پروژه ایران هراسی، توطئه سازمان یافته آمریکایی
دست برتر ایران در زورآزمایی نفتی با آمریکا
بخش دوم و پایانی
 

نفت ایران خریداران پرقدرتی همچون اتحادیه اروپا، هند و چین دارد و به اعتقاد برخی از تحلیلگران حتی در صورت تردید برخی از کشورها، نیاز و تمایل پکن به افزایش خرید نفت خام از تهران، می تواند رویکردهای تحریمی کاخ سفید را ناکارآمد سازد. به گزارش ایرنا، «دونالد ترامپ» رئیس جمهوری آمریکا برای مقابله با صادرات نفت ایران تلاش گسترده‌ای را به کار بسته و کارگروه‌های گوناگونی را به کشورهای مختلف گسیل کرده است تا آن‌ها را برای توقف واردات نفت از ایران از آبان ماه متقاعد سازد. مهمترین خریداران نفت ایران کشورهای عضو اتحادیه اروپا، چین، هند، کره جنوبی و ژاپن هستند که کاخ سفید با هر یک از آن‌ها وارد گفت وگوی مستقیم شده و حتی از تهدید آن‌ها هم فروگذار نکرده است. موضوع فشارهای کاخ سفید به جنگ لفظی میان روسای جمهوری ایران و ایالات متحده هم تبدیل شده است. حسن روحانی رئیس جمهوری کشورمان در تشریح تلاش‌های ترامپ و فرصت‌های موجود برای ایران گفت: امروز درست است که آمریکا بر شرکت‌های اروپایی و آمریکایی فشار وارد می‌کند تا با ایران همکاری نکنند که اولاً تمام سخنان آنان بی‌اساس است و شک ندارم که نمی‌فهمند که چه چیز را عنوان می‌کنند. مثلاً می‌گویند نمی‌گذاریم نفت ایران صادر شود و خیال می‌کنند وقتی ما می‌گوییم هنگامی که نفت ایران صادر نشود، هیچ کس نمی‌تواند نفت صادر کند به دنبال بستن تنگه هرمز هستیم در صورتی که راه‌های فراوانی وجود دارد و بستن تنگه هرمز روش ساده آن است، اما بسیاری تنگه‌های دیگر برای این کار در اختیار داریم.در مقابل دونالد ترامپ نیز در یک پیام توئیتری با تکرار ادعاهای پیشین خود، به اظهارات روحانی پاسخ داد و از وی خواست ایالات متحده را تهدید نکند.

دست برتر ایران

مقام‌های کاخ سفید رویکرد راهبردی ایالات متحده در مقابل ایران را فشار حداکثری بر ایران تا عقب‌نشینی تهران عنوان و یکی از ابزارهای واشنگتن تحریم نفتی بیان داشته اند. روزنامه انگلیسی دیلی میل در این خصوص نوشت: ایالات متحده تلاش دارد تحریم‌ها علیه صنعت خودروسازی و معامله فلزات گرانبها ایران را اجرایی سازد. کاخ سفید بقیه تحریم‌های خود را در ماه نوامبر علیه بخش انرژی ایران اجرا می کند ضمن اینکه معامله‌های مالی بانک مرکزی را نیز هدف می گیرد. سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا هدف آمریکا را به صفر رساندن صادرات ایران در کوتاه‌ترین زمان اعلام کرده و اظهار داشته است: واشنگتن در این مسیر با تولیدکنندگان و مصرف کنندگان نفت هماهنگی‌هایی را انجام می دهد تا ثبات در بازار را حفظ کند.

وی در زمینه مخالفت برخی کشورها همچون ترکیه با توقف واردات نفت از ایران نیز تاکید کرد: ایالات متحده هیچ مجوز یا تخفیفی را در دستور کار خود قرار نداده است تا فشار تحریم‌ها بر ایران را کم نکند. کاخ سفید به دنبال اجرای کمپین افزایش فشار بر ایران است به همین دلیل هیچ مجوز جامعی را در این زمینه اعطا نخواهد کرد و موضوع کاهش صادرات ایران را به صورت مورد به مورد بررسی و دنبال می‌کند. تارنمای شبکه خبری بلومبرگ نیز به موضوع مجادله روحانی و ترامپ در زمینه صادرات نفت پرداخت و نوشت: رئیس جمهوری آمریکا به دنبال اعمال دوباره تحریم‌ها است این در حالی است که تنگه هرمز به عنوان نقطه حیاتی انتقال دریایی نفت در اختیار ایران است و حدود

۳۰ درصد از کشتی‌های نفتکش از این مسیر عبور می کنند. صادرات نفت کشورهای عراق و عربستان سعودی نیز به شدت به این مسیر دریایی وابسته هستند. این شبکه خبری با اشاره به سیطره ایران بر خلیج فارس و تنگه هرمز خاطرنشان ساخت، ایران و اتحادیه اروپا برای حفظ توافق هسته‌ای تلاش می کنند تا تحریم‌ها در قبال ادامه اجرای برجام متوقف باقی بماند. حتی بحث‌هایی در زمینه ادامه خرید نفت از ایران میان تهران و کشورهای اروپایی انجام شده است اما ایالات متحده به شدت بر موضع خود پافشاری می کند و تلاش دارد مشتریان ایران را از معامله با تهران منصرف سازد.

نفت ایران سلاح چین در جنگ تجاری

تحلیلگران اعتقاد دارند کشورهای هند و چین به شدت در مقابل خواسته‌های ترامپ مقاومت می کنند. تاکنون پکن به عنوان یکی از امضاکنندگان برجام ، واکنشی را به درخواست‌های ترامپ نشان نداده و به خریدهای نفتی خود ادامه داده است. یک واقعیت مهم بازار در آسیا آن است که جایگزین کردن ایران در زمینه تامین انرژی برای این دو کشور با توجه به ساختار پالایشگاهی و حتی مسیر انتقال انرژی سخت است. تارنمای اویل پرایس که به پوشش خبرهای بازار نفت می پردازد، عنوان کرده است: حتی اگر اتحادیه اروپا به علت فشار آمریکا نتواند به وعده‌های خرید نفتی خود عمل کند، دو کشور چین و هند می توانند از بار فشار آمریکا بر ایران بکاهند. در ماه جاری دهلی نو و پکن هر یک روزانه بیشتر از ۶۰۰ هزار بشکه نفت خام از ایران خریداری کردند که در کل حدود ۶۰ درصد از صادرات نفت ایران را شامل می شود. بر اساس ارزیابی‌ها از بازار نفت، در این شرایط ممکن است کشورهای آسیایی مسیر خود را از غرب جدا کنند. البته هنوز هند دقیق و صریح تصمیم خود را اعلام نکرده است اما نیاز روزافزون به نفت و انرژی، هند را به خریدار بزرگ نفت ایران تبدیل کرده است ضمن اینکه نوع رابطه رهبران هند با کاخ سفید به گونه ای بوده که دهلی نو توانسته است با مدیریت شرایط، از خشم ترامپ جلوگیری کند. گزارش اویل پرایس افزود: در کل شاید نیاز هند به نفت و ناتوانی این کشور برای خرید نفت با قیمت بالاتر، برای دهلی نو و واشنگتن چالش برانگیز شود. به همین دلیل ممکن است هندوستان همچون دوره باراک اوباما، خود را از تحریم‌های ترامپ مستثنی کند. وزنه دیگر نفتی ایران، چین است که اکنون درگیر یک جنگ تجاری با ایالات متحده شده است و این موضوع می تواند فرصتی برای تهران ایجاد کند. شرایط کنونی نه تنها از میزان خریدهای نفتی چین از ایران نمی کاهد بلکه می تواند آن را بیشتر هم کند زیرا با خروج اجباری کشورهای ژاپن، کره جنوبی و حتی اروپایی‌ها ظرفیت فروش نفت ایران به چین بیشتر هم می شود. مقام‌های ایرانی از هم اکنون اعلام کرده اند که تهران مشکلی برای فروش بیشتر نفت به پکن ندارد. ضمن اینکه چین هم برای انجام معامله‌های بیشتر با ایران از طریق ارز ملی «یوآن» مشکلی ندارد. روزنامه وال استریت ژورنال معتقد است حتی اتحادیه اروپا نیز در چارچوب تلاش‌های خود برای حفظ برجام، از تقویت مبادلات تجاری و نفتی میان تهران و پکن استقبال می‌کند. در کل کارشناسان اندکی هستند که نتیجه جنگ تجاری آمریکا و چین را شکست یا عقب نشینی پکن پیش‌بینی می کنند. به نوشته اویل پرایس «خرید هرچه بیشتر نفت از ایران، یکی از ابزارهای چین در این جنگ تجاری با ایالات متحده است. در هر صورت میزان توقف عرضه نفت ایران به بازار جهانی به نوع بازیگری کاخ سفید بستگی دارد. اگر هدف ترامپ به صفر رساندن صادرات نفت ایران باشد آنگاه جهان باید شاهد یک جهش قیمتی شدید نفت خام باشد».به نظر می رسد ارزیابی‌های عقلانی از بازار نفت موجب شده است که تاحدودی از تندی اظهارات مقام‌های ایالات متحده کاسته شود به گونه ای که از موضوع «بررسی درخواست معافیت‌ها» سخن به میان آمده است. به اعتقاد تحلیلگران در هر صورت حتی اگر وعده خرید یک میلیون بشکه ای نفت اروپا از ایران اجرایی نشود، در شرایط کنونی دو کشور هند و چین حدود دو سوم از صادرات نفت ایران را می توانند جذب کنند و این امر برگ برنده بزرگ ایران در مقابله با تحریم‌ها خواهد بود.

موافقان و مخالفان جدال روحانی با ترامپ چه می گویند

روحانی چند روز پیش درباره اقدامات خصمانه آمریکا هشدارهایی بی سابقه را روانه کاخ سفید ساخت که با واکنش تند ترامپ روبرو شد. تازه ترین تقابل روسای جمهوری دو کشور ابرازنظرهایی گسترده و متفاوت را در مطبوعات و رسانه‌های کشور به دنبال داشت. به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش‌های خبری، «حسن روحانی» رییس جمهوری در همایش روسای نمایندگی‌های جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور، رییس جمهوری آمریکا را خطاب قرار داد و با لحنی قاطعانه سخنان هشدارآمیزی را در خصوص تبعات اقدامات ضدایرانی مقامات کاخ سفید به زبان راند. رییس جمهوری در این همایش گفت: آمریکایی‌ها باید خوب بفهمند که صلح با ایران مادر صلح‌ها و جنگ با ایران مادر جنگ‌هاست. وی تصریح کرد: تنگه‌های زیادی داریم، تنگه هرمز فقط یکی از آنهاست . آقای ترامپ! ما مرد شرف و ضامن امنیت آبراه منطقه در طول تاریخ هستیم، با دم شیر بازی نکن، پشیمان کننده است. بسیاری این سخنان روحانی را مواضعی برحسب اقتضائات کنونی و نمایش اقتدار و توانمندی جمهوری اسلامی ایران دانستند که آمریکایی‌ها را به عقب نشینی واخواهد داشت. برخی اما این مواضع را ناهمخوان با مشی اعتدالی روحانی دانستند که ضمن تشدید تنش در روابط ایران با آمریکا، بر رابطه تهران با اروپا هم تاثیر منفی خواهد گذاشت و در شرایط حساس کنونی فشارهای خارجی بیشتری را بر کشورم تحمیل خواهد کرد. گروه دوم، توییت اخیر «دونالد ترامپ» خطاب به رییس جمهوری را شاهدی بر استدلال خود مبنی بر تشدید تنش‌ها می دانند. وی در توییتی در برابر سخنان روحانی موضع گرفت و درباره پیامدهای تهدید آمریکا بشدت هشدار داد. در ادامه این گزارش به بررسی دیدگاه چهره‌های سیاسی و رسانه‌ها در این زمینه می پردازیم.

نمایش اقتدار ایران در سخنان روحانی

یکی از صریح ترین حمایت‌ها از سخنان روحانی در مواضع آیت‌الله «ضادق آملی لاریجانی» رییس قوه قضاییه در جلسه مسئولان عالی قضایی، به چشم می آید. رییس دستگاه قضا با «قدرتمندانه و عزتمندانه» توصیف کردن سخنان اخیر روحانی، آن را سخن همه مردم و مسئولان نظام دانست و گفت: آمریکا بداند که هر حرکت نامعقول و غیرمنطقی اش در مورد ایران، پاسخی خواهد داشت که در تاریخ ماندگار خواهد شد. «محسن رضایی» دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام هم در صفحه توئیتر خود نوشت: ترامپ به نماد نفرت بین‌المللی ازچین تا اروپا و کانادا ومکزیک تبدیل شده است. راه مهار ترامپ، برخورد انقلابی وقاطعانه با اوست. مواضع اخیر آقای روحانی در این باره قابل تقدیر است .در تارنمای «جماران» هم می خوانیم: موضع مقتدرانه و عزتمندانه رئیس‌جمهوری در برابر زورگویی‌های آمریکا آنهم پس از این همه بدعهدی در برجام خواسته عموم مردم است. روحانی در واقع در این مواضع اخیر سخنگویی عموم مردم کشور را برعهده داشته و به تبع دفاع از مواضع اخیر وی مورد تایید و حمایت مردم است. روحانی می تواند با ادامه این مسیر سبد حمایت مردمی از دولت در برابر جنگ اقتصادی آمریکا را بیش از گذشته تقویت نیز بکند. به تعبیر دیگر روحانی با ادامه مواضع عزتمندانه در برابر آمریکا عهد شکن می توانند بیش از گذشته روی مردم ایران حساب باز کند.

همچنین «سیدرضا اکرمی» عضو جامعه روحانیت مبارز اظهارات روحانی را اگرچه لازم، ولی ناکافی دانست و در یادداشتی نوشت: اظهارات اخیر رییس، موضع‌گیری مناسب و لازم است اما کافی نیست. این اظهارات باید جامه عمل به خود پوشانده تا بتوانیم مشکلات داخلی را حل کنیم. اگر این مهم رخ دهد دشمن حساب کار دستش خواهد آمد. شرایط امروز کشور به گونه‌ای است که حرف، کارساز نیست بلکه مردم منتظر عمل هستند. دولت امروز نیازمند وحدت و همدلی داخلی است تا بتواند در برابر دشمنان خارجی ایستادگی کند. موضوعی که با عمل به وعده‌ها و سر و سامان دادن به مشکلات اقتصادی جامعه محقق می‌شود.برخی لحن قاطعنانه روحانی در برابر ترامپ را دارای پیامدهای مثبت برای منافع ملی ارزیابی کردند. «جلال میرزایی» رییس کمیته سیاسی فراکسیون امید با دیدی مثبت به تشدید تنش میان ایران و آمریکا می نگرد. میرزایی بر این باور است که در مجموع باتوجه به آنکه سیاست و راهبرد ترامپ افزایش تنش به‌منظور امتیازگیری هرچه بیشتر از نظام است و رییس‌جمهوری فرانسه نیز این موضوع را تایید کرده، اگر جمهوری اسلامی بتواند به‌نحوی عمل کند که این افزایش تنش در بازه زمانی کوتاه به اوج خود برسد، به نفع ما خواهد بود، چراکه اوجگیری تنش میان طرفین در کوتاه‌مدت منجر به پادرمیانی فوری دیگر کشورها، اعم از کشورهای منطقه همچون روسیه و ترکیه و همچنین کشورهای اروپایی برای انجام مذاکره مستقیم میان ایران و آمریکا می‌شود. به باور این نماینده مجلس، آنچنان که به‌روشنی در رفتار و سکنات ترامپ پیداست، او با تمام‌وجود خواستار مذاکره است اما با این حال، تمایلی به انجام این مذاکرات در وضعیت فعلی ندارد. ترامپ می‌خواهد با تداوم فشارها ظرف ۶ ماه تا یک سال آینده، ایران را در تنگنای اقتصادی بیشتر و بیشتر قرار داده و آنگاه ما را به نشستن دور میز مذاکره مجبور کند. به نظر می‌رسد مسئولان جمهوری اسلامی نیز دست ترامپ را خوانده و به‌جای عقب‌نشینی یا موضع‌گیری انفعالی در قبال رجزخوانی‌های ترامپ، اتفاقا پا فراتر گذاشته و علیه او اعلام موضع می‌کنند تا تنش میان دو طرف را افزایش داده و عملا زمان رسیدن به نقطه اوج را جلو بیندازند تا اگر قرار به مذاکره است، هرچه زودتر و پیش از آنکه فشار ناشی از تحریم‌ها موثر بیفتد، این گفت‌وگوها انجام شود.

برخی تحلیلگران سخنان روحانی را موجب تشدید تنش‌ها میان ایران و آمریکا دانستند و این روند را در تقابل با منافع ملی کشورمان ارزیابی کردند.«صادق زیباکلام» تحلیلگر مسائل سیاسی طی یادداشتی به انتقاد از سخنان روحانی پرداخت و نوشت: نمی‌توان انکار کرد که تندروها در خارج از کشور از موضع‌گیری‌های اخیر آقای روحانی استقبال می‌کنند. رییس‌جمهور قطعا می‌داند که اتخاذ مواضع تند و رادیکال سودی برای کشور ندارد و برعکس؛ باید با مواضع اعتدالی سعی کنیم که به اتحادیه اروپا نزدیک شویم تا تحت فشار قرار دادن ایران برای ترامپ دشوار شود. این نوع موضع‌گیری به هیچ‌وجه ما را به اتحادیه اروپا نزدیک نمی‌کند.

Email this page

نسخه مناسب چاپ