همصدایی شانگهای با ایران در دفاع از برجام
 

هجدهمین اجلاس سازمان همکاری شانگهای در چین در شرایطی برگزار شدکه دیدارهای این نشست نشان داد که اعضای این سازمان خواهان ادامه همکاری با ایران بوده و برای پایان دادن به یکجانبه گرایی آمریکا تلاش می‌کنند.

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش‌های خبری ایرنا، هجدهمین نشست سران کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای یکشنبه ۲۰ خرداد با حضور «حسن روحانی» رئیس جمهوری اسلامی ایران در شهر چینگ دائو در شرق چین برگزار شد. در نشست امسال سران سازمان همکاری شانگهای، رهبران و سران ۸ کشور عضو شامل چین، هند، قزاقستان، قرقیزستان، پاکستان، روسیه، تاجیکستان ازبکستان و چهار کشور ناظر شامل ایران، افغانستان، بلاروس، و مغولستان و همچنین مسئولان سازمان‌های بین المللی حضور داشتند. دکتر روحانی رئیس جمهوری اسلامی ایران به دعوت «شی جین پینگ» رییس جمهوری چین در این اجلاس حضور داشت. در این سفر هیاتی بلندپایه از مقامات سیاسی و اقتصادی شامل «محمدجواد ظریف» وزیر امور خارجه، «بیژن نامدار زنگنه» وزیر نفت، «مسعود کرباسیان» وزیر اقتصاد، «محمد نهاوندیان» معاون اقتصادی رئیس جمهوری و «ولی الله سیف» رئیس کل بانک مرکزی، رئیس جمهوری اسلامی ایران را همراهی می کردند. رئیس جمهوری در چین با روسای جمهوری روسیه،چین، پاکستان، افغانستان و بلاروس دیدار کرد.

شرکت و سخنرانی در اجلاس سران سازمان شانگهای، دیدار با رییس جمهوری چین در قالب دیدار دوجانبه ایران و چین، شرکت در ضیافت شام رییس جمهوری چین به افتخار هیات ایرانی و مراسم امضای اسناد روابط دو جانبه شامل چند سند همکاری بین ایران و چین از جمله برنامه‌های روز دوم سفر رییس جمهوری اسلامی ایران به چین بود. در ادامه نگاهی به مهم ترین محورهای تحلیلی رسانه‌های عربی درباره نشست سران کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای خواهیم داشت.

شانگهای سکوی حمایت از برجام

روزنامه‌های «الاخبار» لبنان، «عمان» چاپ مسقط و «الوطن» مصر، صفحه عربی شبکه «اسپوتنیک» روسیه و شبکه خبری «الجزیره» قطر و تارنمای «i24NEWS» امارات حمایت اعضای برجسته سازمان همکاری شانگهای از توافق هسته‌ای را در کانون توجه قرار دادند. به نوشته روزنامه الاخبار، ایرانی‌ها انتظار دارند که در نشست شانگهای و حاشیه آن پکن و مسکو پس از عقب‌نشینی واشنگتن از توافق هسته ای و از سرگیری تحریم‌های ایران از تهران حمایت کنند. این موضوع سبب شده است که دیدارها و اظهارات روحانی در این نشست اهمیت دوچندانی داشته باشد. روسای جمهوری سه کشور در شرایطی در چین با هم دیدار کردند که با پایان نشست رهبران هفت کشور صنعتی در کبک کانادا اختلاف‌های شدید دولت آمریکا با ۶ قدرت دیگر درباره توافق هسته‌ای و سیاست‌های حمایتی رئیس جمهوری آمریکا که زیان‌هایی را برای اقتصاد همپیمانان آن به دنبال دارد، آشکار شد.

به نوشته تارنمای شبکه خبری اسپوتنیک، «ولادیمیر پوتین» و شی جین پینگ اعلام کردند که برای حفظ توافق هسته‌ای همه تلاش خود را خواهند کرد. آنان بر ضرورت حمایت از منافع همکاری اقتصادی با تهران در برابر تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا تاکید کردند. روزنامه الوطن در گزارشی با عنوان «نشست همکاری شانگهای گردنبند؛ نجات ایران پس از عقب نشینی آمریکا از توافق هسته‌ای» نوشت: این نشست به ریاست شی جین پینگ در شهر ساحلی چینگدائو برگزار شد. هدف این نشست تقویت پیوند اعتماد و روابط حسن همجواری میان کشورهای عضو است. همچنین در این نشست برای برپایی نظام سیاسی و اقتصادی جدید و عادلانه تلاش می شود. اهمیت این نشست به دلیل افزایش تنش‌های تجاری میان پکن و واشنگتن است. ایران هم در این نشست برای جلب حمایت پکن و مسکو پس از عقب نشینی آمریکا از توافق هسته‌ای تلاش می‌کند. چین از این نشست به عنوان فرصتی برای پیش برد طرح زیر ساختی بزرگ خود «راه ابریشم جدید» تلاش می‌کند. روسیه از این نشست برای مقابله با نفود آمریکا و ناتو استفاده می کند.

در این زمینه «محمد محسن ابوالنور» کارشناس مسائل ایران گفت به یقین چین در دوره کنونی تلاش می کند از ایران به عنوان برگ فشاری در تنش سیاسی با آمریکا استفاده کند. به ویژه این در شرایطی است که رخدادهای اخیر در تنگه تایوان و دریای چین جنوبی، تنش میان پکن و واشنگتن را به اوج خود رسانده است. چین تمایل دارد که پس از خروج شرکت‌های غربی از بازارهای ایران شرکت‌های چینی خلاء آنها را پر کنند. حمایت چین و روسیه از ایران قابل درک است و آنها از عقب نشینی آمریکا از توافق هسته‌‌ای بیشترین سود را می‌برند .

به نوشته تارنمای i24NEWS، «گاوشانگتاو» کارشناش مسائل خاورمیانه در دانشگاه دیپلماسی پکن گفت: روحانی در نشست شانگهای شرکت کرد، زیرا ایران کشورهایی را که توافق هسته‌ای را امضا کرده‌اند می آزماید تا ببیند این کشورها از نظر عملی تا چه حد می‌توانند به توافق هسته‌ای پایبند باشند. اگر ایران به ضمانتی دست یابد که چین و روسیه می توانند در برابر فشار تحریم‌های آمریکا مقاومت و تعامل با ایران را ادامه دهند ایران نیز برای باقی ماندن در این توافق تلاش خواهد کرد وگرنه دلیلی برای ادامه این توافق نمی بیند.

به نوشته تارنمای i24NEWS، شرکت‌های چینی می توانند از فرصت عقب نشینی شرکت‌های آمریکا از ایران استفاده و فعالیت خود با ایران را تقویت کنند. در این زمینه «خوالی مینگ» سفیر سابق چین در ایران هم به روزنامه «گلوبال تایمز» گفت بر خلاف آمریکا، چین از وعده خود چشمپوشی نخواهد کرد و این کشور تمایل دارد روابط ایران و چین لطمه‌ای نبیند.

«شو تیبنگ» استاد روابط بین‌الملل در دانشگاه چین هم گفت: ایران نیاز به تایید و حمایت دیپلماسی در شرق دارد. حمایت چین به تنهایی کافی نیست، بلکه کشورهای آسیای مرکزی هم باید ایران را در برابر آمریکا مورد حمایت قرار دهند. به نوشته روزنامه عمان، پکن که یکی از شرکای تجاری برجسته ایران و یکی از بزرگترین مشتریان نفت این کشور است اعلام کرد با وجود تحرکات آمریکا قصد دارد با ایران همکاری کند. پیش‌بینی می شود که شرکت‌های چینی خلاء حضور شرکت‌های آمریکایی و اروپایی را پر کنند. شبکه خبری الجزیره نوشت: ایران و روسیه برای هماهنگی و همکاری دوجانبه که ائتلاف میان آنها را برای رویارویی با پیامدهای عقب نشینی آمریکا از توافق هسته‌ای فراهم می کند، پیش می روند. در این راستا روحانی در دیدار با همتای روس خود در حاشیه نشست همکاری شانگهای در چین گفت ایران و روسیه باید گفتگوی جدی تری را درباره عقب‌نشینی واشنگتن از توافق هسته‌ای انجام دهند. روحانی به نقش مهم و سازنده روسیه در اجرای توافق هسته‌ای اشاره کرد و گفت نتیجه همکاری با روسیه برای تضمین امنیت در منطقه بسیار ملموس است. پوتین هم همکاری ایران و روسیه در سوریه را موفقیت‌آمیز به شمار آورد و گفت: مسکو با تهران برای حل موضوع سوریه همکاری می کند و راه حل‌های عینی برای بحران وجود دارد. او گفت: همکاری تجاری روسیه و ایران به طور مداوم در حال افزایش است. پس از عقب نشینی ترامپ از توافق هسته‌ای روسیه در کنار اتحادیه اروپا از حامیان این توافق بودند. برای رویارویی با واشنگتن جبهه بین المللی تایید کننده ادامه توافق هسته‌ای تشکیل شده که این جبهه هنوز هم انسجام خود را حفظ کرده است. به نظر می رسد نشست شانگهای فرصتی دیگر برای ایران است تا حمایت سیاسی از توافق هسته ای را به دست آورد.

خط پایانی بر یکه تازی‌های آمریکا

روزنامه‌های «البناء» لبنان و «الشرق الاوسط» عربستان در بخشی از گزارش‌های خود از اجلاس سازمان شانگهای همکاری روسیه، چین و ایران برای پایان دادن به یکجانبه گرایی آمریکا را مورد توجه قرار دادند. به نوشته روزنامه البناء، کسی که گمان می کند روسیه و چین از هم دور خواهند شد یا روابط کره و ایران با روسیه و چین آسیب خواهد دید در توهم به سر می برد. اکنون زمان پیوند کشورهای منطقه از طریق ایران، روسیه و چین و تشکیل فضای جدید است.اکنون زمان به چالش کشیدن روابط بانکی در سطح جهانی است که آمریکا زمام آن را در دست دارد. زمان جذب اروپا به سوی محور روسی- چینی فرارسیده است. اکنون زمان ترسیم اصول جدیدی از روابط سیاسی و اقتصادی در سایه تنش‌هایی است که جهان از زمان سقوط دیوار برلین و یکه تازی آمریکا در عرصه بین‌المللی شاهد آن بوده است. روزنامه الشرق الاوسط نوشت: روابط روسیه و چین به دنبال برخی تحولات بین المللی و چالش آفرینی‌های دونالد ترامپ علیه این دو کشور بسیار تقویت شده است. پوتین برای شرکت در نشست شانگهای به چین سفر کرد و شی‌جین پینگ هم از او استقبال کرد. آنها در چین قراردادهای بسیاری را امضا کردند. پوتین پیش از این سفر گفت روسیه و چین برای تقویت همکاری در زمینه‌های زیر ساختی، انرژی، پروهش و فناوری تمایل دارند. «الکساندر گابوف» پژوهشگر مرکز کارینگی هم گفت: پوتین و شی جین پینگ از نظر فکری بسیار به هم نزدیک هستند آنها می خواهند عظمت را به کشور خود برگردانند. آنها به نقش آمریکا در جهان تردید دارند و به آمریکا اعتمادی ندارند.

آمریکا و پرونده قطور مداخله‌جویی در ایران

مخاصمه جویی‌های دولت کنونی آمریکا با ایران موضوع تازه‌ای نیست و شواهد تاریخی گویای دشمنی چهار دهه‌ای واشنگتن با تهران با هدف براندازی نظام جمهوری اسلامی است؛ هدفی شوم و ناکام که به رویای دولتمردان آمریکایی تبدیل شده است. به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش‌های خبری ایرنا، پس از پایان جنگ جهانی دوم و آغاز ماجراجویی‌های آمریکا در مناطق مختلف جهان، ایران به عنوان بخشی از برنامه سلطه جویانه مقامات کاخ سفید قرار گرفت. مداخله جویی‌های آمریکا که در دوره پهلوی به صورت آشکارا در عرصه‌های میدانی و تصمیم سازی‌های حکومتی خود را نشان می داد با انقلاب اسلامی سویه‌ای دیگر به خود گرفت. در دوره پهلوی دوم، سیاست مداخله جویانه آمریکایی‌ها بیشتر در تغییر و تحولات داخلی ایران خود را نشان می داد که تحمیل کاپیتولاسون از آن جمله به شمار می رفت. دخالت مستقیم آمریکا در امور داخلی ایران اما با کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و سقوط دولت مصدق لکه ننگی در تاریخ سیاست خارجی آمریکا است؛ کودتایی که با حمایت‌های مالی، برنامه‌ای و اجرایی سازمان سیا انجام گرفت. پس از وقوع انقلاب اسلامی، خصومت‌های آمریکا به طور عمده ماهیت نظام را نشانه گرفت و با هر ابزاری به دنبال تغییر آن بوده است. پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران، ایالات متحده با تحریک صدام حسین دیکتاتور مخلوع عراق جنگی هشت ساله را علیه ایران به راه انداختند؛ جنگی که علاوه بر سرریز شدن سلاح‌های آمریکایی به عراق، تضعیف این دو کشور مسلمان و همسایه منطقه را به دنبال داشت و تداعی کننده راهبرد «مهار دوجانبه» بود. بر مبنای این استراتژی که در دوره ریاست جمهوری «بیل کلینتون» از طیف دموکرات طراحی شده بود، ایران و عراق می بایست از سوی آمریکا با اهرم‌های موثری مهار شوند. پیاده‌سازی استراتژی مهار دوجانبه حول چند محور می‌چرخید که پرهیز از ایجاد تعادل و توازن بین ایران و عراق، ممانعت از برقراری و گسترش روابط دو کشور با بازیگران منطقه و جهان، حمایت از متحدان منطقه‌ای آمریکا از آن جمله به شمار می رفت. وقتی از روابط ایران و آمریکا سخن به میان می‌آید، به خودی خود موضوع تحریم‌ها از ذهن می گذرد؛ تحریم‌هایی که از همان آغاز شکل‌گیری انقلاب اسلامی از سوی آمریکا علیه ایران اعمال و هر روز به شدت و عمق آن افزوده شد.

قانون «داماتو» در زمان کلینتون شدیدترین تحریم‌ها را به بخش‌های انرژی و صنعت ایران و لیبی وارد می‌کرد. این قانون در نتیجه تغییر راهبرد هسته‌ای لیبی در سال ۱۳۸۵ (۲۰۰۶) از این کشور سلب و تنها در مورد ایران به اجرا در آمد. از این تاریخ به بعد قانون داماتو به قانون «تحریم ایران»(ISA) تغییر نام یافت. بر پایه این قانون که بیشتر حوزه‌های نفت و گاز ایران را هدف قرار می داد، هر گونه سرمایه‌گذاری بیش از ۴۰ میلیون دلاری در این بخش‌ها ممنوع و شامل مجازات و با طرح اختلاف هسته‌ای و اعمال تحریم‌های ثانویه اما بر تیرگی روابط آمریکا و ایران افزوده شد. از اوایل دهه ۸۰ خورشیدی که سرویس‌های جاسوسی اسرائیل و گروهک تروریستی منافقین مدعی تلاش ایران برای دستیابی به بمب اتم شدند، فشارها بر تهران شدت یافت. به دنبال انتقال پرونده هسته‌ای ایران از شورای حکام آژانس به شورای امنیت سازمان ملل متحد، این شورا دست کم شش قطعنامه تحریمی علیه جمهوری اسلامی ایران صادر کرد. در دولت یازدهم که با برجام، جهان به فعالیت‌های هسته‌ای صلح‌آمیز ایران پی برد، آمریکا در انزوا قرار گرفته و شمشیر دشمنان ایران کُند شد. اینک آمریکا متحدان سنتی و دیرینه همچون اتحادیه اروپا را در مقابل خود می بیند و با وجود خروج از برجام نتوانست آنها را در این موضوع با خود همسو نماید. «دونالد ترامپ» رئیس جمهور ستیزه‌جوی آمریکا که از اهمیت برجام برای ایران و دیگر بازیگران جهانی به خصوص ۱+۴ آگاه است، با هدف ناکام گذاشتن توافق هسته‌ای گام بر می دارد که از سرگیری تحریم‌های هسته‌ای علیه ایران از جمله این گام‌ها محسوب می شود.

در نهایت باید گفت که هدف آمریکا نه برنامه هسته ای ایران و نه مسائل منطقه‌ای و آزمایش‌های موشکی است بلکه هدف مقامات کاخ سفید در هر دوره‌ای فروپاشی نظام جمهوری اسلامی بوده و طرح دیگر مسائل اختلافی بهانه‌ای بیش نیست. این هدف گاهی از زبان مقامات این کشور بیان شده و گاهی نیز به صورت پنهانی پیگیری می‌شود. بی تردید شکست‌های پیاپی چهار دهه ای دولتمردان آمریکا برای نابودی نظام ایران، بر عمق دشمنی و کینه جویی‌های سران کاخ سفید افزوده که برآیند آن را می توان در مواضع خصمانه تیم ترامپ آشکارا مشاهده کرد.

Email this page

نسخه مناسب چاپ