گسست خط تبلیغاتی علیه مناسبات تهران و مسکو
استفاده از ظرفیت‌های بلوک شرق برای مقابله با زیاده‌خواهی آمریکا
بخش دوم و پایانی
 

دستیار ارشد رئیس مجلس، پیام رهبر معظم انقلاب به رئیس جمهوری روسیه را فرصت مناسب فراروی دو کشور برای ساماندهی مقابله با تهدیدها و تحریم‌های مشترک دانست.

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از صداوسیما، حسین امیرعبداللهیان گفت: با توجه به تجربه حدود ۶ سال مذاکره مستمر با روس‌ها معتقدم با آنکه اتحاد جماهیر شوروی از نظر تاریخی در اذهان مردم ما خاطرات خوشی بر جای نگذاشته است اما در دوره روسیه پوتین تجربه موفق همکاری در سوریه در مبارزه با تروریسم را داشته ایم.وی تجربه موفق همکاری مشترک برای مقابله با تحریم‌های ظالمانه امریکا را از دیگر دستاوردهای تعامل با روسیه برشمرد.امیرعبداللهیان گفت: به این علل و بر اساس تجربه، گفتگوی صریح با مقامات روسیه در عالی‌ترین سطح و تبادل دیدگاه‌ها می‌تواند به نزدیکی دیدگاه‌های دو کشور، یافتن راهکارهای مناسب برای تقویت ثبات و امنیت منطقه و مقابله با سیاست‌های نادرست امریکا و متحدانش کمک کند.وی افزود: پیام رهبر معظم انقلاب که از طریق آقای ولایتی در مسکو ابلاغ شد در شرایط کنونی می تواند به عنوان فرصتی برای مقابله دو کشور با تهدیدها و تحریم‌های مشترک استفاده شود.

این دیپلمات ارشد­ همچنین درباره نقش همکاری‌های ایران و روسیه در ناکامی آمریکا­ و متحدانش در منطقه گفت: برخی اعم از بعضی جناح‌ها در داخل روسیه و نیز در سطوح منطقه و بین الملل تلاش می‌کنند که میان تهران – مسکو شکاف ایجاد شود.امیرعبداللهیان افزود: این در حالی است که نگاه و تصمیم راهبردی جمهوری اسلامی ایران و روسیه در عالی ترین سطوح بر توسعه همکاری‌ها و ادامه دادن به الگوهایی مانند الگوی همکاری مشترک در سوریه استوار است که می تواند در مسائل مربوط به امنیت، صلح و ثبات در منطقه و در حوزه مناسبات دوجانبه، کمک کننده باشد.وی با اشاره به دیدار خود با سفیر روسیه در تهران تصریح کرد: در این دیدار به آقای جاگاریان گفتم که اخبار ناخوشایندی درباره همکاری روسیه و عربستان برای افزایش تولید نفت در چارچوب اقدام ترامپ برای برخورد با کشورمان منتشر شده است که به هیچ عنوان مقبول ما نیست. امیرعبداللهیان تاکید کرد: به سفیر روسیه گفتم توقع ما این است که دوستان ما در مسکو با طرح‌های ناجوانمردانه و نادرست آمریکایی‌ها در این زمینه مقابله کنند.وی همچنین با اشاره به اخبار منتشر شده مبنی بر برنامه سفر نتانیاهو به مسکو گفت: بنا بر این خبرها در این سفر این مقام رژیم صهیونیستی با آقای پوتین دیدار کرد، و وی در پی این است که به طور مشترک با روس‌ها تلاش کنند که مستشاران نظامی کشورمان از سوریه خارج شوند.امیرعبداللهیان تاکید کرد: در این باره به صراحت گفته شده است که این مسأله ای مرتبط با تهران – دمشق است که به امنیت ملی­ منطقه ای دو کشور مربوط می شود و هیچ طرفی حق مداخله در این موضوع را ندارد.مدیر کل امور بین الملل مجلس شورای اسلامی افزود: البته مقامات رسمی روسیه به ویژه آقای بوگدانف نماینده آقای پوتین در امور خاورمیانه به صراحت این مسأله را تکذیب کرد؛ به این علت باید از این شایعات و ابهامات فاصله بگیریم و با گفتگوهای صحیح و برنامه ریزی‌های مشترک، همکاری‌های دو طرف را در حوزه‌های دوجانبه، منطقه ای و بین الملل بیش از پیش تقویت کنیم.وی همچنین در پاسخ به این پرسش که همکاری‌های ایران با سازمان‌های منطقه ای مانند شانگهای چه دستاوردهایی برای ما خواهد داشت گفت: در سال‌های اخیر هم در حوزه دیپلماسی رسمی و هم در عرصه دیپلماسی پارلمانی، در نشست‌های بین المللی که یکی از پایه‌های اصلی آن روسیه است شرکت فعالی داشتیم.امیرعبداللهیان افزود: این نشست‌ها اعم از نشست‌های شانگهای یا رؤسای مجالس کشورهای عضو اوراسیا برای مقابله با رویکرد تهاجمی امریکا و رویکرد نادرست آقای ترامپ می تواند موثر باشد.وی اضافه کرد:تقویت همکاری‌ها در حوزه اوراسیا و در چارچوب شانگهای می تواند رویه جدیدی برای رشد و توسعه رفاه در مناطق مورد بحث باشد که در نهایت برای پیشرفت و توسعه جمهوری اسلامی در این مناطق نیز کمک کننده است.

دستیار ارشد رئیس مجلس شورای اسلامی همچنین با اشاره به شرایط میدانی سوریه گفت: خوشبختانه در این موضوع در مسیر حل و فصل سیاسی و مقابله نهایی با مسأله تروریسم قرار داریم.امیرعبداللهیان افزود: نقش مستشاران نظامی کشورمان که در مبارزه با تروریسم متخصص هستند و نیز نقش حزب الله لبنان و روسیه در این عرصه در کمک به ارتش و نیروهای مسلح سوریه قابل توجه است.وی گفت: همزمان با پیشرفت روند سیاسی در سوریه نیازمند این هستیم که عربستان در پرونده یمن نیز از تجاوز، جنگ و روحیه نظامی گری فاصله بگیرد و به همه گروه‌ها برای بازگشت به میز مذاکره کمک کند.امیرعبداللهیان تاکید کرد: عربستان باید از نقش غیرسازنده در سیاست‌های جنگ افروزانه و سرکوب در منطقه به ویژه در یمن، بحرین، عراق، سوریه و بحرین که آشکارا از تروریست‌ها حمایت کرده و در قسمت بد تحولات قرار گرفته است، دست بردارد و به نقش سازنده بازگردد و مانع از بی ثباتی و ناامنی‌های بیشتر در منطقه شود.

وی افزود: جمهوری اسلامی ایران از همان زمانی که عربستان رابطه دیپلماتیکش را با کشورمان قطع کرد راه را برای بازگشت روابط عادی دو کشور باز گذاشته است.مدیر کل امور بین الملل مجلس شورای اسلامی در پایان ابراز امیدواری کرد: حاکمان عربستان در مسیر عقلانیت، برای ایفای نقش سازنده و دور شدن از سیاست‌های جنگ افروزانه و نقش غیرسازنده تصمیم بگیرند که این به نفع امنیت این کشور و منطقه است.

سفر استراتژیک ولایتی به روسیه

علی اکبر ولایتی به عنوان نماینده رهبر انقلاب و رئیس جمهوری به روسیه سفر کرده و از جمله اهدافی که برای این سفر عنوان کرده رساندن پیامی از ایران به ولادیمیر پوتین و برگزاری نشست‌هایی در خصوص آن است.

صدیقه احمدی در فارس نوشت:علی اکبر ولایتی به عنوان نماینده رهبر انقلاب و رئیس جمهور به روسیه سفر کرده و از جمله اهدافی که برای این سفر عنوان کرده رساندن پیامی از ایران به ولادیمیر پوتین و برگزاری نشست‌هایی در خصوص آن است. صرف سفر ولایتی به روسیه دارای اهمیتی بسیار است، چه رسد که این سفر چند روز قبل از سفر دونالد ترامپ به هلسینکی و دیدار با پوتین صورت می گیرد و همزمان با سفر نخست وزیر رژیم صهیونیستی به روسیه صورت گرفته باشد. هدف از سفر نتانیاهو به روسیه که تقریبا مشخص است ، عبارت است از «تلاش برای متقاعد کردن روسیه به خروج نیروهای ایران از سوریه». اما در خصوص هدف از دیدار ترامپ – خصوصا بخش ایرانی این هدف – قرائت‌های مختلفی وجود دارد، یک قرائت بر آن است که ترامپ به دنبال این است که رضایت کامل روسیه «با اعلام مواضع ضد ایرانی توسط پوتین» را به دست آورد و در عین حال «امتیازات فراوانی در خصوص قضیه کریمه، تحریم‌های اروپا به روسیه بدهد»، یک قرائت معتقد است که ترامپ به دنبال جدایی از اروپا و ایجاد موازنه قدرتی جدید در نظام بین‌الملل به ضرر اروپا برای به حاشیه راندن قاره سبز از مناسبات بین‌المللی است و … .

غرب در مورد روسیه چگونه می اندیشد؟

پوتین در حالی روسیه را به کانون توجهات و دیپلماسی بین‌المللی تبدیل کرده است که کمتر کسی گمان می برد ترامپ برای پیشبرد اهداف خود در منطقه مجبور به عبور از کانال پوتین شود. رابطه غرب با پوتین رابطه ای چند لایه و پیچیده شده است. در حالی که اروپای غربی به رهبری آلمان تلاش می کند روسیه را از معادلات مربوط به حضور در صحنه بین المللی کنار بزند، اروپای شرقی شدیدا تحت تاثیر روسیه است. روسیه توانسته کریمه را به خاک خود منضم کند. در حالی که بسیاری از کشورهای غربی این اقدام پوتین را تقبیح کرده اند، اما در عین حال از اتخاذ تصمیمی که پوتین را از انجام این کار بازدارد نیز ناتوان بوده‌اند. در گام بعدی پوتین نیروهای خود را با توان هوایی کشورش به سوریه اعزام کرد و یکی از موانع فروپاشی نظام سیاسی قانونی مستقر در سوریه شده است. یکی دیگر از مهمترین اقداماتی که پوتین ترتیب داده است این بوده که مانع از استقرار مستحکم ناتو در غرب روسیه و شرق اروپا برای از بین بردن موازنه قدرت به ضرر روسیه شده است. به این ترتیب غرب به خوبی از توان عملیاتی روسیه برای به وجود آوردن محیط جدید عملیاتی با خبر است و می‌داند برای اینکه بتواند معادلات را به سمتی ببرد که می خواهد، باید روسیه را قانع کند.

محیطی که جدیدا آمریکا ترسیم کرده

در این فضا محیطی که آمریکایی‌ها جدیدا ترسیم کرده اند، محیطی بوده است که از یک سو تلاش می کند مسئله شبه جزیره کره را به طور کلی حل کند، هژمونی خود را در خاورمیانه تثبیت کند، وابستگی کشورهای دیگر در خصوص امنیت را به آمریکا کمتر کند، کشورهای دیگر را وادار به پرداخت هزینه‌های حمایت آمریکا از آن‌ها کند، از برجام خارج شده و به دنبال از بین بردن قدرت نفوذ ایران در منطقه با استفاده از «امنیتی سازی» و «تحریم‌های بین المللی و نه یک جانبه» است و … . در این فضا آمریکا باید روسیه را قانع کند که منافع این کشور را در نظر بگیرد و در عین حال از روسیه امتیازاتی را می خواهد. همانطور که گفته شد در خصوص ایران موضوع این است که آمریکایی‌ها به دنبال از بین بردن هژمونی ایران با استفاده از «امنیتی سازی» تهران از یک سو و اعمال «تحریم‌های بین المللی و نه یک جانبه علیه ایران»هستند.ترامپ می داند برای رسیدن به این دو موضوع بدون همگامی و همراهی اروپا و روسیه موفق نخواهد شد. نشست ناتو که محیطی برای تنش بین ترامپ و اروپایی‌ها بوده، با فشار ترامپ بر اروپایی‌ها رو برو شده است. این فرضیه وجود دارد که ترامپ به اروپایی‌ها گوشزد کرده است که آن‌ها باید در خصوص ایران امتیازاتی بدهند تا آمریکا از این سازمان خارج نشود و کماکان به حمایت از کشورهای این سازمان از جمله آلمان ادامه دهد. وضعیت اروپا برای ترامپ مشخص است، همانطور که تاکنون نیز وضعیت اروپا مشخص بوده است، اروپا در عین حالی که تلاش می کند خود را در ظاهر مخالف تصمیمات آمریکا در موضوع برجام و ایران نشان دهد، مسیری خلاف آنچه آمریکا می گوید را طی نکرده است. به همین دلیل خیال دونالد ترامپ از اروپا راحت است، خصوصا اگر مسئله تهدید آن‌ها به «امتیاز دهی در صورت همکاری آمریکا در موضوعاتی شبیه به تعرفه‌های تجاری و ناتو» نیز مطرح باشد.

برای ترامپ یک مسئله بسیار مبهم است و آن نیز موضع روسیه است. روسیه در سال‌های گذشته – خصوصا در مسائل منطقه ای – رویکردهایی را اتخاذ کرده است که با ایران مشترکاتی را داشته است. خصوصا در موضوع سوریه، روسیه یکی از موانع فروپاشی نظام سیاسی در این کشور بوده است. همچنین روسیه در سال‌های اخیر تلاش کرده تا چهره مخدوش شده خود نزد ایرانیان به واسطه رای مثبت به قطعنامه‌های شورای امنیت و تحریم‌ها علیه ایران را با حمایت از مواضع ایران جبران کند. ترامپ از این مواضع اخیر روسیه با خبر است و همین موضوع سبب شده است تا در شرایط کنونی روسیه کانون توجهات و دیپلماسی قرار گیرد.

سفر بازدارنده یا استراتژیک؟

با توجه به این شرایط دو فرضیه در خصوص سفر دکتر ولایتی به روسیه وجود دارد؛ یکی اینکه این سفر حالت بازدارندگی دارد و مشاور عالی رهبر انقلاب در حال انتقال پیام به منظو جلوگیری از تاثیرگذاری ترامپ بر روی پوتین در خصوص ایران و برای ممانعت از اعمال تصمیمی علیه ایران در سوریه است. دوم اینکه این سفر اساسا ماهیتی استراتژیک دارد و تقارن آن با سفر نتانیاهو به روسیه و دیدار هفته آینده ترامپ با رئیس جمهوری این کشور، تصادفی است و این سفر در راستای اهداف از پیش تعریف شده جمهوری اسلامی در رابطه با سوریه تعریف می شود.

اگرچه سفر دکتر ولایتی را بایستی در قالب استراتژیک تعریف کرد، اما آن چه به نظر می رسد این است که این سفر از ماهیت بازدارنده‌ای نیز برخوردار است. پیام‌هایی که از ناحیه آمریکا و اسرائیل در حال مخابره است و تلاش این دو برای تغییر معادله بازی در خاورمیانه و تلاش برای از بین بردن نفوذ ایران، مسائل مهمی هستند که با توجه به پیشنهادات وسوسه انگیزی که اسرائیل از جانب غرب برای روسیه آورده و ترامپ نیز مستقیما هفته بعد از آن رونمایی خواهد کرد، این سفر را بازدارنده‌تر کرده است.

Email this page

نسخه مناسب چاپ