محک
دومین نشست پوتین و ترامپ
ابوالقاسم قاسم زاده
دومین نشست پوتین و ترامپ امروز (دوشنبه) در هلسینکی فنلاند برگزار می‌شود.

این دو خود را رؤسای جمهور قدرت‌های بزرگ جهانی می‌دانند و صاحب بزرگترین و قوی‌ترین نیروی نظامی و دارنده سلاح‌های اتمی و استراتژیکی خوانده می‌شوند. این دیدار نسبت به دیدار کوتاه اول از نظر کارشناسان روابط بین‌الملل بسیار متفاوت و حائز اهمیت است. در فاصله نزدیک به دو سال از گذر ریاست جمهوری ترامپ و انتخاب مجدد پوتین به ریاست جمهوری روسیه رویدادها و حوادث گوناگون اعم از اقتصادی، سیاسی و نظامی در مناطق گوناگون جهان از اروپا تا غرب آسیا (خاورمیانه) و در آمریکا (شمالی. جنوبی و مرکزی) آن، همچنین آفریقا صورت گرفته است که از نظر اغلب تحلیلگران سیاسی و روابط بین‌الملل، جهانی ناآرام، متلاطم و بحران‌زده را نشان می‌دهد. به اختصار نقدی برای این دیدار تقدیم می‌شود.

۱ ـ بیش از پوتین، ترامپ خود را نیازمند به این دیدار نشان داده است. به‌طوری‌که در چند هفته گذشته در مصاحبه‌های گوناگون به اهمیت و ضرورت آن اذعان و اشاره کرده است. در حالی‌که پوتین تا این لحظه درباره چگونگی یا اهمیت این دیدار کلمه‌ای نگفته‌است. ترامپ این دیدار را موقعیتی برای تثبیت بیشتر خود در آمریکا می‌داند، به‌خصوص که می‌خواهد از آن بیشترین بهره‌گیری رسانه‌ای و سیاسی را برای انتخابات مهم میان دوره‌ای کنگره آمریکا (آبان‌ماه) در برابر حزب رقیب (دمکراتها) بدست آورد.

ترامپ در حالیکه چین و نزدک‌ترین همراهان و دوستان آمریکا، اروپا و کانادا را ناراضی کرده و اختلاف او با آلمان و فرانسه به اوج رسیده است و منفورترین چهره در جامعه اروپا است. توافق با پوتین را در مهمترین مسایل بین‌المللی، بخصوص درباره توازن نظامی روسیه آمریکا را هدف‌گیری کرده است. او بر این باور است که اگر پوتین را به دایره توافق با خود برساند، بسیاری از طرحهای خود در مدیریت بین‌المللی را آسانتر و بهتر اجرایی خواهد کرد. ترامپ می‌گوید ما درباره خاورمیانه بحران‌زده، بخصوص درباره سوریه، امنیت اسرائیل، نفوذ جمهوری اسلامی، تروریسم، همچنین موضوع انرژی و نفت و گاز، تحریم روسیه و مشکلات تجاری و ناهماهنگی‌های روسیه با آمریکا در شورای امنیت سازمان ملل و دیگر عناوین اصلی در شرایط کنونی جهان گفتگو خواهد کرد. ترامپ بر این باور است که اگر او با پوتین طرح توافق‌های اساسی را بدست آورد، سیاست‌های خود را در جهان راحت‌تر و آسانتر اجرایی خواهد کرد.

۲ـ پوتین به اهرمهایی که ناشی از سیاست‌های غلط ترامپ بدست آورده است، اشراف دارد. او، فعلاً قدرت استراتژیکی نظامی روسیه در برابر آمریکا را برتر می‌داند و مسکو را محور و مرکزیت تبادل سیاسی و اطلاعات و تبیین طرحهای سیاسی برای برون رفت از مشکلات و بحران‌های داخلی و منطقه‌ای کشورها می‌داند. پوتین در این ملاقات با دست برتر برای خود قدرت چانه‌زنی بیشتر و وسیع قائل است.

رئیس‌جمهور روسیه می‌خواهد از این ملاقات فراتر از هماهنگی با ترامپ، حداکثر امتیاز را از او بگیرد و به ترامپ بفهماند که بدون او و قدرت برتر روسیه قادر به حل مشکلات آمریکا در صحنه بین‌المللی، بخصوص در مورد خاورمیانه و غرب آسیا، چین و کره‌شمالی و حضور بحرانی در دریای چین، همچنین با اتحادیه اروپا و… نخواهد بود. پوتین می‌داند که ترامپ باور دارد بدون همراهی روسیه در سازمان ملل و بخصوص در شورای امنیت این سازمان با محدودیت و حتی بایکوت اجرای تصمیم‌ها و تصویب پیشنهادها مواجه است.

هنوز هیچ مشکلی از بحران«اوکراین»‌و تقابل دو قدرت روسیه و غرب (آمریکا و اروپا) حل و فصل نشده است. پوتین در این دیدار جهت‌گیری مصالحه درباره بحران اوکراین با ترامپ را خواهد داشت. روسیه پوتین با هیچ کشوری الا اسرائیل، روابط استراتژیک و به اصطلاح راهبردی دائمی و غیرقابل تغییر ندارد. استراتژی‌محوری روسیه پوتین، همچون ترامپ که دائماً می‌گوید «آمریکا اول»، روسیه اول است. روس‌ها همچنان از گذشته (اتحاد جماهیر شوروی) ایران نیازمند را می‌خواهند. تفاوت پوتین و ترامپ بر سر ایران، تفاوت‌ها و تضاد استراتژیکی نیست، بلکه جمهوری اسلامی ایران برای هر دو رئیس جمهور (آمریکا و روسیه) در دایره منطقه‌ای و هژمونیک تعریف می‌شود.

این دیدار به لحاظ انبوهی از بحران اقتصادی(مالی)، قدرت نفوذ و تهیه نقشه توافقی هژمونیک با درنظر گرفتن جغرافیای سیاسی کشورها و مناطق جهان(ژئوپلتیک) بسیار حائز اهمیت است. باقی می‌ماند به نتایج چانه‌زنی سیاسی‌ـ اقتصادی دو رئیس جمهور، ترامپ و پوتین در تقسیم‌بندی بهره‌گیری از «قدرت» برای بسط منافع ابرقدرتی خود.

Email this page

نسخه مناسب چاپ