محک
پایان یک دیدار فاجعه‌بار!
ابوالقاسم قاسم زاده
ترامپ و پوتین رؤسای جمهوری آمریکا و روسیه که هنوز بعد از سال‌ها افول و پایان گرفتن جنگ سرد دو ابر قدرت شرق و غرب با تعریف سلطه و حاکمیت جهان دو قطبی، فرماندهان دو قدرت بزرگ جهانی و کشورهای دارنده سلاح‌های فوق مدرن اتمی و پیشرفته تسلیحاتی اند، در شهر هلسینکی فنلاند دیدار داشتند. دو ساعت مذاکره و گفتگو در اطاق دربسته و سری که از پس آن، بیش از دو ساعت شرکت در مصاحبه مطبوعاتی ـ خبری علنی را در پی داشت. که نتیجه فاجعه‌بار از این دیدار را به نمایش گذاشتند.

تقریباً همه رسانه‌های جهان و بویژه رسانه‌های آمریکا، پوتین را پیروز و ترامپ را بازنده محض این ملاقات تفسیر کردند. اما فاجعه بارتر آنکه، در ملاقات سران دو ابرقدرت تقریباً برای هیچ یک از مسائل غامض و بحران‌های منطقه‌ای، راه حلی یافت و نسخه‌ای پیچیده نشد. در حالی‌که «پوتین» در شمایل یک سیاستمدار باهوش و امنیتی باتجربه در برابر «ترامپ» با تصویری کامل از یک تاجر نیویورکی (به گفته اوباما در تعریف شخصیت او) ظاهر شد. از نمونه‌های ضعف ترامپ پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره پرونده دخالت پوتین (روسیه) در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا بود که اکنون به مرحله بازجویی از ۱۲نفر افراد امنیتی ـ سیاسی دولت روسیه رسیده است که دستگاه قضایی آمریکا درخواست در اختیار قرار دادن این افراد از سوی دولت روسیه را دارد. در شرح این پرونده، ترامپ کل دستگاه «سیا» و امنیتی آمریکا (اف، بی، آی) را به زیر سوال برد وآن را توطئه‌ای از سوی رقیب خود (خانم کلینتون) و «اوباما» رئیس جمهور قبلی و حزب دمکرات دانست. در مقابل، پوتین با آرامش گفت: مسأله بازجویی چندان مشکل نیست. ما نیز اسامی افرادی از مسئولین در دولت آمریکا را ارائه داده‌ایم که در داخل روسیه کارهای خلاف امنیت ملی ما انجام داده‌اند و موجب تخریب در ساختار حاکمیت ملی ما شده‌اند. پیشنهاد می‌کنم قاضی و بازجویی از هر دو طرف تعیین و مشخص گردد تا به مسکو بیایند و از افرادی که می‌خواهید بازجویی و پرسش کنید، به شرطی که مانیز قاضی و بازجو به واشنگتن بفرستیم و از افراد آمریکایی در دستگاه امنیتی آمریکا، بازجویی و اسناد آن را منتشر کنیم. ما شهروندان خود را تحویل شما نخواهیم داد. پوتین در برابر این پرسش محوری خبرنگاران آمریکایی موفق بیرون آمد، در حالی که سخنان ترامپ را توهین مستقیم رئیس جمهور به دستگاه‌های امنیتی (سیا و اف، بی، آی) و به حیثیت ملی آمریکا دانسته‌اند. جنجالی که بلافاصله واشنگتن را فرا گرفت و انتقاد از ترامپ از کنگره آمریکا سناتورها و نمایندگان هر دو حزب حاکم (دمکرات‌ها و جمهوری‌خواهان) تا سراسر مطبوعات و رسانه‌های خبری این کشور را فرا گرفته است.

ترامپ با جملاتی کوتاه از بیرون آمدن از برجام و اعمال تحریم‌ها علیه ایران یاد کرد تا از این طریق امنیت اسرائیل را محفوظ نگهدارد. پوتین پاسخ داد. بیرون آمدن شما از برجام، ضربه به تفاهم بین‌المللی و استقرار متوازن صلح و امنیت بود. زیرا با معاهده برجام، کشورهای امضاء کننده، علاوه بر آنکه از نرفتن ایران به سوی ساخت و تولید سلاح هسته‌ای اطمینان پیدا کردند، ایران را به روال رفتاری معقول در جامعه بین‌الملل باز آوردند، تصمیم به خروج شما از این معاهده ضربه بزرگی برای اشاعه تلاطم‌های جدید و ناامنی بود! درباره اسرائیل، روسیه در مسیر تمامی تحولات خاورمیانه نشان داده است که حفظ امنیت اسرائیل را در صدر استراتژی سیاسی ـ امنیتی خود دارد.

مصاحبه مطبوعاتی دو طرف نشان داد که در دیدار سری دوساعته درباره اغلب بحران‌ها در سطوح منطقه‌ای، بخصوص در خاورمیانه اختلاف شدید دارند و به تفاهم‌ نرسیده‌اند. درباره «کریمه» ترامپ با جمله‌ای کوتاه اعتراض خود را با جمله اشغال آن از سوی روسیه بیان کرد. پوتین پاسخ داد که ما کریمه را اشغال نظامی نکرده‌ایم، انتخاباتی آزاد در آن انجام گرفت و مردم روس تبار کریمه، خود را شهروند جداناپذیر روسیه دانسته‌اند. کریمه بخشی از خاک روسیه بزرگ است و هرگونه دخالت درباره آن، تقابل باکیان امنیتی سرزمین یکپارچه روسیه است.

مرحله به مرحله در این مصاحبه طولانی، ضعف و در مواردی بی‌سیاستی ترامپ و در مقابل آمادگی و زیرکی پوتین، نمایش داده شد. بخصوص که در پایان پوتین توپ فوتبال جام جهانی را به ترامپ با خنده‌ای معنی دار، هدیه داد و ترامپ با چهره‌ای خسته و دژم آن را گرفت. رسانه‌ها نوشتند پوتین در پایان با ارائه توپ هم به ترامپ و هم به جهانیان پیغام داد که توپ در زمین تصمیم‌گیری ترامپ است. برای جهانی امن و حل مشکلات و بحران‌های گوناگون آن از طریق مصالحه و گفتگو و یا تهدید تحریم و جنگ!

از دیروز ترامپ با موجی از اعتراض در داخل آمریکا مواجه شده است. بخصوص که سفر اروپایی او، هم در نشست ناتو و دیدار از لندن نیز فاجعه‌بار بود و نشان داد که ترامپ منفورترین چهره در اروپا است این دیدار نشان داد که دوطرف، رؤسای جمهور آمریکا و روسیه مایل نیستند تا رقابت تسیلحاتی را با هزینه مالی سرسام آور ادامه دهند. اگر چه هنوز هم به توافقی روشن نرسیده‌اند. ترامپ نشان دادکه هژمونی خاورمیانه را در اختیار رژیم صهیونیستی (نتانیاهو) با هزینه پردازی سعودی‌ها و شیوخ عرب خلیج فارس قرار داده است و برای هیچکدام از بحران‌های منطقه خاورمیانه و غرب آسیا دستورالعمل و راهکار مشخص و معینی ندارد! پوتین اما روابط روسیه با اسرائیل را بار دیگر استراتژیکی خواند و تثبیت قدرت مسکو در سوریه و کناره دریای مدیترانه را جلوه بخشید. پایان دیدار دو رئیس جمهوری برای همه ملت‌ها، بخصوص کشورهای گرفتار در بحران‌های امنیتی ـ نظامی، فاجعه‌بار بود.

در آمریکا غوغای انتقاد از ترامپ به راه افتاده است. از میان انبوهی از اظهارنظرهای شخصیت‌های مشهور سیاسی و رسانه‌های آمریکا به این دو توجه کنید.

۱ ـ توماس فریدمن در نیویورک تایمز نوشت: «تنها نتیجه نشست هلسینکی این بود، ترامپ یا یکی از دارایی‌های اطلاعاتی روسیه است. یا از ایفای نقش تلویزیونی لذت می‌برد. رفتار ترامپ جز خیانت به آمریکا نبود.»

۲ ـ جان‌کری وزیر خارجه اوباما نوشت: «در ۶ دهه گذشته، هرگز ندیده‌ام که یکی از رؤسای جمهور آمریکا گفتار و کار امروز ترامپ را انجام داده باشند!»

Email this page

نسخه مناسب چاپ