یادداشت اقتصادی
تحریم‌های آمریکا و جوسازان اقتصادی
تحریم‌های آمریکا از امروز رسماً آغاز می‌شود. با این که دونالد ترامپ از ۲ روز پیش جوسازی وسیعی برای اعلام زود هنگام این تحریم‌ها انجام داد، اما واکنش بازارهای شاخص داخلی چون ارز و بورس اصلاً هیجانی نبود. قیمت ارز در تهران با اینکه نوسان داشت اما رشد قابل توجهی را تجربه نکرد. شاخص کل بورس هم با وجود نوسان‌هایی که داشت اما روز کاری را با رشد به پایان رساند.

همه اینها نشان می‌دهد نگاه دانای کل اقتصاد داخلی یا همان خرد جمعی، به آغاز تحریم‌ها، توأم با بی‌اعتنایی ناشی از کم اثر بودن است.

واقعیت هم چنین است، چرا که اعلامیه وزارت خزانه‌داری آمریکا نکته جدیدی را نشان نمی‌دهد: تحریم شماری از شرکت‌ها، ایجاد اخلال در مبادلات پولی و تعداد زیادی تهدید و نفس کش‌های توخالی.

این اعلامیه نشان داد که نظر اعلام شده نظام مبنی بر اینکه در ۱۳ آبان اتفاق جدید نمی‌افتد؛ چرا که هر کاری می‌خواست بشود را آمریکا قبلاً به پیشواز رفته است، صحیح است. چون اعلامیه دولت آمریکا نکته غافلگیر کننده‌ای نداشت و واکنش بازار‌های ایران در برگیرنده این نکته است.

اما این همه ماجرا نیست. بلکه وجه مهمی از آن در نظر گرفته نشده و آن جوسازی‌های داخلی است.

معمولاً درحاشیه هر اقتصادی، کسانی هستند که از شرایط ویژه و ویژه شدن شرایط، سود می‌برند. هر قدر جو نگرانی و تلاطم و احساس بی‌ثباتی در اقتصاد بیشتر باشد، سود این افراد هم بیشتر است. چرا که در شرایط گل آلود بودن آب، امکان تلقین مسایلی چون کمبود مصنوعی کالا و به تبع آن برانگیختن حس نگرانی و روآوردن به خریدهای انبوه و هیجانی و سرانجام رشد لجام گسیخته قیمت‌ها و کسب سودهای یکشبه و آنچنانی وجود دارد.این چنین است که باید انتظار داشت از امروز دست‌های پنهان و آشکار این جوسازان به کار بیفتد و انواع و اقسام اقدامات از سوی آنها و عواملشان انجام شود. از شایعه‌سازی درباره فلان کالا گرفته تا جوسازی درباره کمبود بهمان کالا در آینده نزدیک.

روشن است این جوسازی‌ها به هرحال اثر گذاشته، و بخشی از مردم را نگران کرده و باعث تلاطم‌هایی در بازارهای مختلف بخصوص بازار مواد غذایی،‌دارو و سایر کالاهای اساسی خواهد شد.لذا بر دستگاه‌های نظارتی است که با رصد دقیق فضای اقتصادی کشور، جلوی مخابره این پیام‌‌ها را گرفته و مراکز ارسال آنها را هم شناسایی و نابود کنند.

البته قطعاً جوسازان،‌ با اهداف اقتصادی دست به شایعه پراکنی نمی‌زنند بلکه ممکن است اقدامات آنها بخشی از جنگ روانی گسترده‌ای باشد که از حدود ۲ ماه پیش علیه ملت ایران آغاز شده و بی‌رودربایسی اثراتی هم برجای گذاشته است.اما هرچه هست، سالم‌سازی فضای اقتصادی کشور از امروز بیش از گذشته ضروری است. چرا که اگر افکار عمومی آرامش داشته باشد، اجرای برنامه‌های ضدتحریم با کیفیت و سرعت بیشتری ممکن خواهد شد. اما در فضای مبهم نگران، غبارآلود و ناایمن، هر اقدامی به نتیجه لازم منتهی نخواهد شد.

برای دستیابی به این آرامش، اول دولت باید واقعیات اثرگذاری تحریم‌ها را صادقانه برای مردم بیان کرده و همزمان از غلو کردن درباره‌ بی‌اثری تحریم‌ها یا بزرگنمایی اقدامات ضدتحریمی بپرهیزد.

شعار اطلاع‌رسانی دولت هم باید همواره این واقعیت را در نظر بگیرد که مردم بهترین و پیشروترین تحلیلگران هستند و واقعیات را می‌دانند. اما شنیدن همین واقعیات از دهان صادق‌گوی دولت، به آنان آرامش بخشیده و اطمینان ایجاد می‌کند که کمتر به جوسازی سودجویان داخلی یا فرصت طلبان خارجی گوش فرا خواهند داد.در کنار این، وزارت صنعت به نمایندگی از دولت و سازمان تعزیرات حکومتی و بازرسی کل کشور به نمایندگی از قوه‌قضائیه باید برخورد قاطع با اخلال‌گران کف بازارهای حیاتی چون کالاهای اساسی را به فوریت در دستور کار قرار داده و امکانات خود را در این راستا بسیج کنند.ستاد اطلاع رسانی دولت هم باید با بهره گرفتن هرچه بیشتر از متخصصان اطلا‌ع‌رسانی، به فوریت به جوسازی‌ها واکنش مناسب، مستدل و قانع‌کننده نشان دهد تا اثرات این ماهی گرفتن‌ها از آب گل‌آلود جوسازی‌های تحریمی به حداقل برسد و اقتصاد ایران باآرامش و اعتماد به نفس از این گردنه حساس عبور کند.

سید علی دوستی

Email this page

نسخه مناسب چاپ