«داووس صحرا» و رویای بربادرفته ولیعهد سعودی
 

«محمد بن سلمان» ولیعهد عربستان نسبت به برگزاری موفق کنفرانس اقتصادی ریاض در جهت نیل به اهداف خود بسیار امیدوار بود اما واکنش گسترده جهانی به موضوع ناپدیدشدن «جمال خاشقچی» برنامه ریزی‌های وی را نقش بر آب کرده است.

به گزارش ایرنا، ناپدیدشدن «جمال خاشقچی» روزنامه نگار منتقد حکام عربستان موج بزرگی را علیه مقام‌های سعودی به ویژه محمد بن سلمان ولیعهد ۳۳ ساله این کشور به راه انداخته است. این پرونده نه تنها دامن ریاض را در حوزه‌های سیاسی گرفته است بلکه برنامه بلندمدت این کشور در زمینه‌های تجاری و اقتصادی را نیز لرزان کرد. موضوع مفقود شدن این منتقد بن سلمان در کنسولگری عربستان در ترکیه باعث شد تا رویاهای ولیعهد بلندپرواز پادشاهی سعودی شکننده‌تر از همیشه و دورنمای اصلاحات وی غیرقابل اجراتر از پیش شود. اکنون آینده همکاری‌های بلندمدت تجاری ریاض با شرکت‌های بزرگ جهان مبهم تر از قبل شده است. اگر تا پیش از این انجام اصلاحات اقتصادی و اجتماعی از نظر ساختار جامعه و حکومت سعودی ناممکن می نمود حال این امر به علت مشکلات سیاسی و نوع نگاه جهان به حکومت ریاض دور از ذهن به نظر می‌رسد. از این رو آرزوهای این پادشاهی به ویژه محمد بن سلمان برای جذب سرمایه گذاری در حوزه‌های گوناگون اقتصادی از صنعت تا گردشگری و قطع وابستگی ریاض به نفت و ایجاد کشوری پیشرفته در صحرای حجاز تقریبا در حال دود شدن است. ولیعهد عربستان از سال پیش کنفرانس تجاری و اقتصادی را با عنوان «ابتکار عمل سرمایه‌گذاری آینده در عـربستان» و در راستای پروژه اصلاحات و برنامه‌های ۲۰۳۰ این کشور برگزار کرده است. پرونده خاشقچی باعث شد تا بسیاری از شرکت کنندگان مهم و تجار بزرگ و موفق جهان از سود سرشار ارتباط و معامله با ریاض چشم پوشی کنند و نه تنها در این کنفرانس که به «داووس‌صحرا» معروف شده است شرکت نکنند بلکه پویش بزرگ رسانه‌ای و اقتصادی را برای به انزوا کشاندن بن‌سلمان به کار بگیرند.

کنفرانسی خلوت برای رویایی بزرگ

سال گذشته شمار زیادی از سرمایه‌گذاران بین المللی و مدیران شرکت‌های بزرگ جهان در نخستین دور این نشست در ریاض حضور داشتند. بر اساس برنامه‌ریزی مقام‌های سعودی قرار است امسال این کنفرانس در تاریخ ۲۳ تا ۲۵ اکتبر ( اول تا سوم آبان) با حضور بیش از ۱۰۰ شخصیت سیاسی و اقتصادی جهان و بیشتر از هزار سرمایه گذار به ریاست محمد بن سلمان در ریاض برگزار شود. اما خبرهای ناامیدکننده‌ای از سوی بسیاری از مدعوین اصلی و سخنرانان مهم این نشست برای مقام‌های سعودی ارسال شده است. شبکه سی.بی.سی کانادا در گزارشی نوشت: داووس صحرا حمایت رسانه‌ها و تجار بزرگ جهان را به علت ناپدیدشدن روزنامه نگار منتقد ریاض از دست داد. حتی کارکنان بانک جهانی اعلام کردند «جیم یونگ کیم» مدیر این موسسه هم به ریاض سفر نمی کند.

بر اساس این گزارش، برخلاف سال گذشته «ریچارد برانسون» میلیاردر بریتانیایی از شرکت ویرجین (فعال در حوزه گردشگری) در کنار مدیران شرکت‌های بزرگی همچون اوبر، ویاکوم، «ای.او.ال» در کنار وزیر سابق انرژی آمریکا و بسیاری از شرکت‌های دیگر حضور و سخنرانی در این کنفرانس را تحریم نموده اند. چهره‌های برجسته ای همچون مدیرعاملان بنگاه‌های مالی و تجاری بزرگی مانند مسترکارت، سوسیته جنرال، «بی.ان.پی پریباس»، آکور و استاندارد چارتر هم اعلام داشتند تصمیم قطعی را برای شرکت در کنفرانس اتخاذ نکرده‌اند.

همچنین در حوزه رسانه‌ای نیز بسیاری از نشریات و شبکه‌های خبری و نهادهای اطلاع رسانی که تا پیش از این حامی این رخداد مهم در خاورمیانه بودند اکنون نسبت به حضور در آن بی‌علاقه شده‌اند. نشریه‌ها و روزنامه‌های اکونومیست، فایننشال تایمز،‌هافینگتون پست، نیویـورک تایمز، لس آنجلس تایمز از حضور در ریاض امتناع کرده‌اند. همچنین بخش‌های اقتصادی شبکه‌های تلویزیونی سی.ان.ان، بلومبرگ و سی.ان.بی.سی نیز از پوشش خبری داووس صحرا سرباز زده‌اند.

سی.ان.ان نوشت جمع زیادی از رهبران تجاری که به ریاض دعوت شده بودند پای خود را از پرونده کنفرانس سرمایه گذاری در عربستان بیرون کشیدند. اکنون مدیرعامل بانک جی.پی مورگان نیز اعلام کرده است نمی خواهد در ریاض حضور یابد.

گفته می شود حتی مدیر اجرایی فورد هم اعلام داشت که ممکن است در این نشست حاضر نشود. علاوه بر این مقام‌های شرکت «بلک راک» هم عنوان کردند به این کشور نمی روند. جالب اینجاست «بلک استون» که از شرکت‌های وابسته به بنگاه فوق است سال گذشته سرمایه گذاری ۲۰ میلیارد دلاری را از سعودی‌ها برای توسعه زیرساخت‌های فرسوده ایالات متحده جذب کرده بود. همچنین «سافت بانک» ژاپن که غول فناوری در این کشور به شمار می رود نیز تصمیم مشابهی را اتخاذ کرده است. این شرکت متعهد شده بود به حکومت سعودی برای تغییر اتکای ساختار این کشور از نفت به سوی دیگر حوزه‌ها همچون فناوری‌های نوین و انرژی‌های تجدیدپذیر کمک کند. روزنامه «نیویورک تایمز» هم که از تحریم کنندگان این کنفرانس اقتصادی پرسود برای غربی‌ها است در گزارشی نوشت «داووس صحرا به عنوان نمایشگاه پر زرق و برق ولیعهد سعودی با یک اتهام وحشتناک علیه ریاض لکه دار شده است». به نوشته این روزنامه، ولیعهد سعودی می گوید عربستان همه برنامه‌ها و پروژه‌ها را برای ترسیم افق‌های نو آماده کرده است. وی برنامه ۵۰۰ میلیارد دلاری را برای برآوردن شهری از میان شن‌های صحرا طراحی و ارائه کرده که در آن شغل‌های بسیار نوین در کنار کارگران روباتی مشغول به فعالیت هستند اما این چشم انداز با یک واقعیت خونبار که به خانواده بن سلمان ارتباط پیدا می کند از هم فروپاشید .

این روزنامه آمریکایی افزود: در حالی که کنفرانس امسال می توانست نمادی از تعمیق روابط غرب با ولیعهد جوان باشد اما اقدامی وحشتناک (که البته هنوز اثبات نشده است) فهرست حاضران در نشست ریاض را کوتاه کرد. «استیون کوک» کارشناس حوزه عربستان سعودی در شورای روابط خارجی آمریکا بر این اعتقاد است که این کنفرانس همچون تصمیم برای دادن اجازه رانندگی به زنان اقدامی حساب شده و ظاهری بود تا چهره‌ای جذاب از تلاش‌های بی حمانه برای تغییر یک جامعه را به نمایش بگذارد. کوک آورده است این مسیری بود که ریاض برای ایجاد مشروعیت برای خانواده سلطنتی انتخاب کرد. همه اقدامات برای نشان دادن حمایت جهانی از یک گروه کوچک حاکم بر این کشور انجام گرفت اما اکنون شرایط نشان می دهند که واقعیت چیز دیگری است.

وقت آن است که آمریکا عربستان را به پاسخگویی وادارد

کریس مورفی، سناتور دموکرات عضو کمیته روابط خارجی سنای آمریکا در مطلبی در واشنگتن پست از دولت آمریکا خواست حکومت عربستان را به دلیل اقدامات زیانبار و بی‌محابایش بویژه پس از مناقشه اخیر بر سر ناپدید شدن جمال خاشقجی به پاسخگویی وادارد.به گزارش ایسنا، کریس مورفی، سناتور دموکرات آمریکا در این مطلب در روزنامه واشنگتن پست نوشت: گزارش‌ها نشان می‌دهد عربستان یک جوخه ترور فرستاده که به شکلی آشکار اقدام به ربودن و قتل خاشقجی، یک شهروند آمریکایی، در کنسولگری عربستان در استانبول کردند – صرفا به این خاطر که او مرتبا به شکل علنی از دولتش انتقاد می‌کرده است.عربستانی‌ها اقدام به انکار صریح نقششان در این اتفاق کرده و از دادن سند و مدرک در خصوص ادعایشان سر باز زده و به شکلی متکبرانه فرض می‌کنند که هیچ توضیحی به ما بدهکار نیستند.

هنگامی که ۱۰ سال پیش وارد کنگره شدم، حمایت از عربستان کلی و از جانب هر دو حزب در کنگره وجود داشت، اما اکنون حالا که ولیعهد جدید رفتار بی‌محابای فزاینده را در پیش گرفته تعداد بیشتری از ما به فکر فرو رفته‌اند که آیا اقدامات این هم پیمان ما با منافع ما همخوانی دارد؟ فهرست اقدامات غیر قابل پیش‌بینی محمد بن سلمان طولانی است: به زندان انداختن اعضای خاندان سلطنتی عربستان،‌ در بازداشت قرار دادن نخست وزیر لبنان، خصومت غیر منطقی با قطر،‌ سرکوب فزاینده داخلی علیه آزادی بیان و جنگ ویرانگر در یمن. این اقدامات زیان‌بار بار با انتقاد فزاینده در کنگره آمریکا روبرو شده و موجب بروز پرسش‌های جدید درباره پروژه عربستانی که شاید بیشترین آسیب را برای امنیت جهانی در پی دارد، شده است: تلاش چند دهه‌ای برای پاشیدن بذر سلفی‌گری در جهان که اغلب یک رکن ضروری افراط‌گری سنتی به عنوان عامل تقویت گروه‌های تروریستی نظیر داعش و القاعده بوده است.این دولت بعید به نظر می‌رسد که دست به اقدامی قاطع بزند، لذا این کنگره است که باید تبعات را برای عربستان تعیین کند. یکی از این تبعات می‌تواند پایان دادن به کمک‌های نظامی ما به عربستان باشد که باعث عنان گسیختگی عربستانی‌ها در وحشت‌آفرینی جاری در یمن شده است. عربستانی‌ها به ما حقیقت را راجع به خاشقجی نگفتند،‌ ابهام آن‌ها نسبت به اتفاقاتی که در داخل کنسولگری برای خاشقجی افتاد همان بازی است که آن‌ها با ما بر سر یمن می‌کنند جایی که در آن هزاران غیر نظامی را کشته‌اند. عجیب نیست که آن‌ها انتظار داشتند که تبعاتی از بابت کشته شدن تنها یک نفر گریبانشان را نگیرد. عربستانی‌ها در ابتدای مداخله در یمن از هرگونه انتقاد جدی آمریکا از بابت نقششان در یمن مصون بودند. اما اکنون جایگاه عربستان در کنگره آمریکا دچار سقوط آزاد شده و اگر که آن‌ها توضیح کامل درباره سرنوشت خاشقجی ندهند، تبعاتی جدی برای روابط ما با آن‌ها به وجود خواهد آمد. من اخیراً هم صدا با همکارانم در کمیته روابط خارجی سنا از اعمال تحریم علیه مسببان این اتفاق از جمله مقام‌های بالاترین سطح دولت عربستان حمایت کردم. کنگره آمریکا باید جلوی هرگونه فروش تسلیحات به عربستان را بگیرد و در حجم کم اعتبارات کمکی خارجی که موجب میلیون‌ها دلار تخفیف برای فروش این تسلیحات به عربستان می‌شود تجدید نظر کند. زمان آن رسیده که ما دست از سوبسید دادن به جرائم جنگی و قحطی گسترده برداریم.

جهان دیگر نمی‌تواند نقض حقوق بشر توسط عربستان را نادیده بگیرد

یک وکیل حقوق بشر در یادداشتی با اشاره به ناپدید شدن جمال خاشقجی اعلام کرد که جهان دیگر نمی‌تواند نقض حقوق بشر توسط عربستان سعودی را نادیده بگیرد .به گزارش ایسنا، به نقل از روزنامه گاردین، رادنی دیکسون، وکیل حقوق بشر و روزنامه نگار در یادداشتی نوشت:«برای برخی زنان و دیگر فعالان حقوق بشر بازداشت شده در عربستان سعودی در سال گذشته میلادی ناپدید شدن جمال خاشقجی در کنسولگری عربستان در استانبول یک امر تعجب برانگیز نیست. برای کسانی که توانسته‌اند علیه پادشاهی عربستان سعودی انتقاد کرده و از این کشور فرار کنند اکنون کاملا مشخص شده است که حتی اگر خارج از کشور بروند، باز هم باید بسیار مراقب باشند. این رژیم با استفاده از حقه تهدید اعضای خانواده مخالفان، تلاش می‌کند که آنها را به سکوت وادار کند اکنون این تهدیدها آشکار شده است.حکومت عربستان سعودی از سال ????بعد از بر سر کار آمدن محمد بن سلمان به عنوان ولیعهد عربستان به طور قابل توجهی مخالفان را به سکوت واداشته است. من درباره‌ افزایش بازداشت‌ها در ماه ژانویه سال جاری گزارش تحقیقی نوشتم. خانواده‌های برخی از زندانیان از ما درخواست کردند که یافته‌های خود را منتشر کنیم تا از دولت و سازمان ملل بخواهیم که اقدامی برای آزادی این زندانیان انجام دهند. براساس آمارهای به دست آمده در این گزارش بیش از ??نفر از مخالفان دولت عربستان سعودی از جمله مدافعان حقوق بشر، در سرکوب گسترده توسط مقامات سعودی بازداشت شدند. تاکنون هیچ گام ملموسی برای آزادی این افراد برداشته نشده است. آنها همچنان در بازداشت به سر می‌برند در حالی که علت بازداشت آنها به طور کامل مشخص نیست.در ماه مه نیز فعالان برجسته‌ حقوق زنان که در طول سالیان گذشته برای حقوق زنان در عربستان سعودی از جمله حق رانندگی مبارزه کرده‌اند، بازداشت شدند. در ماه ژوئن نیز درست پیش از اینکه محمد بن سلمان در یک اقدام کلیدی آزادی حق زنان برای رانندگی را اعلام کند، برخی از فعالان زن بازداشت شدند. در میان بازداشت شدگان می‌توان به سمر بدوی فعال حقوق بشر زنان که جایزه شجاعت زنان بین‌الملل آمریکا را دریافت کرده است، اشاره کرد. به تمام کسانی که بازداشت شده‌اند، لقب «خائن» داده شد. این افراد به حبس‌های طولانی محکوم شده‌اند در حالی که به طور کامل تفهیم اتهام نشده‌اند این وضعیت ناامید کننده و خجالت آور است که اقدامات بسیار کمی برای پایان این بازداشت‌ها انجام شده است. این بازداشت‌ها غیرقانونی و مغایر با تمام استانداردهای شناخته شده بین‌المللی است.

دیگر فعالان حقوق بشری زنان از عربستان سعودی که توانستند از بازداشت فرار کنند به دلیل ترس از مجازات در رسانه‌ها و انظار عمومی نمی‌توانند حرف بزنند، در گفت‌وگو با من، خواسته‌اند که به عنوان وکیل، نمایندگی قربانیان سعودی را بر عهده داشته باشم و صدای آنها باشم و از تلاش‌ آنها برای دستیابی به اجرای اصول حقوق بشر در جامعه‌شان حمایت کنم.

یکی از این فعالان زن با اعلام ناامیدی عمیق خود نسبت به استانداردهای دوگانه بسیاری از کشورها در جهان اعلام کرد، آنها درباره‌ اهمیت زنان، برابری جنسیتی و احترام به زنان در محل کار صحبت می‌کنند اما زمانی که زنان به زندان می‌افتند و تبعیض‌های بزرگی علیه آنها اعمال می‌شوند ناگهان ساکت شده و شجاعت خود را از دست می‌دهند.دیگری اعلام کرد: من تمام امید خود را از دست داده‌ام که چرا رهبران جهان برای زنانی که همه چیز را برای آزادی فدا کرده‌اند، به پا نمی‌خیزند. شجاعت آنها باید سیاست‌مداران و تجار ترسویی که هنوز با عربستان سعودی همکاری می‌کنند، خجالت زده کند. آنها به گونه‌ای رفتار می‌کنند که همه چیز طبیعی است.چند روز گذشته در مراسمی در واشنگتن دی‌سی درباره‌ اصلاحات در عربستان سعودی کارشناسان و مدافعان حقوق بشر اظهار نظرهای خود را به دولت و سیاست‌گذاران آمریکا اعلام کردند. این مراسم به طرز شگفت انگیزی درست زمانی برگزار شد که اخباری مبنی بر مفقود شدن جمال خاشقجی منتشر شد.

متاسفانه بسیاری از زنان که در عربستان سعودی در حبس به سر می‌برند فکر می‌کنند که سرنوشت یکسانی همانند خاشقجی خواهند داشت. آنها بر این باورند که این رژیم می‌تواند ظالمانه‌ترین و وحشتناک‌ترین جرائم را انجام دهد.در حال حاضر با ناپدید شدن خاشقجی برخی امیدها وجود دارد که جامعه بین‌الملل باید یک اقدام قاطعانه برای جلوگیری از اقدامات عربستان سعودی برای حذف هر گونه مخالفت انجام دهد. رهبران جهان نمی‌توانند این زنان را بدون امید رها کنند. نباید آنها به دلیل قراردادهای سودآور در برابر اتفاقات سرکوبگرایانه چشم‌های خود را ببندند.شاید اکنون رهبران سیاسی و بخش تجاری بتوانند این اراده و شجاعت را داشته باشند که با یکدیگر در حمایت از زنان که به اشتباه به زندان افتاده‌اند به پا خیزند. اکنون بهترین زمان برای اقدام به آزادی آنها و تضمین حفظ جانشان است».

Email this page

نسخه مناسب چاپ