by etnew | تیر ۱۷, ۱۳۹۷ ۴:۳۲ ق.ظ

هرج و مرج در جی ۷؛ روابط متحدان به کدام سو می‌رود؟

 

تحلیلگران اعتقاد دارند سیاست‌های «دونالد ترامپ» در موضوع‌های برجام، پیمان پاریس، اجلاس جی ۷، کره شمالی یا وضع تعرفه تجاری زمینه را برای ایجاد یک هرج و مرج جهانی فراهم کرده و متحدان آمریکا را در مقابل واشنگتن قرار داده است.

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش‌های خبری، نشست هفت دولت صنعتی و ثروتمند جهان که چندی قبل در شهر کبک کانادا برگزار شد نمونه آشکار کنار زدن پرده‌های ملاحظه کاری میان این کشورها در حوزه‌های اقتصادی و سیاسی بود. گروه هشت یا جی ? (که فعلاً گروه هفت شده چون عضویت روسیه به حالت تعلیق درآمده) از هشت کشور صنعتی جهان تشکیل شده‌است که حدود ۵۰ درصد اقتصاد جهان را در دست دارند. سران کشورهای این گروه هر ساله یک گردهمایی مشترک با هم دارند. فرانسه، آلمان، بریتانیا، ایتالیا، ژاپن، ایالات متحده آمریکا و کانادا کشورهای عضو هستند.در واقع مهمترین برون داد و تصویری که از این نشست به مردم جهان منتقل شد قرار گرفتن شش کشور در مقابل آمریکا و عمیق تر شدن شکاف دو طرف بود. این بار هر دو طرف به جای گفتن سخنان طعنه‌آمیز و غیرمستقیم، نیات درونی و خواسته‌های اصلی خود را بر زبان جاری کردند و در عمل آن را نشان دادند. اختلافات میان ایالات متحده آمریکا با متحدان همیشگی او باعث شد تا رییس جمهوری آمریکا به بهانه دیدار با رهبر کره شمالی، کانادا را زودتر ترک کند. وی که در هنگام اعلام سند نهایی در شهر کبک حضور نداشت، در هواپیما و موقع عزیمت به سوی سنگاپور از مفاد آن مطلع شد. ترامپ در توئیتی به رهبران ۶ کشور تدوین کننده این سند و از جمله نخست وزیر کانادا حمله ور شد و اعلام کرد به دلیل مخالفت با رویکرد دیگر کشورها، امضای خود را از بیانیه پایانی این نشست پس می گیرد. همه این تحولات موجب شد تا شکاف دیدگاهی میان کشورهای پیشرفته و پرقدرت جهان عیان تر شود. تارنمای شبکه تلویزیونی یورونیوز بر این اعتقاد است که در شرایط کنونی، با اقدامات آمریکا سرنوشت بیانیه پایانی نشست جی ۷ نیز مانند موضوعات چالشی همچون پیمان آب و هوایی پاریس، توافق هسته ای ایران و قرارداد تجاری اقتصادی (نفتا) به محاق افتاد. اکنون با خودخواهی‌های ترامپ، عرصه روابط میان آمریکا و دیگر کشورها وارد مرحله تازه ای شد و شکاف و اختلاف نظر دو طرف عمیق تر و بارزتر از گذشته شد.

آتش اختلاف‌ها آن زمان شعله‌ورتر شد که «جاستین ترودو» نخست وزیر کانادا در پایان نشست با انتقاد از سیاست‌های تعرفه ای کاخ سفید، دیدگاه یکجانبه و حمایت گرایانه از داخل را نمونه بی توجهی به منافع دیگر کشورها توصیف کرد و آن را اهانت آمیز دانست. در مقابل ترامپ هم سخنان این مقام کانادایی را غیر صادقانه و توهینی به آمریکا و استفاده نابه‌جا از ظرفیت‌های اقتصادی آمریکا توصیف کرد. نکته اینجاست رئیس جمهوی ایالات متحده در حالی به نخست وزیر کانادا توهین می کند که در تجارت دوجانبه ۶۲۸ میلیارد دلاری دو کشور در سال گذشته میلادی، آمریکا از تراز تجاری مثبت ۱۲میلیارد دلاری برخوردار است. تقابل آمریکا با کشورهای آلمان، فرانسه، کانادا، ژاپن، انگلستان و ایتالیا مسیر خود را به سمت افزایش اختلاف رویکردی در مسائل مختلف و مهم بین المللی هم باز کرده است. ورود به یک جنگ تجاری تمام عیار، انجام اقدامات متقابل و اتخاذ سیاست‌های مسدودساز در مقابل اقدامات یکجانبه آمریکا از پیامدهای خط مشی‌های رئیس جمهوری ایالات متحده به شمار می رود. جالب اینجاست که ترامپ به هیچ وجه برای بهبود روابط با متحدان خود تلاش نمی کند و اعلام کرد: حتی بر شدت اقدامات منازعه آمیز خود می افزاید. وی پس از نشست کانادا برای این کشورها خط و نشان تازه ای کشید و آن‌ها را تهدید کرد که به زودی برای برخی کالاهای وارداتی از اروپا از جمله خودور تصمیمات تازه ای را اتخاذ می کند. رهبران اروپایی از جمله در بریتانیا و آلمان هم از بررسی راه اندازی اقدامات متقابل در برابر سیاست‌های آمریکا در قاره سبز خبر دادند.

برجام و تقابل ۶ کشور با آمریکا

چهار کشور عضو گروه جی ۷ از امضاکنندگان برجام هستند که با خروج آمریکا از این توافق هسته‌ای مخالفت جدی می کنند و بر ادامه اجرای توافق تاکید دارند. از این رو برجام به یکی از موضوعات مورد مناقشه میان دو طرف در طول نشست هم تبدیل شد. روزنامه ایندیپندنت در گزارشی به بررسی موضوعاتی که کشورهای جی ۷ در روند مناسبات خود خواستار آن هستند و در عین حال نکات قابل دستیابی برای آنها ، پرداخت و در مورد ایران نوشت : یکی از خط مشی‌های نامحبوب ترامپ تصمیم برای خروج از توافق برجام بود که ضربه بزرگی را به اتحاد گروه ۷ کشور وارد ساخت زیرا برخی از کشورها اعتقاد دارند با خروج ایالات متحده اجرای این توافق سخت می شود. به نوشته این روزنامه انگلیسی، رئیس جمهوری فرانسه اعتقاد دارد ترامپ با اقدامات خود امنیت جهانی را تضعیف می‌کند. آلمان هم از جمله کشورهایی است که در امضای توافق هسته ای نقش داشت و با اجرای برجام مبادلات گسترده ای را با ایران در پیش گرفت. برلین نیز اکنون سیاست‌های آمریکا را تنش آفرین می داند.

گزارش تارنمای خبری تحلیلیCommon Dreamsهم بر این باور است با اقداماتی که ترامپ در کانادا یا پس از خروج از توافق هسته‌ای انجام داد نباید انتظار داشت که دیگر سیاست‌های آمریکا از جمله مذاکره با کره شمالی موفقیت آمیز باشد. به همین دلیل کارشناسان اعتقاد دارند سیاست‌های خودسرانه کاخ سفید در مورد ایران که نمونه‌ای از آن در نشست جی۷ کانادا هم دیده شد باعث ناکام شدن اقدمات این کشور در سیاست خارجی و از جمله دستیابی به توافق با پیونگ یانگ می شود. این اتفاقات در حالی رخ می دهد که کره شمالی و رهبر آن نظام انتخاباتی در کشور خود ندارند و حتی در قانون اساسی هم این موضوع دیده نشده است. بنابر تحلیل بالا، پشت پا زدن آمریکا به مذاکره یا توافق با کره شمالی در واقعیت فریبکاری و خیانت آمریکا تفسیر می شود که در نهایت موجب تقویت جایگاه کیم‌جونگ‌اون می‌گردد. شبکه سی.بی.سی کانادا نیز اعتقاد دارد: رئیس جمهوری آمریکا با اتخاذ سیاست‌های گوناگون در اجلاس جی ۷ ، کره شمالی، ایران یا وضع تعرفه تجاری زمینه را برای ایجاد یک هرج و مرج جهانی ایجاد کرده و با همین اقدامات شکاف میان واشنگتن و متحدان آن عمیق تر از گذشته شده است. در این فرایند تصمیم رئیس جمهوری آمریکا برای خروج از توافق هسته ای ایران و اجرای دوباره تحریم‌ها علیه ایران، اختلاف نظر میان سه کشور فرانسه، آلمان و بریتانیا را با کاخ سفید حتی در چارچوب جی۷ بیشتر کرد.«کالین رابرتسون» از مدیران موسسه امور دفاعی و خارجی کانادا اعتقاد دارد اروپایی‌ها از تصمیم ترامپ در مورد ایران خرسند نیستند؛ اگر قرار بود که همه کشورها با همه چیز موافقت کنند دیگر دلیلی برای برگزاری این نشست وجود نداشت؛ ضمن اینکه حضور ترامپ در کانادا مشکلات را بیشتر کرد.

رویکرد ترامپ به برجام نشان داد که وی نسبت به متحدان خود بی تفاوت است و به تلاش‌های چند جانبه برای تقویت ثبات در خاورمیانه یا هر نقطه دیگر جهان اهمیت نمی دهد.

درس جی ۷ برای اروپا

تلاشی که رهبران اروپا برای نجات برجام بعد از تصمیم آمریکا مبنی بر خروج از این توافق آغاز کردند پس از اجلاس جی ۷ کشور صنعتی جهان جدی تر شده است؛ اجلاسی که در آن عدم رویکرد همکاری جویانه آمریکا، اروپایی‌ها را به سمت استقلال رفتاری سوق داد.

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش‌های خبری ایرنا، اتحادیه اروپا مدتی است که از سیاست‌های ایالات متحده فاصله گرفته و دلیل اصلی آن نیز اقدامات ناهمسوی «دونالد ترامپ» رئیس جمهوری این کشور با متحدان سنتی است.گروه هشت یا جی ? (که فعلاً گروه هفت شده چون عضویت روسیه به حالت تعلیق درآمده) از هشت کشور صنعتی جهان تشکیل شده‌است که حدود ۵۰درصد اقتصاد جهان را در دست دارند. سران کشورهای این گروه هر ساله یک گردهمایی مشترک با هم دارند. فرانسه، آلمان، بریتانیا، ایتالیا، ژاپن، ایالات متحده آمریکا و کانادا کشورهای عضو هستند.آمریکای ترامپ تا کنون برخلاف میل و نظر اروپایی‌ها از سازمان‌ها و پیمان‌های معتبر جهانی خارج شده که پیمان اقلیمی پاریس، پیمان مهاجرت سازمان ملل متحد، سازمان یونسکو، برجام وغیره تنها چند نمونه از آنها است.در عمر یکسال و نیمه دولت ترامپ، اروپا به این نتیجه رسیده که باید راه خود را از آمریکا جدا کرده و به سیاست‌های مستقلانه ای با همگرایی ۲۸ عضو اتخاذ کند. اما رخداد چند روز پیش در ایالت کبک کانادا، اروپا را در این تصمیم خود مصمم تر ساخت. در جریان نشست کشورهای صنعتی جهان که چهار عضو آن (آلمان، فرانسه، ایتالیا و انگلیس) اروپایی‌اند، نتوانستند با ترامپ در مورد معاملات و مبادلات به وحدت نظر دست یابند. ترامپ به تازگی برای واردات فولاد تعرفه ای‌ ۲۵ درصدی و همچنین برای آلومینیوم تعرفه‌ ای ۱۰درصدی تعیین کرده؛ موضوعی که سبب خشم سران بروکسل و حتی کانادا به عنوان نزدیک‌ترین همپیمان آمریکا شده است. ناکامی اعضای گروه ۷ در منصرف ساختن ترامپ از تصمیمی که به طور مستقیم منافع اتحادیه اروپا را هدف قرار داده، بسترساز گرایش سران بروکسل به همپیمانان جدید شده است. بنابراین در شرایط کنونی، اتحادیه اروپا بیش از پیش به اهمیت برجام و پیشبرد این توافق بدون آمریکا پی برده است؛ واقعیتی که از سخنان اخیر «فدریکا موگرینی» مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و گفت وگوی «امانوئل مکرون» رئیس جمهوری فرانسه با همتای ایرانی برجسته بود. مکرون در گفت وگو با حجت الاسلام «حسن روحانی» رئیس جمهوری در خصوص اقدامات و راه‌ حل‌‌های عملی و ملموس اروپا در اجرای برجام از اراده محکم این کشور به همراه انگلیس، آلمان، روسیه و چین سخن گفت. از طرفی کشورهای عضو برجام در سطح وزیران طی روزهای آتی تشکیل چلسه خواهند داد تا بلکه بسته پیشنهادی خود به ایران را با دقت بیشتری بررسی و آماده کنند.خواسته مشخص ایران، نه حمایت‌های سیاسی صرف بلکه تضمین و راهکارهای عینی است. به هر حال تهران تاکنون به عنوان یکی از طرف‌های اصلی توافق به تعهدات خود پایبند بوده که در گزارش‌های پسابرجامی ۱۱ گانه «یوکیا آمانو» مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی آشکار است و اینک طرف مقابل باید میزان پایبندی خود به توافق را نشان دهد.

شرکت و کمپانی‌های بزرگ اروپایی که ارتباط نزدیکی با ایالات متحده دارند در حال حاضر از سرمایه گذاری در ایران و همکاری با تهران نگرانند. چه بسا که در صورت اتخاذ تدابیر مناسب و برطرف شدن ریسک، این نگرانی‌ها برطرف شود. رهبران اتحادیه اما در شرایط کنونی شرکت‌های متوسط و کوچک را هدف برنامه‌های خود برای معاملات تجاری و اقتصادی با ایران قرار داده اند. به دلیل پیوستگی ناچیز شرکت‌های مزبور با اقتصاد آمریکا، آنها در تعامل با کشور ما دشواری کم تری خواهند داشت.اما شفاف ترین سازوکارها و قاطع ترین موضع گیری‌ها روز ۲۲ خردادماه از زبان موگرینی بیان شد که وی در جلسه پارلمان اروپا مستقیما سیاست‌های ضد برجامی آمریکا را زیر سوال برد. او از تلاش اروپا در زمینه‌های بانکی و فاینانس، تجارت و سرمایه‌ گذاری، نفت و حمل و نقل سخن گفت. اجرای قانون مسدودساز تحریم‌‌های آمریکا و دستورالعمل‌های تازه برای بانک سرمایه ‌گذاری اتحادیه اروپا از جمله سازوکارهای اتحادیه اروپا است که در دستور کار پارلمان این اتحادیه قرار دارد .اتحادیه اروپا بر پایه اصل «تسری» برجام را مقدمه ای برای رفع سایر اختلافات با ایران می داند و سران این اتحادیه معتقدند با ادامه این راه، در موضوعاتی همچون حقوق بشر، مسائل منطقه ای و موشکی با ایران به توافقاتی دست خواهند یافت. به باور آنان با پایان برجام، مسیر تعاملات و مذاکرات با تهران مسدود و ایران به سمت شرق به ویژه چین و روسیه بیشتر از گذشته گرایش خواهد یافت. سران بروکسل باید به چرخش عقربه‌های ساعت و گذشت زمان توجهی ویژه داشته باشند چرا که در صورت اتمام فرصت تعیین شده از سوی ترامپ و بازگشت تحریم‌ها، توافقی که ۱۳ سال برای دستیابی به آن کوشیده اند، برای همیشه از بین خواهد رفت.

Email this page

Source URL: http://www.ettelaat.com/etiran/index.php/%d9%87%d8%b1%d8%ac-%d9%88-%d9%85%d8%b1%d8%ac-%d8%af%d8%b1-%d8%ac%d9%8a-7%d8%9b-%d8%b1%d9%88%d8%a7%d8%a8%d8%b7-%d9%85%d8%aa%d8%ad%d8%af%d8%a7%d9%86-%d8%a8%d9%87-%da%a9%d8%af%d8%a7%d9%85-%d8%b3%d9%88/