سفر روحانی به اروپا و فرصت های پیش رو
بخش اول
 

سفر رییس جمهوری به اروپا و رایزنی با سران دو کشور اروپایی علاوه بر تثبیت دستاوردهای برجامی، فرصتی برای تقویت و توسعه همکاری‌های چند جانبه سیاسی- اقتصادی و عبور از چالش‌های احتمالی تحریم است.به گزارش خبرنگار سیاسی ایرنا، سفر حجت الاسلام «حسن روحانی» رییس جمهوری به سوییس و اتریش که به منظور انجام گفت وگوها درباره برجام و توسعه همکاری‌های سیاسی و تجاری صورت گرفت، نوید بخش آینده‌ای روشن برای حفظ توافق هسته ای و پایبندی ایران و کشورهای ۱+۴ به این معاهده بین‌المللی و فرصتی برای پیشبرد روابط مشترک ایران با دو کشور اروپایی در مسیر صلح، ثبات و امنیت منطقه ای و بین المللی است.

استقبال گرم «الن برسه» رییس جمهوری سوییس از دکتر روحانی و تاکید وی بر حمایت «برن» از برجام به عنوان یک توافق معتبر بین‌المللی که به تایید شورای امنیت سازمان ملل رسیده است؛ بنابر اخبار منتشره موجب بهت و ناخرسندی واشنگتن و رژیم‌های منطقه ای تحت الحمایه آمریکا شده است.رییس جمهوری در نشست تجار و فعالان اقتصادی ایران و سوئیس که با حضور همتای سوئیسی وی برگزار شد، با اشاره به اینکه به ضرر هیچ کشوری قدم بر نداشته و نمی‌داریم، گفت: برخی دنبال فراسرزمینی کردن رفتارهای غیر قانونی خود هستند؛ وظیفه ما همکاری در چارچوب قوانین بین‌المللی، صلح و منافع ملتهاست.

ضرورت حمایت از برجام

سفر روحانی به سوییس و اتریش و همچنین موضوعاتی که در نشست با تجار و فعالان اقتصادی درباره آن‌ها اظهار نظر کرد، از اهمیت خاصی برخوردار است زیرا یکی از محورهای مهم این سفر گفت و گو و رایزنی با اروپایی‌ها درباره سرنوشت و آینده توافق هسته‌ای است؛ توافقی که به رغم اعتبار بین‌المللی، تایید شورای امنیت و پایبندی ایران به مفاد آن، از سوی آمریکا نقض شد و حال اتحادیه اروپایی و دیگر طرف‌های برجام تلاش می کنند با برآوردن خواسته‌های مشروع ایران، پایبندی به این توافق را ضمانتی برای اجرا و تداوم معاهدات بین‌المللی و همچنین صلح و امنیت جهانی قرار دهند.خروج آمریکا از این توافق و تلاش جهانی برای حفظ آن در حالی است که برجام معاهده‌ای بین‌المللی است که پس از ۱۲ سال کشمکش‌های بین‌المللی با ابزار دیپلماسی و منطق تعامل و گفت و گو در سال ۹۴ میان ایران و کشورهای۱+۵ شکل گرفت؛ توافقی که با وجود استقبال جهانی؛ سعودی‌ها و رژیم صهیونیستی آن را ناقض امنیت و ثبات منطقه ای از سوی ایران معرفی و با همین ادعا در اجرای آن سنگ اندازی کردند. در ماه‌های آخر ریاست جمهوری «باراک اوباما» بر آمریکا در میانه تبلیغات انتخاباتی این کشور، «دونالدترامپ» نامزد جمهوریخواه این دوره از رقابت‌های ریاست جمهوری برجام را «بدترین توافق تاریخ» ایالات متحده خواند و با پیروزی در انتخابات و تکیه بر کرسی ریاست کاخ سفید، کارشکنی‌ها در مسیر اجرای توافق را کلید زد و سرانجام نیز در اردیبهشت ۹۷ به مانند «پیمان همکاری ترانس-پاسیفیک»، «پیمان تغییرات آب و هوایی پاریس» و غیره از برجام خارج شد و تلاش‌ها برای ایجاد فشار بر ایران و دیگر کشورهای طرف همکاری با ایران را تشدید کرد.با وجود خروج خودسرانه آمریکا از برجام، اتحادیه اروپایی و دیگر طرف‌های توافق که پیش از آن با سفرها و رایزنی‌های متعدد در تلاش بودند ترامپ را به پایبندی و ماندن در این معاهده بین‌المللی متقاعد کنند؛ بر خلاف همسویی همیشگی با سیاست‌های کاخ سفید، بر تداوم برجام بدون آمریکا و حفظ دستاوردهای آن برای ایران و جامعه بین الملل پافشاری کردند. به این منظور نیز اجرای شیوه ای معقول برای تداوم برجام با تامین خواسته‌های مشروع ایران را پیگیری می کنند. سفر رییس جمهوری ایران به دو کشور اروپایی، نقطه قوت برای حفظ این توافق از سوی ایران و دیگر طرف‌های توافق هسته ای و همچنین گشودن درهای تازه برای توسعه تعاملات سازنده تجاری جمهوری اسلامی با جهان در امتداد دستاوردهای برجامی است.توافق هسته ای چنانکه بارها از سوی مسوولان و مقامات سیاسی طرف توافق اشاره شده؛ دستاوردی مهم در راستای تقویت صلح ودیپلماسی و به دور از هر گونه زور، جنگ و مخاصمه است که طرفین آن را توافقی برد – برد معرفی کرده‌اند. بر این اساس جامعه بین المللی بر خلاف جنگ طلبان و حامیان تروریسم در جهان و منطقه، برای حفظ آن تلاش می کند.

ایران وزنه تعادل، امنیت و ثبات در منطقه

امنیت آفرینی در منطقه و جهان دیگر موضوعی بود که روحانی در نشست فعالان اقتصادی ایران و سوییس بر آن تاکید و اعلام کرد: ایران امروز نه تنها امنیت دارد، بلکه یکی از بزرگترین مسئولیت‌های خود را برای برقراری حفظ ثبات و امنیت در جهان می‌داند و امروز برخی کشورهای همسایه، ثبات و امنیت‌شان را در سایه کمک‌های ایران به دست آورده‌اند. چنانکه رییس جمهوری نیز تصریح کرد،ایران امروز امن ترین کشور منطقه به شمار می رود و به رغم ادعاها و اتهام آفرینی‌های رژیم‌های منطقه‌ای مبنی بر تنش زایی و حمایت جمهوری اسلامی ایران از تروریسم، ایران وزنه تعادل در منطقه و بازیگری مهم و غیر وابسته در معادلات منطقه‌ای و بین‌المللی بوده که با اتخاذ راهبردهای تعاملی و اثباتی خود در منطقه و جهان حرکت کرده است و بر خلاف آنچه ادعا می شود، رویکرد ایران در قبال همسایگان و کشورهای منطقه بر حفظ تمامیت ارضی و احترام به حاکمیت ملی آن‌ها مبتنی بوده است.اگر چه ترس از هژمونی ایران باعث شده است که برخی کشورهای منطقه و همچنین قدرت‌های فرامنطقه‌ای، این کشور را برهم زننده نظم و امنیت و حامی تروریسم در منطقه قلمداد کرده و بر همین اساس رویکرد تقابلی را در قبال آن در پیش گیرند، اما ایران به عنوان کشوری قربانی تروریسم بزرگترین نقش را در مبارزه با تروریسم به ویژه داعش در منطقه ایفا کرده و همواره حامی صلح و ثبات در منطقه و جهان بوده است.

رئیس جمهوری در بخش دیگری از اظهارات خود گفت: ایران کشوری است که از لحاظ ژئوپلیتیکی در سطح دنیا کم‌نظیر بوده، دارای بزرگترین منابع گاز جهان است و یکی از بزرگترین ذخایر نفتی جهان را دارد و دارای جایگاهی است که می‌تواند آسیای مرکزی، قفقاز و شرق اروپا را به دریای عمان، اقیانوس هند، آفریقا و آسیا متصل کند. ایران توانایی آن را دارد که از طریق جاده‌ها و خطوط ریلی بنادر دریای خزر را به خلیج فارس، دریای عمان و اقیانوس هند متصل کند .ایران با توجه به موقعیت خاص استراتژیک در منطقه خاورمیانه وهمچنین همجواری با کشورهای آسیای مرکزی و قفقاز از اهمیت و حساسیت ویژه‌ای برخوردار است این مزیت در کنار پیشینه مثبتی که در مناسبات سیاسی با همسایگان خود داشته است امکان شکوفایی ظرفیت‌های اقتصادی و سیاسی را در مقیاسی بزرگ تر و در همکاری‌های چند جانبه منطقه ای و فرامنطقه ای با اروپا و دیگر مناطق جهان فراهم می کند.با توجه به فضای مثبت تعاملی که در جامعه بین المللی نسبت به ایران به ویژه درباره برجام وجود دارد، جمهوری اسلامی ایران بهتر است از فرصت‌های به دست آمده در گفت و گو با اروپایی‌ها و دیگر طرف‌های برجام بهره گیرد و در منطقه نیز با ادامه راهبرد تنش‌زایی و صلح جویانه خود برای غلبه بر چالش‌های سیاسی و اقتصادی تلاش کند.

سفر روحانی به اروپا سیلی محکمی به تندروهای آمریکا است

کارشناس مسائل ایران مقیم آمریکا سفر دکتر حسن روحانی به کشورهای اروپایی را اقدامی به موقع در راستای دیپلماسی هوشمندانه دانست و گفت: این سفر به مثابه سیلی محکم به کسانی همچون جان بولتون و مایک پمپئو است که بی‌شرمانه از تغییر رژیم در ایران دم می‌زنند. کاوه افراسیابی در گفتگو با ایرنا درباره اهمیت سفر حجت‌الاسلام والمسلمین حسن روحانی به کشورهای سوئیس و اتریش افزود: این سفر علامت مهمی از طرف اروپا به آمریکا و همدستانش در منطقه است و نشان می‌دهد سیاست آمریکا برای تحریم و انزوای کامل ایران از طرف اروپا رد شده است و اروپا برای حفظ و بقای برجام عزم جدی دارد.نویسنده چندین کتاب درباره امور خارجی و هسته‌ای ایران اضافه کرد: استقبال و پذیرایی از دکتر روحانی در اروپا نشان می دهد که اروپایی‌ها با سیستم سیاسی ایران مشکلی ندارند و خواهان تداوم سیاسی در ایران هستند. تاریخ روابط حسنه ای هم با دولت روحانی داشته‌اند و در آینده نیز خواهند داشت.افراسیابی با بیان اینکه ایران و اروپا منافع مشترک زیادی در حوزه‌های اقتصادی، سیاسی و امنیتی دارند، اظهار داشت: هر دو به برجام از زاویه برد-برد نگاه می کنند و همفکری نزدیکی در مورد مسایل و بحران‌های منطقه ای نیز به چشم می خورد.

وی خاطرنشان کرد: برخلاف تمام فشارها و تبلیغات دروغین دولت آمریکا، شاهد هستیم که اروپا قصد جدی برای حفظ برجام دارد و سفر آقای روحانی به اتریش نه فقط برای مذاکره دوجانبه بلکه مذاکره با اتحادیه اروپا به دلیل ریاست اتحادیه اروپا از طرف اتریش است.

این کارشناس مسایل ایران و آمریکا با یادآوری اظهارات رئیس جمهوری ایران پیش از عزیمت به این سفر، اظهار نظر کرد: قرار است درباره بسته پیشنهادی اروپا برای حفظ برجام انجام شود و مطمئنا یک نتیجه مثبت از این سفر در مورد آینده و چشم انداز حفظ برجام صورت خواهد گرفت.افراسیابی در پاسخ به اینکه آیا تلاش‌های آمریکا برای تحریم نفتی ایران موفق خواهد بود یا خیر، گفت: بسیار بعید است. هیچ گونه اجماع نظری در دنیای فعلی بر سر تهدید هسته‌ای ایران وجود ندارد و برخلاف فشارهایی که آمریکا به کشورهای وارد کننده نفت از ایران می گذارد، احتمال اینکه وارداتشان را به صفر برسانند، تقریبا غیر ممکن است.وی با اشاره به سفر نیکی هیلی نماینده آمریکا در سازمان ملل به هند، افزود: وزیر خارجه هند به صراحت اعلام کرده است که هند فقط از سازمان ملل درباره ایران تبعیت می کند و تحریم‌های یکجانبه را به رسمیت نمی شناسد و برخلاف تلاش‌های خانم هیلی، مقامات هند واکنش مثبتی به آن نشان ندادند.این تحلیلگر مسایل سیاسی مقیم آمریکا ادامه داد: نخست وزیر هند هم گفته است که به دنبال راه‌هایی هستند که ارز داخلی خود را به ایران پرداخت کنند. اروپا هم در مسیر مشابهی در این باره قرار دارد و راه‌هایی را می جویند که بتوانند با یورو از ایران نفت بخرند.افراسیابی با بیان اینکه باید منتظر بسته پیشنهادی اروپا باشیم، اضافه کرد: خوشبختانه شاهد بیانیه‌ای از دفتر صدر اعظم اتریش درباره تداوم مراودات مالی و بانکی با ایران بودیم. همچنان که بانک‌های اتریشی پس از برجام قراردادهای بانکی و مالی بستند و ان شاءالله یکی از نتایج سفر آقای روحانی به اتریش حفظ این روابط بانکی خواهد بود.وی گفت: با توجه به نیاز بازار بین‌المللی به نفت و اهمیت صادرات ایران بسیار بعید به نظر می رسد که تلاش آمریکایی‌ها ره به جایی ببرد و احتمالا با شکست مواجه خواهد شد. ایران باید صبر و استقامت نشان بدهد و موج اولیه ای که به اقتصاد ایران پس از خروج آمریکا از برجام وارد آمده است را دفع خواهد کرد البته در صورتی که این دیپلماسی هوشمندانه‌ای که در سفر دکتر روحانی به اروپا شاهد آن بودیم، ادامه یابد.

کارشناس مسایل ایران و آمریکا افزود: یکی از نگرانی‌های اروپا از فروپاشی برجام همین است که بحران هسته ای ایران را دوباره احیا می کند و باعث افزایش تنش‌ها در منطقه به خصوص خلیج فارس می‌شود و به احتمال زیاد به صعود قیمت نفت به بالای ۹۰ یا ۱۰۰ دلار منجر خواهد شد که ضربه زیادی به اقتصاد اروپا وارد خواهد کرد.افراسیابی درباره اینکه برخی می‌گویند سوئیس و اتریش کشورهای تاثیرگذاری در حوزه اروپا و مقابله با تحریم‌های آمریکا نیستند و در مقابل نگاه دیگری وجود دارد که این سفر می تواند منجر به درک متقابلی شود، گفت: تنش‌های تعرفه‌ای و جنگ تجاری بین آمریکا و اروپا شکاف جدیدی را در روابط ترانس آتلانتیک به وجود آورده است و از زاویه ایران باید این مساله را به فال نیک گرفت چون اراده سیاسی اروپا برای حفظ برجام و ایستادن در برابر آمریکا را تقویت می کند. وی افزود: بی دلیل نیست که آمریکا و همدستان آن در ریاض و تل‌آویو از سفر روحانی به وحشت افتاده اند و حتی همزمان توطئه ای صورت گرفته است تا علیه ایران شیطنت کنند. این رفتار و توطئه‌ها به جایی نخواهد رسید چون منافع اساسی اروپا در حوزه‌های مختلف از جنبه‌های حیثیتی و اعتباری هم در میان است و تا به حال هم واکنش بسیار جدی و مصممی را نشان داده‌اند. این تحلیلگر مسایل ایران ادامه داد: سوئیس و اتریش دو کشور مهم اروپایی هستند به ویژه اتریش با نقش فعلی به عنوان رئیس اتحادیه اروپا می تواند نقش موثری در پیش بردن مساله ایران در دستور کار اتحادیه اروپا داشته باشد.

افراسیابی خاطرنشان کرد: وقتی به وظایف رئیس اتحادیه اروپا نگاه می کنیم و روابط حسنه‌ای که ایران و اتریش دارند، مطمئنا می‌تواند بر تصمیم‌های این اتحادیه اثرگذار باشد. همچنین بیانیه ای که از طرف دفتر مسئول هماهنگ کننده سیاست خارجی اتحادیه اروپا در حمایت از برجام همزمان با سفر روحانی منتشر شد، نشان دهنده هماهنگی عمل بین اتریش و اتحادیه اروپا و همفکری اعضای این اتحادیه برای حفظ و بقای برجام در ایجاد راه حل‌های مناسب برای رفع نگرانی‌های ایران است.

ادامه دارد

Email this page

نسخه مناسب چاپ