روابط تهران-دمشق از سیاسی تا اقتصادی
زخم جنگ ۸ ساله بر پیکر استوار سوریه
بخش دوم و پایانی
 

بخش‌هایی از سخنان “عماد خمیس″ نخست وزیر سوریه در برنامه «لقاء خاص» شبکه العالم که درباره آخرین دستاوردهای ارتش سوریه در میدان نبرد و آینده این کشور و روند بازسازی سوریه پس از جنگ بود را خواندیم.در این قسمت ادامه این مصاحبه را از نظر می‌گذرانید.

- یعنی این جزء طرح‌هایی است که از آن صحبت کردیم و آنها را از یکسال پیش آماده می کنید؟ و طرحی فراگیر از نظر دولت سوریه است و این امر درخصوص تعامل با شرکت‌های خارجی یا هم پیمانان در این زمنیه مدنظر قرار گرفته است.

* درخصوص تعامل با شرکت‌ها، ما به عنوان دولت توانستیم که اقتصاد خود را در دوره جنگ مدیریت کنیم. سال گذشته پنجاه و نهمین نمایشگاه بین المللی دمشق را برگزار کردیم که نماد بزرگی برای بازگرداندن اقتصاد سوریه به پویایی خودش است. دو ماه دیگر، شصتمین نمایشگاه دمشق برگزار خواهد شد که نسبت به همه دوره‌های گذشته متمایز خواهد بود؛ همچنین از نظر حجم و بزرگی نمایشگاه و شمار کشورهای شرکت کننده در آن از همه نمایشگاهها در کشورهای منطقه متفاوت خواهد بود.کسی که توانسته است این چشم انداز را ترسیم کند و روابط ویژه اقتصادی با کشورهای همپیمان برقراری کند؛ می تواند این جنبه را برجسته نماید که دمشق سکوی واقعی سرمایه گذاری برای شرکت‌های معتقد به سوریه است که به ملت سوریه در جریان جنگ کمک کردند.اختلافی بین این دو نقطه مهم وجود ندارد. اولویت مطلق برای بازسازی سوریه همان کشورهایی هستند که از ملت سوریه حمایت کردند. اولویت مطلق برای همان شرکت‌هایی است که در کنار ملت سوریه ایستادند.

- تلاش‌هایی از سوی برخی شرکت‌های خارجی و عربی برای تماس با دولت سوریه در این چارچوب وجود داشته است؟

* شرکت‌های زیادی امروز برای تماس از طریق کانال‌های رسمی و از طریق وزارت خارجه و همچنین از طریق طرف‌های بی‌شمار تلاش می کنند که اکثر آنها از کشورهای دوست هستند. امروز حتی کشورهایی که منافع اقتصادی دارند و در یک برهه در سنگر دیگر علیه ملت سوریه ایستادند؛ برای مشارکت در سوریه قدم پیش گذاشته اند. به طور قطع، ما با آنها همکاری نخواهیم داشت. این تصمیم گرفته شده است و جای بحث ندارد.

- در ادامه درباره آوارگان و پرونده‌های دیگر صحبت می‌کنیم اما در حال حاضر مهمترین نکته در این زمان، رسیدن ارتش سوریه به گذرگاه “نصیب” است. این موضوع تا چه اندازه برای اقتصاد سوریه و بازگشت شهروندان سوری موجود در اردن یا کشورهای دیگر اهمیت دارد؟ رسیدن ارتش سوریه به این نقطه و بازگشایی این گذرگاه در روزهای آینده تا چه اندازه مهم است؟

* هر متر که ارتش سوریه آزاد می کند یک گذرگاه و دریچه ای به زندگی جدید است؛ اولا ما مورد حمله اقتصادی استراتژیک و هدف یک جنگ منطقه ای با محوریت گذرگاه‌ها قرار گرفته ایم. گذرگاه “نصیب” یک گذرگاه بسیار مهم است که نه فقط برای ملت سوریه اهمیت دارد بلکه یک گذرگاه بین‌المللی است که اروپا را به کشورهای حاشیه خلیج فارس می پیوندد. این گذرگاه تنها گذرگاه خشکی است که اروپا را به کشورهای حاشیه خلیج فارس پیوند می دهد. لذا اهمیت استراتژیک بالایی دارد. این گذرگاه تأثیرات بسیاری در اقتصاد کشور دارد و شریان حیاتی سوریه به شمار می آید.

امروز من می خواهم با توجه و دقت بیشتری این موضوع را بررسی کنم. امروز همه کشورها حتی کشورهای همسایه به خصوص لبنان و اردن می توانند از این گذرگاه استفاده کنند. موفقیت ارتش سوریه در آزادسازی این گذرگاه از اشغال تروریسم گواه مهمی بر بازگشت زندگی و رونق اقتصادی واقعی به زندگی مردم منطقه از طریق این معبر است. و ما به عنوان یک کشور قدرتمند می دانیم که منافع اقتصادی مان کجاست و قطعا از این پیروزی و آزادسازی این گذرگاه استفاده خواهیم کرد.

- آیا این بدان معناست که این گذرگاه به زودی آغاز به کار می‌کند یا اینکه باید زمان بگذرد؟

* امروز همه چیز در همین مسیر قرار گرفته است همان‌طور که می‌دانید برخی طرف‌ها ذی‌ربط هستند و برخی کشورها هم سهیم هستند لذا برخی شرایط و ضرورت‌های فنی باید فراهم شود ما به عنوان دولت سوریه زمان درست آن را می دانیم و دیدگاه مشخصی برای بازسازی و راه اندازی و بازگشایی آن داریم. این گذرگاه یکی از روزنه‌های آغاز بازسازی سوریه است.

- زمانی که صحبت از بازسازی می کنیم اولا کدام کشورها در این مورد سهیم هستند، این تصور وجود دارد که شاید هم پیمانان سوریه نقش مهم‌تری دارند. آیا لبنان آغازگر روند بازسازی در سوریه خواهد بود به خاطر اینکه کمترین فاصله را با سوریه دارد؟ برخورد با این موضوع به چه صورت خواهد بود؟

* لازم به تکرار نیست که امروز کسی که اقتصاد کشورش را در شرایط دشوار به طور صحیح اداره می کند و روابطی را با کشورهای دوست و حامی خود ایجاد کرده است و این کشورها همپیمان و شریک او در مبارزه با تروریسم بوده اند از جمله ایران و روسیه.سوریه در عمل زیربنای اقتصاد خود را بر مبنای همکاری و احترام متقابل بنا کرده است و کسی که امروز نمایشگاه بین‌المللی دمشق را بر پا کرده است، این امر به این معناست که بازسازی سوریه فقط از داخل خواهد بود. ما همکاری استراتژیکی را بر مبنای احترام متقابل با کشورهای دوست مثل روسیه و ایران ایجاد کرده ایم. این کشورها به واقع به سوریه کمک کردند با این حال بازسازی سوریه فقط از طریق منابع و شرکتهای داخلی خواهد بود.

- به عبارت دیگر هیچ گونه عملیات پشت پرده نخواهد بود و شما اجازه آن را نخواهید داد؟

*هرگز . این تصمیم گرفته شده و ما به خود اطمینان داریم؛ ما از سمت و سوی حرکت اقتصادی خود آگاهی داریم و اولویت‌های بازسازی کشور را می شناسیم و می‌دانیم که کدام شرکت‌های وابسته به کشورهای دوست در اولویت برای بازسازی سوریه هستند .

- شما از لبنان صحبت کردید… برخی می گویند برخی شرکت‌های مجازی یا شرکت‌های لبنانی هستند که وارد سوریه شده اند. آیا این امر بر حرکت اقتصادی و رونق گذرگاه نصیب تأثیر می گذارد یا خیر؟

* نکته مهمی در اینجا وجود دارد و شما به مسئله حساسی اشاره کردید. سوریه که بر ده‌ها کشور قدرتمند پیروز شده است از هیچ نقشه و ترفند فریبکارانه آنها غافل نمی شود. این یک واقعیت است.ما یک چشم انداز واقعی برای گذرگاه نصیب در نظر گرفته ایم که اولا برای کشور خودمان و بعد برای کشورهای منطقه سود خواهد داشت. به عبارت دیگر بسیاری از ملت‌های منطقه صرف نظر از مواضع دولتشان، از ملت سوریه حمایت کردند، ما امروز به همکاری واقعی بر مبنای احترام متقابل که با صرفه اقتصادی و سودآوری در مورد گذرگاه نصیب همراه باشد، معتقدیم.

- یک سوالی مطرح است تا الان برخی نتوانستند از لحاظ اقتصادی این را متوجه شوند که سوریه ۸ سال جنگ را پشت سر گذاشته است و با تحریم‌های اقتصادی مواجه بوده است که هنوز ادامه دارد، درست که جنگ در صحنه‌های نبرد پایان خواهد یافت اما جنگ اقتصادی همچنان ادامه خواهد یافت، چه کاری برای خروج از این بحران انجام خواهد شد؟

* یک مساله اساسی هست که من اندکی قبل به آن اشاره کردم و آن اینکه رئیس جمهوری اعلام کرده بازسازی سوریه با پول‌های سوری‌های داخل و خارج از کشور صورت می گیرد و این مسئولیت ماست که این سخن را چگونه ترجمه کنیم که با کشورهای دوست هم همکاری وجود داشته باشد. گامهای زیادی در زمینه اقتصادی در خصوص نگاه آینده‌ نگرانه ما به اقتصاد در محورهای صنعت و کشاورزی و تجارت و سرمایه وجود دارد. من باز هم تکرار می‌کنم و این پیامی برای همه کشورهای جهان است، ما قوانین و ساختارها را نه فقط در اقتصاد بلکه در زمینه فعالیت‌های دولت بصورت کامل اصلاح کرده ایم. ما ۱۹۰ قانون داریم که تدریجی وضع شده اند که همسو با بازسازی اقتصادی در همه عرصه‌ها و نه صرفا در اقتصاد مورد اصلاح قرار می گیرند، این کار را شروع کرده ایم و ظرف مدتی تمام می شود، ما قوانینی در زمینه اقتصاد وضع کرده ایم.قانون سرمایه‌گذاری که ارائه کرده ایم مورد توجه کارشناسان قرار گرفته است و قانون خوبی است، سوال کردند که آیا اقتصاد سوریه می تواند چنین مختصاتی داشته باشد . من به آنها پاسخ دادم که این قوانین را افراد متخصص تدوین کرده اند.

درست هست که ما با تحریم‌های بانکی مواجهیم اما باید با تدابیری با تحریم‌های اقتصادی برخورد کنیم و تعاملات بانکی و سپرده‌های بانکی و حرکت سرمایه را در بانک‌های سوری تسهیل کنیم، ما قوانینی در زمینه مناطق صنعتی داریم که احداث کردیم. ما الآن ۷۳ منطقه صنعتی داریم و ۴ شهرک صنعتی بزرگ که به سرمایه گذاران بزرگ تسهیلات می دهند.حدود یک ماه قبل من با تجار بزرگ سوری که قبل از بحران و در زمان بحران سوریه ساکن مصر بوده اند ملاقات کردم. مصمم هستند و بازگشت به کارگاه‌هایشان را آغاز کرده اند. به آنها مشوق‌های خوبی در زمینه ثبات انرژی داده شده است.

شما موضوع انرژی را که خیلی هم مهم است با کشورهای هم‌جوار مقایسه کنید. آیا نشان نمی دهد که دولت سوریه می داند که نیازهای زیرساخت‌های اقتصادی چیست؟ نخستین اولویت انرژی و قوانین سرمایه گذاری و نظام بانکی و مالی است. همه اینها را امروز ما برای همه سوری‌ها و شرکتهای کشورهای دوست علاقه‌مند به سرمایه گذاری فراهم کرده‌ایم.

-شما طرحی برای بازگشت سرمایه‌های سوریه ای که از کشور خارج شده دارید؟

* مشوق‌های در نظر گرفته ایم که ظرف چند روز آینده برای همه علاقه‌مندان اعلام می شود. همه قوانین ما امن و متفاوت از گذشته هستند.

- در موضوع آوارگان، الان آوارگانی در داخل سوریه هستند که به علت وجود تروریسم از یک منطقه به منطقه دیگر پناه برده اند. طرح شما برای بازگشت آنها و نیز آوارگان سوری که در کشورهای عربی به ویژه هم‌جوار مثل لبنان ساکنند یا به اروپا رفته اند چیست؟

* موضوع آوارگان برای دولت سوریه مهم است و اینکه کشورهای توطئه گر در این خصوص چه دروغ پردازی‌هایی کردند خودش موضوعی مفصلی است، من برای شما دو مثال کوچک بزنم. آزادسازی شرق حلب را که خاطرتان هست . دهها هزار نفر از مردم ما به اماکن مشخص مهاجرت کردند یا در غوطه دمشق، در غوطه ۱۲۰ هزار نفر آواره شدند و دولت سوریه نه در ظرف چند روز بلکه در چند ساعت به آنها جا و امکانات داد و بعد از آزادسازی و بازگشت امنیت به غوطه، ۲۲۰ هزار نفر به این منطقه برگشتند و دولت به نیازهایشان پاسخ داد.البته من از برخی سازمان‌های بین‌المللی که مشارکت محدود داشتند تشکر می کنم اما بار اصلی کار بر دوش دولت سوریه بود .اما در خصوص آوارگان خارج سوری، خلاصه پاسخ این است که وزارت خارجه در بیانیه ای تاکید کرده و از همه سوری‌هایی که در نتیجه تروریسم از کشور خارج شده اند خواسته که به شهرها و روستاهایشان باز گردند. آیا این پیام کافی نیست که نشان دهد دولت سوریه به همه فرزندان کشور توجه دارد؟

ما امروز به همه سوری‌ها در هر جا که هستند توجه داریم، من خودم در گذرگاه الزبرانی دیدم که صدها خانواده از کشورهای هم‌جوار در حال بازگشت بودند، در گذرگاه نصیب در همان روز اول بازگشایی و آزادی تعدادی از خانواده‌ها بدون برنامه ریزی به کشور بازگشتند. الان خانواده‌های سوری حتی از اروپا بازگشت را شروع کرده اند. همین دیروز یک نفر به من خبر داد که بیشتر خانواده‌های سوری که به سبب تروریسم به مصر رفته‌اند الان درحال جمع و جور کردن برای بازگشت به مناطق آزاد شده هستند.

- یعنی هم اکنون امکانات هست که همه آوارگان سوری بازگردند؟

* خرابی‌های جنگ ۸ ساله را یکی دو روزه نمی شود ساخت اما گام به گام و با برنامه امکان‌پذیر است، ما طرحهای مفصلی در همه زمینه‌های اقتصادی، آموزشی و اجتماعی و حتی برای بازگشت نخبگان و مغزهای سوریه‌ای که به عناوین مختلف از کشور رفته‌اند داریم تا بیایند و از آنها استفاده کنیم. ما سرمایه‌هایمان را بهتر استفاده خواهیم کرد و کشورمان را به کمک کشورهای دوست و در صدر آنها ایران و روسیه بازسازی می کنیم.

- برخی‌ها آوارگان را متأسفانه از بازگشت به سوریه می ترسانند صریح‌تر بگویم برخی سازمان‌های مشخص بین المللی در این خصوص دست دارند، نظر شما چیست؟

* امروز تبلیغات منفی علیه سوریه فراوان است. در زمینه سلاح شیمیایی، در خصوص آوارگان، درباره حقوق بشر در حالی که دولت سوریه میلیاردها دلار در طول جنگ به مسائل انسانی اختصاص داده است، باز هم تکرار می کنم ما کمک برخی سازمان‌ها را نادیده نمی‌گیریم اما نقش آنها در مقایسه با سهم دولت سوریه محدود است.ما پیام حفظ امنیت مردم برای بازگشت به سوریه را در تمام تریبون‌های اطلاع‌رسانی منتشر کردیم که و این پیام به همه مردم آواره سوریه که به فکر پیشرفت کشورشان هستند، رسید.

Email this page

نسخه مناسب چاپ