محک
اجلاس گروه ۲۰ در آرژانتین
ابوالقاسم قاسم زاده
گروه ۲۰ (G-20) شامل بیست کشور است که وزرای اقتصاد و دارایی، همچنین مسئولان بانک مرکزی آنها را متشکل می‌کند تا درباره چرخه مشکلات اقتصادی تصمیم‌سازی و اقدام کنند. بیست کشور عضو گروه ۲۰، ۹۰ درصد تولید ناخالص جهانی و در مجموع نزدیک به ۸۵‌درصد اقتصاد جهان را در اختیار دارند. بعلاوه دوسوم جمعیت جهان نیز در کشورهای عضو این گروه قرار دارند. گروه ۲۰ در سال ۱۹۹۹ تاسیس شد و با اولین نشست سران کشورهای عضو در سال ۲۰۰۸ میلادی رسمیت و اهمیت پیدا کرد. هدف اصلی آن، مشارکت قدرت‌های اقتصادی نوظهور در چرخه چند جانبه‌گرایی سیاسی ـ اقتصادی و بخصوص تبادل‌نظر درباره شرایط اقتصاد جهانی است. کشورهای آرژانتین، استرالیا، برزیل، کانادا، چین، اتحادیه‌اروپا، فرانسه، آلمان، هند، اندونزی، ایتالیا، ژاپن، مکزیک، روسیه، عربستان سعودی، آفریقای‌جنوبی، کره‌جنوبی، ترکیه، انگلیس و آمریکا، اعضای رسمی این گروه هستند. ریاست کنونی این گروه را آلمان به‌عهده دارد. امسال اجلاس در آرژانتین (جمعه و شنبه) برگزار می‌شود. معمولاً شرکت رؤسای جمهوری آمریکا، روسیه، چین و سران سه کشور فرانسه، آلمان و انگلیس در اجلاس گروه ۲۰ خبرساز و در محوریت اصلی اعلام نظرها قرار دارند. امسال این اجلاس در شرایط خاصی از بحران‌های سیاسی و اقتصادی در اغلب کشورهای جهان برگزار می‌شود. تا اینجای کار سه مساله نگاه اغلب خبرگزاریها را به اجلاس گروه‌۲۰ معطوف کرده است. اول، اختلاف آمریکا و چین، همچنین مشکلات تنظیم تعرفه‌های تجاری از سوی ترامپ علیه چین، روسیه و برخی از کشورهای اروپایی. روش اعمال سیاست‌های تحریم از سوی ترامپ علیه کشورهای عضو گروه ۲۰، ضربه سختی به یکپارچگی آن وارد و اختلافات را تشدید کرده است. ترامپ چندان اعتقادی به گروه ۲۰ و دایره موفقیت‌های جمعی آن از طریق تصمیم‌گیریهای چند جانبه‌گرا ندارد. اختلاف تجاری چین و آمریکا در اوج است و در کنار آن قدرت‌نمایی نظامی چین بخصوص در دریای چین و در کناره «تایوان» موجب تیرگی و شکاف دو کشور قدرتمند چین و آمریکا در اجلاس گروه‌۲۰ شده است.

دوم، بحران اخیر اوکراین ـ روسیه، که تا مرز آرایش نظامی پیش رفته و دولت اوکراین خواهان دخالت ناتو برای حفاظت از خود شده و در عمل شکافی در روابط پوتین ـ ترامپ ایجاد کرده است. به طوری که همه خبرها از ملاقات مهم پوتین ـ‌ ترامپ در هنگام شرکت در اجلاس گروه ۲۰ بود. اما، ترامپ در آخرین لحظات و هنگامی که با هواپیما به سوی آرژانتین می‌رفت، اعلام کرد که قرار ملاقات با پوتین را لغو کرده است. اما هنوز معلوم نیست او همچنان بر این تصمیم‌گیری باقی بماند و برخی احتمال می‌دهند که این دو در حاشیه اجلاس ملاقات کنند. اگرچه وزیر خارجه و معاون امنیتی ترامپ رسماً اعلام کرده‌اند که ملاقاتی در کار نخواهد بود.

سوم، سایه ادامه بحران قتل خاشقجی در ترکیه توسط عربستان سعودی که همه محمد‌بن‌سلمان ولیعهد سعودی را فرمانده اجرایی آن می‌دانند. تا اینجای کار کاخ‌سفید اعلام کرده است، ترامپ ملاقاتی با محمد‌بن‌سلمان نخواهد داشت در حالی که ولیعهد پادشاهی سعودی اعلام کرده است در حاشیه اجلاس با اردوغان رئیس‌جمهوری ترکیه ملاقات خواهد کرد، اما اردوغان گفته است با او ملاقات نخواهد کرد، زیرا قتل خاشقجی در خاک ترکیه را تجاوز آشکار و مستقیم به امنیت ملی ترکیه می‌داند. شرکت محمد‌بن‌سلمان ولیعهد سعودی در این اجلاس خود مشکلی برای میزبانی دولت آرژانتین، همچنین اغلب سران شرکت‌کننده در آن شده است. دیروز بطور غیررسمی خبرگزاری فرانسه اطلاع داد، امکان دارد (ماکرون) رئیس‌جمهوری فرانسه با ولیعهد سعودی در آرژانتین و در حاشیه اجلاس گروه ۲۰ ملاقات حضوری داشته باشد!‌

همه شواهد نشان می‌دهد که اجلاس دو روزه گروه ۲۰ در آرژانتین به‌جای ترسیم همگانی و توافق‌های مهم، اختلاف‌ها را بیش از گذشته، بخصوص اختلاف با ترامپ درباره اغلب دستور کار اجلاس را آشکارتر کند. تقریباً همه کشورها، به‌جز سعودیها در برابر سیاست‌های اعمال تحریم‌ها و مقابله تجاری با کشورها، گارد مخالفت شدید گرفته‌اند. ترامپ بر بازگشت به یکجانبه‌گرایی با فرماندهی آمریکا اصرار دارد، در حالیکه اصل تشکیل گروه ۲۰ بر اساس همکاریهای چند‌‌جانبه در دایره پذیرش اصل چند جانبه‌گرایی بین‌المللی بوده است.

کاخ سفید اعلام کرده است، ترامپ تا پایان اجلاس نخواهد ماند و بعد از سخنرانی خود،‌ آرژانتین را بسوی واشنگتن ترک خواهد کرد. واقعیت این است که بعد از انتخابات کنگره آمریکا، مشکلات ترامپ در مدیریت کاخ سفید و در حوزه ریاست جمهوری آمریکا در داخل و خارج مضاعف شده است. اغلب بحرانهای سیاسی منطقه‌ای و بسیاری از مشکلات اقتصادی بخصوص روابط تجاری دو و چند جانبه کشورها بر اساس سیاست‌هایی که ترامپ در دو سال گذشته اجرا کرده است دچار تلاطم، مشکلات و بحران شده است. این دومین بار است که ترامپ در اجلاس گروه ۲۰ شرکت می‌کند. بسیاری از تحلیلگران سیاسی ـ اقتصادی شرکت ترامپ در اجلاس آرژانتین را بجای تقویت گروه ۲۰ و یا حل مشکلات سیاسی ـ اقتصادی بین‌المللی و نشان‌دادن راه‌حلهای جدید، زنگ خطری برای نهاد گروه ۲۰ می‌شمارند که در نهایت یا گروه ۲۰ باید منحل شود، یا ترامپ را از کاخ سفید بیرون کنند! پیش‌بینی می‌شود این اجلاس همچون اجلاس گروه ۷، به‌خاطر حضور ترامپ و مواضع او، بیانیه مشترک نخواهد داشت.

Email this page

نسخه مناسب چاپ