عبور از تحریم با اقتصاد منعطف و دیپلماسی فعال
بخش اول
 

برخی از رسانه‌های عربی با اشاره به تجربه ایران در رویارویی با تحریم‌ها، در کنار توان و انعطاف پذیری اقتصاد و گستردگی روابطش با دیگر کشورها و مخالفت‌های جهانی با تحریم‌های آمریکا و قدرت یابی محور مقاومت، تاکید کردند که ایران قادر به گذر از تحریم‌های جدید واشنگتن است. به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش‌های خبری ایرنا، پس از اعلام تحریم‌های یکجانبه آمریکا علیه ایران در پانزدهم مردادماه و ماجراجویی‌های ترامپ برای به صفر رساندن صادرات نفت کشور تنها عربستان و رژیم صهیونیستی از این اقدام استقبال و دیگر کشورها این اقدام ترامپ را محکوم و بر ادامه تجارت با ایران تاکید کردند. تحریم‌های جدید ترامپ علیه ایران از پشتوانه قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل برخوردار نیست. از این رو، بسیاری از کشورهایی که با ایران روابط تجاری دارند این اقدام ترامپ را غیر قانونی دانسته و حاضر نیستند که با آن همراه شوند. در این خصوص روزنامه «المدن» لبنان نوشت: آمریکا امیدوار است که تحریم‌های ضد ایرانی آثار بسیاری به دنبال داشته باشد. اما این تحریم‌ها برخلاف تحریم‌های گذشته از حمایت بین المللی برخوردار نیست. اتحادیه اروپا با برخی اقدامات اجرایی برای حمایت از شرکت‌های خود در ایران با هدف کاهش آثار این تحریم‌ها تلاش می کند. رفتار چین، روسیه، هند و ترکیه هم در این زمینه به دلیل خرید نفت از ایران و سرمایه گذاری در این کشور مهم است.روزنامه «لبنان الجدید» هم در این زمینه نوشت: ایران به طور عملی، گزینه‌های بسیاری برای رویارویی با تحریم‌های ترامپ در اختیار دارد. ۶۰ درصد معاملات نفتی و غیر نفتی این کشور با سه کشور چین، هند و ترکیه است. همه این کشورها بر خلاف آمریکا، اراده خود برای ادامه مبادلات تجاری با ایران نشان داده اند. وزیر اقتصاد آلمان هم اعلام کرده است درباره همکاری با ایران زیر بار دیکته‌های آمریکا نخواهد رفت و اتحادیه اروپا هم به دنبال راهی برای دور زدن تحریم‌های آمریکا علیه ایران است.این نشریه افزود: فرود آمدن

۵ هواپیمایی مسافربری از نوع

«ای تی آر» ایتالیایی در فرودگاه مهرآباد تهران که همزمان با آغاز دور جدید تحریم‌های آمریکا صورت گرفت، نشان می دهد که اتحادیه اروپا برای حفظ توافق هسته ای جدی است و برای به شکست کشاندن طرح‌های ترامپ اراده سیاسی خود را نشان داده است. روزنامه «البناء» لبنان هم نوشت: قدرت یابی «عمران خان» در پاکستان و تحولات سیاسی این کشور و نیاز اسلام آباد به نفت ایران سبب شده است که پاکستان به طور طبیعی به بازار نفت ایران تبدیل شود.این روزنامه افزود: موضع منفی پاکستان در برابر سیاست‌های آمریکا مقطعی نیست، بلکه این موضوع بیانگر رخداد تحول راهبردی است که نتیجه آن کاهش فشارهای آمریکا علیه ایران خواهد بود. هند نیز به عنوان یکی از کشورهای عضو بریکس ۱۹درصد از نفت مصرفی خود را از ایران وارد می کند. با توجه به اینکه سیاست گروه بریکس رویارویی با تصمیم‌های آمریکا است، هند هم نمی تواند از این سیاست چشمپوشی کند. نزدیک شدن هرچه بیشتر پاکستان به ایران در دوره عمران خان سبب می شود که هند هم در این زمینه با همسایه خود وارد رقابت شود و به تهران نزدیک تر شود.روزنامه «الزمان» عراق نیز در گزارشی به قلم «السودانی» با عنوان «تحریم خنده دار ایران» نوشت: اکنون تحریم ایران از سوی آمریکا به یک جُوک و قصه زمستانی تکراری تبدیل شده است. کشورهای اروپایی، روسیه، چین، هند و بیشتر کشورهای جهان اکنون در صف ایران ایستاده اند. ایران نفت خود را صادر خواهد کرد. مرزها، آسمان‌ها و دریاهای این کشور به همه مسیرها بازخواهد بود. این کشور مواد غذایی، سلاح، ابزارهای آموزشی، کشاورزی، صنعتی و هسته ای را با آزادی کامل وارد خواهد کرد. از این رو، باید پرسید ترامپ دیوانه یاوه گو از چه تحریمی سخن به میان می آورد؟ روزنامه «الاهرام» مصر در گزارشی به قلم «مصطفی السعید» با عنوان «ایران سرنوشت ترامپ را مشخص می کند» نوشت: آمریکا در انتظارات خود درباره نتیجه تحریم‌های اقتصادی علیه ایران بسیار مبالغه می کند. این در حالی است که ایران از این موضوع نگرانی بسیاری ندارد و این کشور طی ۳۵ سال گذشته همواره با تحریم‌های گسترده مقابله کرده است. ترامپ به راحتی همپیمانان خود را از دست می دهد و با این سیاست‌ها همپیمانان او بیشتر به چین و روسیه نزدیک می شود و ایران را در برابر تحریم‌های آمریکا مورد حمایت قرار می دهند .این نشریه افزود: ایران در پشت سر گذاشتن و خنثی کردن تحریم‌ها تجربه تاریخی دارد. تهران می تواند با استفاده از کانال‌های مختلف اقتصادی، خود را در برابر تحریم‌ها بیمه سازد. انعطاف پذیری اقتصاد ایران و ظرفیت‌های داخلی این کشور نیز در بسیاری از موارد توانمندی خود به نمایش گذاشته اند. به نوشته روزنامه «الیوم السابع» مصر، بسیاری از پژوهشگران مسائل ایران معتقدند که ایران با استفاده از تجربه تاریخی خود می تواند خود را با تحریم‌ها سازگار سازد. این کشور پیش از این بار هفت قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل مقابله کرده و طی سال‌های ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۳ میلادی توانست خود را با این تحریم‌ها سازگار سازد .به گفته «رجب ساواروف» مدیر مرکز پژوهش معاصر ایران در روسیه ، دور از ذهن است که تحریم‌ها آثار منفی برای اقتصاد ایران به دنبال داشته باشد. ایران برای مدت‌های طولانی می تواند در برابر رژیم تحریم‌ها مقاومت کند. این کشور طی ۴دهه گذشته موفق شده است ماهیت سیاست غرب به رهبری آمریکا را بشناسد و با آماده سازی طرح «ب» خود را برای هرگونه احتمال و سناریویی مهیا کرده است.

روزنامه لبنانی البناء نیز دراین خصوص نوشت: باید اشاره کرد که ساختار اقتصاد ایران نشان از تنوع بخشی روز افزونی برخوردار است. به طوری که بخش کشاورزی حدود ۱۰درصد از تولید ناخالص ملی، بخش صنعت حدود ۳۶ درصد از تولید ناخالص ملی و بخش خدمات خدود ۵۵ درصد را تشکیل می دهند و این مولفه سبب می شود ایران بتواند تحریم‌ها را پشت سر گذارد. روزنامه البناء افزود: محور مقاومت که مخالف سیاست‌های ترامپ است، در برابر تحریم‌های ضد ایرانی دست بسته نخواهد ماند. قدرت مقاومت در منطقه غرب آسیا که از سواحل دریای مدیترانه تا مرزهای ایران و افغانستان گسترش یافته است به طور کارآمد در برابر آمریکا و همپیمانان آن مقابله خواهند کرد. اقدامات مقاومت در این زمینه می تواند آمریکا را زیر فشار قرار داد و دیر یا زود این کشور را مجبور به تغییر سیاست سازند.

در این حال،برخی تحلیلگران و رسانه‌های آمریکایی با بیان اینکه کاخ سفید به دلیل هزینه‌های بالای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی به دنبال جنگ با ایران نیست، عنوان کردند وقوع این جنگ احتمالی باعث نابودی ریاست جمهوری دونالد ترامپ خواهد شد. مقام معظم رهبری در سخنرانی مهمی احتمال وقوع جنگ و درگیری میان ایران و آمریکا رد کردند. این تحلیل مورد توجه بسیاری از رسانه‌های داخلی و خارجی قرار گرفت. بر اساس سخنان رهبری، وقوع جنگ به ضرر ایالات متحده تمام می شود و به همین دلیل مقام‌های این کشور رغبتی به آن ندارند اما آن‌ها به دنبال آن هستند تا از شبح جنگ برای گرفتن امتیاز بهره ببرند. رهبری در این سخنرانی اظهار داشتند: به خیال خودشان با اشاره و با کنایه و با این حرف‌ها می خواهند بگویند خلاصه ممکن است جنگ راه بیفتد. شبحِ جنگ را بزرگ میکنند برای اینکه یا ملّت را بترسانند یا ترسوها را بترسانند.رهبری در بخش دیگری از سخنان خود وقوع جنگ را امری غیرمحتمل ارزیابی کردند و در مورد دلایل آن فرمودند: برای خاطر اینکه جنگ دو طرف دارد: یک طرف ما هستیم، یک طرف او است؛ ما که خب جنگ را شروع نمی کنیم، … وقتی‌که طرف مقابل شروع کند، ما البتّه با قدرت وارد میدان میشویم.ایشان افزودند: آمریکایی‌ها هم جنگ را شروع نمی کنند، برای اینکه گمان میکنم آمریکایی‌ها هم میدانند که اگر جنگی را اینجا شروع کنند، صددرصد به ضررشان تمام خواهد شد. جمهوری اسلامی و ملّت ایران آن مجموعه‌ای هستند که هرکس به آنها تعرّض بکند ممکن است ضربه بزند، امّا ضربه‌ بزرگ‌تر را خودش خواهد خورد.

جنگ به ضرر ترامپ و جمهوریخواهان

تحلیل‌ها در رسانه‌های غرب و آمریکا، پیش و پس از اظهارات مقام معظم رهبری حکایت از هزینه‌های بسیار بالای جنگ برای ایالات متحده داشته است. شبکه تلویزیونی فاکس نیوز در گزارشی تاکید دارد: جنگ با ایران باعث نابودی ریاست جمهوری برای ترامپ می شود. این گزارش با اشاره به افزایش تنش میان تهران و واشنگتن در هفته‌های اخیر به ویژه با توئیت‌های ترامپ آورده است: اگرچه این امر نگران کننده است اما بیشترین نگرانی‌ها از سوی متحدان ترامپ در حزب جمهوریخواه بیان می شود زیرا بسیاری از آن‌ها تاکید دارند اگر ترامپ تصمیم بگیرد تا جنگی را با ایران آغاز کند آینده ریاست جمهوری خود را از بین می برد؛ همانطور که جورج بوش با آغاز جنگ در عراق باعث شد تا دموکرات‌ها ریاست جمهوری و کاخ سفید را در اختیار بگیرند.

این گزارش با اشاره به تلاش برخی مقام‌های آمریکایی همچون مشاور امنیت ملی، وزیر امور خارجه و نماینده آمریکا در سازمان ملل علیه نظام ایران، تاکید دارد: حمله به ایران نمی تواند نتایج سهل الوصولی را که آمریکا در جنگ لیبی و سوریه و حتی عراق به دست آورد برای واشنگتن داشته باشد. حمله به ایران هزینه و خسارات بسیار بیشتری را برای آمریکا به بار می آورد. ایران از نظر مساحت ۴برابر و از نظر جمعیت ۳ برابر عراق است. علاوه بر این در دوره حمله آمریکا به عراق، این کشور تکه تکه بود و هیچ انسجامی نداشت اما ایران کشوری یکپارچه با قدرت نظامی و آمادگی بالا است. یک پژوهش شبیه سازی شده نشان داد حمله به ایران در یک روز می تواند تا ۲۰ هزار نفر مصدوم برای کاخ سفید بر جای بگذارد.فاکس نیوز افزود: «ترامپ تنها نامزد انتخابات ریاست جمهوری اخیر بود که حمله آمریکا به عراق را یک اشتباه تمام عیار دانست و قول داد چنین اقدامی را در دوره ریاست جمهوری خود تکرار نمی کند. جمهوریخواهان هم در بسیاری از حوزه‌ها با وی هم عقیده هستند». ترامپ می داند که توصیه‌های برخی مشاوران به وی نه تنها در راستای شعار «نخست آمریکا» نیست بلکه در مسیر منافع ملی آمریکا هم قرار ندارد.نشریه آتلانتیک هم در گزارشی در مورد تنش میان ایران و آمریکا آورده است: ایران شاید از نظر هماوردی مستقیم در حد آمریکا توان نظامی نداشته باشد اما سیاست‌های تهران در منطقه و در کشورهای سوریه، لبنان، عراق و حتی یمن و لبنان نفوذ دارد و می تواند برای واشنگتن دردسرهایی را ایجاد کند. همچنین ایران نفوذ فرهنگی و سیاسی گسترده ای را در عراق و سوریه دارد ضمن اینکه قادر به نقش آفرینی در افغانستان نیز است. این گزارش تاکید دارد: واشنگتن نسبت به همه این امور آگاه است و به همین دلیل تندروها نسبت به درگیری با ایران محتاط هستند. حتی پیش از این هم رئیس جمهوری آمریکا نشان داده است که می خواهد روند ماجراجویی‌های نظامی ایالات متحده را تغییر دهد.

ایران مقتدرتر از گذشته است

برخی تحلیل‌ها در آمریکا افزایش قدرت ایران نسبت به گذشته و سرسختی ترامپ را در شکل دهی به سیاست‌های کاخ سفید در مورد تهران تاثیرگذار می دانند. ژنرال بازنشسته «داگلاس مک گریگور» نویسنده کتاب «حاشیه‌های پیروزی» به بررسی پیامدهای چند جنگ آمریکا در دوران مدرن پرداخته است. وی در مورد فشار نزدیکان ترامپ برای جنگ با ایران اعتقاد دارد: این جنگ به نفع آمریکا نخواهد بود نه تنها به علت توانایی‌های ایران بلکه رویکرد و موضعگیری چین و روسیه در حمایت و تقویت توانایی‌های نظامی ایران هم بر آن تاثیر عمیقی دارد. ژنرال بازنشسته «داگلاس مک گریگور» بر این باور است که ترامپ هم به دنبال دستیابی به اهداف خود با کشورها از طریق مذاکره و بدون جنگ است.این ژنرال ارتش آمریکا تاکید می کند: همه می دانند ترامپ منافع ملی آمریکا را دنبال می کند و خواهان هیچ منازعه ای نیست. از طرف دیگر خوشبختانه ترامپ به توصیه‌های مشاوران خود گوش نمی کند و هر قدر هم بولتون، پومپئو و هیلی بر طبل جنگ بکوبند بر تصمیم رئیس جمهوری آمریکا تاثیری نخواهد داشت. ما این سرسختی را در مورد مذاکره ترامپ با کره شمالی و روسیه شاهد بودیم. تارنمای نشریه «فوربس» نیز با بررسی مولفه‌های میدانی اعتقاد دارد تغییری در آرایش لجستیکی ایالات متحده در پایگاه‌های غرب و شرق آسیا رخ نداده است که حاکی از تلاش برای آماده سازی برای جنگ باشد. فوربس نوشت: با وجود اظهارات تند و تیز میان مقام‌های دو طرف تاکنون هیچ گزارشی در زمینه آماده سازی زمینه برای اقدام نظامی وجود ندارد و مردم آمریکا می توانند آرام بخوابند.روزنامه «نیویورک تایمز» نیز ضمن مقایسه توانایی تسلیحاتی ایران و آمریکا به نقل از تحلیلگران تاکید کرد هیچ از دو طرف تمایلی به راه اندازی جنگ ندارند .این نشریه با اشاره به جنگ نفت کش‌ها در دهه ۱۹۸۰ و شلیک موشک به هواپیمای مسافربری ایران به تاریخچه درگیری دو طرف پرداخت و اضافه کرد: اکنون شرایط تهران تغییر کرده است. روزنامه «نیویورک تایمز» افزود:ایران در ژانویه سال ۲۰۱۶ چند روز قبل از اجرای توافق هسته ای، آمریکا را با دستگیری ۱۰ سرباز آمریکایی در خلیج فارس تحقیر کرد. تهران پیش از آزادسازی سرنشیان دو قایق، تصاویر آن‌ها را منتشر ساخت.

ادامه دارد

Email this page

نسخه مناسب چاپ