، همچنین وزیر خارجه او گفته است که در صورت شکست مذاکره، کره شمالی باید آماده حملات اتمی آمریکا باشد!

بسیاری از تحلیلگران سیاسی با رصد فضای عمومی در آستانه مذاکره دو طرف پیش‌بینی کرده‌اند که این مذاکره منجر به «فتو دیپلماسی» یا عکس «یادگاری تاریخی» شود و فقط گشایش دفتر نمایندگی آمریکا در کره شمالی اعلام شود تا مسیر طولانی مذاکره برای توافق طرفین ادامه یابد. برخی نیز گفته ترامپ در مسیرش از کانادا به سنگاپور را شاهد گرفته‌اند که در جمع خبرنگاران گفت: «من در یک دقیقه اول می‌فهمم که کیم‌جونگ اون، در مذاکرات برای صلح جدی است یا نه» و نوشته‌اند، مذاکره دوطرف هیچ نتیجه‌ای نخواهد داد و منجر به شکست می‌شود. یکی از روزنامه‌های صبح تهران نوشته است: «به باور کارشناسان از جمله دلایل عجله ترامپ برای به ثمر رساندن مذاکراتش پس از ۶دهه سیاست خارجی مقابله‌جویانه آمریکا، تلاش او برای دستاوردسازی در حوزه سیاست خارجی بسیار چالش برانگیز او است که با مواردی چون خروج از اتحادیه‌های تجاری راهبردی با متحدان آمریکا و همین‌طور خروج از برجام، هدف انتقاد شدید کارشناسان داخلی و خارجی و رسانه‌ها قرار گرفته است.»

رصد مجموعه اخبار و نظرپردازی‌های سیاسی و رسانه‌ای درباره دیدار رئیس جمهور آمریکا و رهبر کره شمالی نشان می‌دهد که همه در انتظارند و باور دارند که این دیدار آغاز یک مذاکره طولانی خواهد بود که تا عادی‌‌سازی روابط دو کشور و عبور شبه جزیره کره از منطقه نظامی ‌ـ امنیتی یا از تهدیدهای نظامی به همکاری‌ها، فاصله زمانی طولانی در پیش است.

Email this page

نسخه مناسب چاپ