جنگ تجاری در سال انتخابات آمریکا
بخش اول
 

مواضع اخیر ترامپ از تب و تاب وی برای نشستن بر سر میز مذاکره با جمهوری اسلامی ایران حکایت دارد و این تمایل شدید از دید تحلیلگران با برگزاری انتخابات میان دوره ای کنگره آمریکا ارتباط می یابد .

به گزارش ایرنا، حدود سه ماه تا انتخابات میان دوره ای مجلس نمایندگان و سنای آمریکا باقی مانده و جمهوریخواهان در رقابت با دموکرات‌ها از شرایط مطلوبی برخوردار نیستند. انتخابات میان دوره‌ای ایالات متحده بارها به نفع حزبی تمام شده که رئیس جمهوری آمریکا عضو آن نیست. این تجربه تاریخی در کنار محبوبیت ناکافی «دونالد ترامپ» به علت سیاست‌های متناقض و بحث برانگیز به ویژه در عرصه‌های بین المللی، وضعیت جمهوریخواهان را برای آنان نگران کننده ساخته است. توفیق دموکرات‌ها برای ضربه زدن به اکثریت رقیب در مجلس نمایندگان و سنای آمریکا می تواند چالش‌های بسیار عمیقی را برای ترامپ و جمهوریخواهان طی دو سال باقی مانده از ریاست جمهوری کنونی ایجاد کند. نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند دموکرات‌ها در این انتخابات از برتری نسبی برخوردارند. دموکرات‌ها برای به دست گرفتن کنترل مجلس نمایندگان به ۲۰ کرسی بیشتر نیاز دارند. آن‌ها همچنین با کسب ۲ کرسی بیشتر از تعداد کنونی می توانند اکثریت را در سنا هم کسب کنند. حتی «باراک اوباما» رئیس جمهوری پیشین و «برنی سندرز» نامزد انتخابات اخیر ریاست جمهوری به شدت برای تقویت جایگاه دموکرات‌ها جهت کنترل بر کنگره آمریکا تلاش می کنند. سندرز اعتقاد دارد پیروزی دموکرات‌ها در کنگره نه تنها برای ایالات متحده بلکه برای کل جهان تاثیرگذار خواهد بود.

انتظار ترامپ برای دستاوردی در سیاست خارجی

ترامپ و همراهانش می کوشند در حوزه سیاست خارجی اقدام خارق العاده ای را انجام دهند تا با مانور دادن روی آن افکار عمومی آمریکا را به سود خود مصادره کنند. از دید، «مکس بوت» کارشناس شورای روابط خارجی آمریکا، تا چندی قبل کاخ سفید گمان می کرد بتواند با استفاده از کارت بازی مذاکره و دیدار با رهبر کره شمالی وضعیت خود را در میان رای دهندگان آمریکایی بهبود ببخشد اما سیاست‌های پیونگ یانگ پس از دیدار رهبران دو کشور موجب دلسردی دولت آمریکا شده است. به نظر می رسد کندی روند خلع سلاح موشکی و هسته ای کره شمالی در کنار برخی تحرکات اتمی پیونگ یانگ موجب شده که تاکنون تنها دستاورد ترامپ چند عکس یادگاری با «کیم جونگ اون» در سنگاپور باشد. از طرف دیگر، سیاست‌های واشنگتن در شبه جزیره کره تا به حال بیشتر به نفع چین و روسیه تمام شده است. تارنمای شبکه خبری «اسکای نیوز» در این باره می نویسد: منتقدان رئیس جمهوری، ترامپ را متهم می کنند موضع آمریکا را تضعیف می کند و فرصت‌هایی را برای استفاده رقبای ایالات متحده در مناطق مختلف جهان فراهم می آورد . تحلیلگر این شبکه تصریح کرد: مردم آمریکا به ترامپ رای دادند تا شعاری را که در زمینه «نخست آمریکا» قول داده بود اجرایی کند. اکنون افکار عمومی ایالات متحده اکنون اقدام اخیر وی در مورد ایران را در واکنش به ناکامی‌ها در ارتباط با روسیه و گفت وگو با کیم جونگ اون در سنگاپور و با هدف تاثیرگذاری بر انتخابات میان دوره ای ارزیابی می کنند. به اعتقاد طیفی از تحلیلگران، ترامپ طی ۲ سال گذشته انواع انتقادها را از اوباما و دموکرات‌ها به علت ضعف در سیاست خارجی مخصوصا در مورد توافق هسته ای با ایران بیان کرده است.

وی گمان می کند اگر بتواند مقام‌های ایرانی را پای میز مذاکره بکشاند، قادر خواهد بود خود را قهرمان عرصه سیاست خارجی نمایش دهد. ترامپ چنین می پندارد که اگر توافقی تازه را در زمینه فعالیت‌های هسته ای و موشکی با ایران به امضا برساند برگ برنده ای را رو کرده است و به طور قطع با جلب نظر افکارعمومی ایالات متحده، موجبات شکست دموکرات‌ها در انتخابات میان دوره ای را فراهم می آورد. البته این تحلیلی نیست که از ذهن مسئولان ایرانی دور مانده باشد. «حسن روحانی» رئیس جمهوری نیز در گفت وگوی تلویزیونی اخیر خود با مردم گفت: مخاطب آمریکایی‌ها از پیشنهاد مذاکره این است که در جنگ روانی، مردم ایران را دچار تردید و از آن برای انتخابات کنگره در ماه‌‌های آینده استفاده کنند. بنابراین حرف‌‌های ترامپ برای بهره‌‌برداری داخلی در انتخابات کنگره یا جنگ روانی با مردم ایران است.

مخاطرات رویکرد ترامپ

تارنمای شبکه «سی.ان.ان» در گزارشی به نقل از کارشناس خود آورده است که دولت ترامپ هیچ راهبرد منطقی و مشخصی را در زمینه برقراری دوباره تحریم‌ها علیه ایران ندارد. این تحلیل می گوید نتیجه انتخابات میان دوره ای برای ترامپ مهم است و از این رو در جهت دهی به خط مشی‌های وی اثرگذار است. تارنمای روزنامه آمریکایی «رول کال» (‌Roll Call‌) در تحلیلی به قلم «والتر شاپیرو» آورد: دونالد ترامپ مجلس و سنای دموکرات پیشین را به خاطر همه سیاست‌هایش مورد سرزنش قرار می دهد. نکته آشکار در شرایط کنونی آن است که رئیس جمهوری تنها به دنبال فتح کنگره از سوی هم حزبی‌های خود است.

این روزنامه که در واشنگتن منتشر می شود افزود: تعطیلی دولت پیش از انتخابات از جمله اموری است که بر دیدگاه رای دهندگان نسبت به ترامپ اثرگذار است زیرا جمهوریخواهان همه اهرم‌های دولت را دراختیار دارند و مسئولیت با آن‌ها است. این تحلیلگر با بیان اینکه دست زدن به جنگ تجاری در سالی که قرار است در آن انتخابات برگزار شود به ضرر مجری سیاست‌ها در کاخ سفید تمام می شود، یادآور شد: اکنون موقعیت حزب جمهوریخواه در کنگره در معرض خطر قرار گرفته است و اقدام بعدی ترامپ می تواند نگاه‌ها را تغییر دهد.

هر توئیت ترامپ و هر سیاستی که در مورد کشورها از جمله ایران به کار می بندد می تواند بر جهت گیری رای دهندگان تاثیرگذار باشد. برخی تحلیل‌ها از مخاطرات چنین خط مشی‌هایی برای جمهوریخواهان خبر می دهند. در صورتی که ایران در مقابل تهدیدات ترامپ انعطاف نشان ندهد ممکن است شرایط به ضرر رئیس جمهوری و هم حزبی‌های ترامپ تمام شود. شبکه تلویزیونی «سی.ان.بی.سی» در تبیین پیامدهای این سیاست آورد روش‌های ترامپ در تهدید ایران ممکن است پیش از انتخابات هزینه‌های سوخت رای دهندگان آمریکایی را افزایش دهد. به نوشته این رسانه، ممکن است سیاست‌های خصمانه ترامپ در برابر تهران موجب بالارفتن قیمت انرژی شود. از این رو افزایش قیمت بنزین در آمریکا هزینه خانوارهای آمریکایی را افزایش می دهد. اگر رانندگان آمریکایی مجبور شوند هزینه‌های بیشتری را برای پر کردن مخزن سوخت خودروهای خود بپردازند به نفع خود می دانند که کنترل مجلس را به دموکرات‌ها بسپارند. ترامپ به پیامدهای تشکیل سنا و مجلسی که در آن حزب دموکرات اکثریت را دارد واقف است و به همین دلیل همه تلاش خود را به کار می بندد تا کار شگفت آور و ناشدنی را انجام دهد. به خیال ترامپ توافق هسته‌ای و موشکی جدید کاخ سفید با ایران می‌تواند نقش کاتالیزور (تسهیل کننده) را در پیروزی جمهوریخواهان در انتخابات میان دوره ای مجلس آمریکا ایفا کند.

ترامپ با تحریم ایران درصدد تسویه حساب با جهان است

از دید برخی صاحبنظران مسائل بین المللی، آمریکای ترامپ از دل تقابل با ایران و برجام اهدافی کلان را دنبال می کند و دست به نوعی قدرت نمایی در سطح جهان زده است .

چندی پیش «دونالد ترامپ» رئیس جمهوری آمریکا دستور خروج این کشور از توافق هسته ای را صادر کرد و سپس کوشید با ابزارهای تحریمی حجمی چشمگیر از فشار را بر جمهوری اسلامی ایران وارد آورد و تهران را در مقابل خواسته‌های کاخ سفید به عقب‌نشینی وادارد. در ارتباط با اهداف و پیامدهای این تصمیم ترامپ، پژوهشگر ایرنا با یک تحلیلگر مسائل بین الملل به گفت وگو نشست. ‌«امیرعلی ابوالفتح» بر این باور است که آمریکا با خروج از برجام و اعمال تحریم‌های ثانویه تنها به دنبال تسویه حساب با ایران نیست بلکه در نظر دارد با جهان تسویه حساب کرده و اثبات کند که اتحادیه اروپا توان ایستادگی در برابر خواست و اراده آمریکا را ندارد. ابوالفتح با اشاره به مهمترین اهداف آمریکا از اعمال تحریم‌ها علیه ایران گفت: به نظر می رسد که آمریکا با این تحریم‌ها دو هدف را دنبال می کند که می توان از آنها با عنوان کف و سقف خواسته‌ها یاد کرد. همانطور که «محمدجواد ظریف» وزیر امور خارجه کشورمان نیز اعلام کرد، حداقل خواسته کاخ سفید از این فشارها دستیابی به سیاست‌های اعلامی یا همان تغییر رفتار ایران است. بر پایه این خواسته‌ها، تا زمانی که جمهوری اسلامی سیاست‌های خود در منطقه را تغییر ندهد این تحریم‌ها همچنان باقی خواهد ماند. البته «مایک پمپئو» وزیر امور خارجه آمریکا در سخنانی موضوع تغییر سیاست‌های کلی و اعمالی ایران در خصوص اقدامات دفاعی، منطقه ای و امنیتی را مطرح کرده اما موضوع اصلی را می توان به طور کلی تغییر رفتار ایران دانست که کف خواسته آمریکا نیز دستیابی به این هدف است. این کارشناس مسائل آمریکا افزود: ترامپ در نظر دارد که اگر ایران به حداقل انتظارات پاسخ ندهد، اعمال فشارها را تا جایی پیش ببرند که به باور سردمداران آمریکا به شورش و نا آرامی در ایران منجر شود. کاخ سفید معتقد است که با این راهکار و به دلیل ایجاد مشکلات اقتصادی، ناآرامی و شورش گریبان جمهوری اسلامی را خواهد گرفت و ایران در آستانه فروپاشی قرار می گیرد. به این ترتیب جمهوری اسلامی برای حفظ موجودیت خود به تغییر رفتار تن خواهد داد؛ در غیر این صورت سقف خواسته‌های آنان یعنی تغییر رژیم در ایران به عنوان گزینه بعدی مطرح می شود.

به باور وی، سیاستمداران آمریکایی تاکنون این هدف را در چارچوب سیاست اعلانی تشریح نکرده اند اما اقداماتی که از طرف واشنگتن صورت می گیرد، همچون ازسرگیری و گسترش تحریم‌ها، عدم پذیرش معافیت شرکت‌ها و تلاش برای کاهش فروش نفت ایران، بیانگر این موضوع است که در صورت لزوم هراسی از مطرح ساختن بحث تغییر رژیم در ایران ندارند. ابوالفتح ضمن تشریح برنامه‌های مختلف مقامات آمریکا برای اختلاف افکنی در ایران گفت: مقامات کاخ سفید در ماه‌های اخیر سیاست متفاوتی را دنبال کردند. آنان برای سال‌ها ایجاد شکاف بین نهادهای انتخابی و انتصابی را در دستور کار قرار داده بودند اما مدتی بعد به دنبال قرار دادن مردم در برابر نظام بر آمدند. از این رو می توان گفت که آمریکا چندان موضوع تغییر رژیم ایران را مطرح نمی‌کند اما اقداماتی که انجام می دهد، نارضایتی و ایجاد ناآرامی در ایران را هدفگذاری کرده تا مردم را در برابر نظام قرار دهد. به این ترتیب واشنگتن قصد دارد با ابزارهای موجود زمینه را برای تغییر رفتار یا تغییر نظام جمهوری اسلامی فراهم کند. مقامات کاخ سفید در تلاشند تا با سوار شودن بر موج نارضایتی‌ها و مطالبات مردم که بیشتر جنبه اقتصادی دارد، به هدف و خواسته خود دست یابند.

وی در پاسخ به چرایی درخواست ترامپ برای مذاکره با ایران اظهار داشت: آمریکا تلاش دارد که در این مذاکره‌ها درباره موضوعات فراگیرتری با ایران به توافق برسد که توان هسته ای بخشی از این گفت وگوها باشد. در اصل آمریکا در نظر دارد تا ایران نقش تعریف شده از سوی ایالات متحده را بپذیرد. تحریم‌های اعمالی در سال‌های گذشته موجب شد که ایران نظم تعریف شده ‌در حوزه هسته‌ای را بپذیرد. دولت ترامپ امید دارد که این الگو در خصوص توان دفاعی و منطقه ای نیز کارساز باشد و برجام‌های متعددی در زمینه‌های مختلف از این گفت وگوها حاصل شود. افزون بر آن برجام هسته ای هم اصلاح و نگرانی‌های آمریکا نیز در این زمینه بر طرف شود. وی درباره امکان دستیابی به توافق در مذاکرات احتمالی ایران و آمریکا تاکید کرد: پیشبینی می شود که در شرایط کنونی جمهوری اسلامی ایران آن طور که آمریکایی‌ها انتظار دارند در برابر خواسته‌های ترامپ تسلیم نشود. دلیل‌های گوناگونی برای این موضوع وجود دارد. نخست اینکه تحریم‌ها هنوز نتیجه ای مشخص به دنبال نداشته که البته به طور حتم ایران برای آن نیز تدابیری اندیشیده است. از طرفی جهان نیز با این فشارها همراهی نمی کند. اگر چه برخی شرکت‌های خصوصی در حال قطع همکاری با ایران هستند اما این امید در تهران، بروکسل، پکن و مسکو وجود دارد که راه‌های دور زدن و منافذی برای عبور از تحریم‌های یکجانبه آمریکا وجود دارد که ایران را مجبور به تسلیم شدن در برابر خواسته‌های واشنگتن نمی سازد.

ابوالفتح معتقد است که ایران به سمت آمریکا حرکت نخواهد کرد، چرا که رفتار این کشور بیانگر تلاش برای رسیدن به یک توافق نیست. به باور این کارشناس، دیپلماسی توئیتری که ترامپ آغاز کرده بیشتر در جهت تحریک مقامات ایران برای مذاکره نکردن است. این در حالی است که اگر رئیس جمهوری آمریکا خواهان مذاکره با ایران بود لحن خود را تغییر داده و محترمانه تر سخن می گفت. به باور وی، آمریکا با خروج از برجام و اعمال تحریم‌ها فقط به دنبال تسویه حساب با ایران نیست بلکه در نظر دارد با جهان تسویه حساب کرده و اثبات کند که اتحادیه اروپا توان ایستادگی در برابر خواست و اراده آمریکا را ندارد. ترامپ در نظر دارد به قاره سبز اعلام کند اقتصاد جهان بر پایه دلار و در گرو تصمیماتی است که در واشنگتن و نیویورک اتخاذ می شود.

ادامه دارد

Email this page

نسخه مناسب چاپ