کوتاه و گویا
حجتیت عقل و حدود اعتبار سیرة عقلاء
(ذیل نظر حضرت آیت‌الله سبحانی دامت‌برکاته)/محمدجواد حجتی کرمانی
یادی از گذشته…

به طوری که خوانندگان وفادار روزنامة گرامی اطلاعات در جریان هستند، حقیر در حاشیة مباحثة فقهی حضرت آیت‌الله سبحانی و حجت‌الاسلام فاضل میبدی یادداشتی تقدیم کردم که حضرت آیت‌الله طی مرقومه‌ای ضمن اظهار لطف به حقیر و یاد ایام گذشتة قم و کرمان، مواردی از نوشتة حقیر را مورد اشکال قرار دادند.

من در یادداشت کوتاه خودم در مقدمة مرقومة ایشان وعده داده بودم که از مناسبات دیرینة خودم و حضرت آیت‌الله، چند کلمه‌ای بنویسم و بعد هم به بررسی اشکال حضرت آیت‌الله، بپردازم.

***

در سال‌های ۱۳۳۱ تا ۱۳۳۷ که من توفیق تحصیل در حوزة مبارکة علمیّة قم را داشتم و در درس استاد فقید حاج‌آقا روح‌الله خمینی (امام خمینی(ره)) شرکت می‌کردم، در درس، با چهره‌ای که مُستشکل۱ برجستة درسی بود آشنا شدم. او کسی جز استاد جعفر سبحانی تبریزی نبود. ایشان همزمان با حضرت آیت‌الله مکارم شیرازی و عده‌ای از فضلای نام‌آور حوزه مانند مرحومان آیات و حجج اسلام: موسوی اردبیلی، موسی‌صدر، مجدالدین محلاتی، واعظ‌زاده خراسانی و حسین نوری و… در مجله مکتب‌ اسلام مطلب می‌نوشتند و نیز استاد مبرز سطح عالی حوزه بودند.

آقای سبحانی و آقای مکارم به جز نوشتن مقالات علمی و اجتماعی در مجلة نامبرده و تدریس حوزوی، شاگردان خاصی داشتند که آنها را در امر تحقیق و نگارش مقاله و کتاب راهنمایی می‌کردند: مرحومان عمید زنجانی، علی حجتی کرمانی، سید حسن طاهری و از زندگان حضرات سیدعلی محقق داماد، سید هادی خسروشاهی، زین‌العابدین قربانی، حسین حقانی زنجانی و محمد مجتهد شبستری از آنجمله بودند. تدریس در حوزه و نگارش کتاب و نیز انتشار مجلة «مکتب اسلام» که تنها مجلة وزین حوزوی در آن زمان بود، از سوابق شناخته شدة آقای سبحانی و نیز آقای مکارم است. در این میان علاقه و محبت آقای سبحانی و آقای مکارم به برادرم مرحوم علی حجتی، خصوصیت ویژه‌ای داشت به‌خصوص در سال‌هایی که برادرم مدیر داخلی مجلة «مکتب اسلام» بود…۲

***

و اما در کرمان: حضرت آیت‌الله سبحانی در سال‌های ۱۳۳۴ تا ۱۳۳۶ در زمان حیات مرحوم پدرم، چند سفر تبلیغی به کرمان داشتند که به منزل ما هم تشریف آوردند و با پدرم آشنا شدند.

مرحوم آیت‌الله صالحی میزبانی آقای سبحانی را داشتند و به یاد دارم که به اتفاق یکدیگر به مهمانی مرحوم پدرم تشریف می‌آوردند… آقای سبحانی اخلاقاً بسیار متواضع و به اصطلاح خوش‌جوش و گرم و صمیمی بوده و هستند و من از نزدیک مشاهده کردم که مقام علمی و اجتماعی کنونی ایشان هیچ اثری در تواضع و مهربانی و حُسن سلوک ایشان نداشته است. ادام الله ظله…

تکمله ـ ادای حق:

برای ادای حق تاریخی باید بگویم که تأسیس مجلة «مکتب اسلام» با کمک مادی و معنوی مرحوم آیت‌الله شریعتمداری و موافقت مرحوم آیت‌الله العظمی بروجردی بود. هزینة انتشار مجله را گروهی از تجار تبریزی تهران که مقلد مرحوم آقای شریعتمداری بودند، به عهده داشتند. مرحومان احمدی، پرکار، ابریشم‌چی و سیگاری را به یاد دارم که هیچ‌کدام را شخصاً ندیده بودم.

پی‌نویس:

۱ـ «مستشکل» در اصطلاح طلبگی به شاگردی اطلاق می‌شود که به طور معمول و برجسته به حرف استاد ایراد و اشکال می‌گیرد.

۲ـ و من منتظرم که حضرتین آیتین جعفر سبحانی تبریزی و ناصر مکارم شیرازی ـ دام ظلهما ـ از خاطرات گذشته برای چاپ در یادنامة در دست تهیة مرحوم برادرم علی‌آقا حجتی، چیزی بنگارند که زینت‌بخش یادنامة نامبرده شود.

Email this page

نسخه مناسب چاپ