بازی آمریکا برای خلاصی عربستان از باتلاق یمن
 

آمریکا در حالی توقف جنگ یمن را خواستار شده که از ابتدا با نشان دادن چراغ سبز و حمایت از ائتلاف خود خوانده عربی به سرکردگی عربستان سبب جنگی خانمان نسوز و کشتار و قتل عام هزاران بی پناه و آواره شدن میلیون‌ها یمنی شد.

غلامرضا رفیع در ایرنا نوشت: آمریکا و متحدان غربی و عربی اش در این مدت به امید پیروزی زود هنگام عربستان بر یمن و تصرف این کشور توسط متحد منطقه‌ای خود، از هیچ کوششی در حمایت از آل‌سعود اعم از تسلیحاتی،لجستیکی، رسانه ای و غیره دریغ نکردند.اما ملت یمن در طول بیش از سه سال و نیم جنگ، با مقاومت در برابر متجاوزان و دفاع از کشور خود آنها را به زانو در آورد و از خیال‌پردازی برای شکست این کشور مایوس کرد و تجاوزگران را به فکر برون رفت از باتلاق خود ساخته شان انداخت.اکنون در پی سال‌ها جنگ‌افروزی و حمله ائتلاف عربی به یمن، مایک پمپئو وزیر خارجه آمریکا خواستار پایان یافتن منازعه در یمن شده است. وی در بیانیه‌ای اعلام کرد که عربستان باید بمباران مناطق مسکونی یمن را پایان داده و از سوی مقابل نیز جنبش انصارالله حملات موشکی و پهپادی خود به عربستان و امارات را متوقف کنند.این گفته‌های وزیر خارجه آمریکا در حالی مطرح می‌شود که پیش از این مارتین گریفیت فرستاده ویژه دبیرکل سازمان ملل در یمن ابراز امیدواری کرده بود که تا پایان ماه نوامبر مذاکرات برای پایان یافتن جنگ به سرانجام برسد. به عقیده کارشنایان، درخواست مزورانه آمریکا در حالی مطرح می شود که عربستان با کشتار مردم یمن در طول این سال‌ها و نیز متهم شدن مقام‌های بلندپایه این کشور در قتل جمال خاشقچی روزنامه‌نگار منتقد سعودی در استانبول ترکیه، اکنون زیر فشار افکار عمومی قرار گرفته به گونه‌ای که انتقاد نزدیکترین متحدان خود و نیز تهدید آنها به اعمال تحریم علیه ریاض را در پی داشته است.

از سوی دیگر ادامه جنگ یمن، عربستان و متحدانش را فرسوده‌ کرده به ویژه اینکه تمامی اهداف آنها از جمله تلاش برای اشغال بندرالحدیده و توقف فعالیت‌ نیروهای یمنی در امتداد سواحل دریای سرخ به عنوان یکی از مهمترین آبراه‌های بین المللی و انتقال نفت و ترانزیت کالا را نقش بر آب کرده است.با چرخش ۱۸۰ درجه‌ای مواضع آمریکا در قبال جنگ یمن که صدها هزار کشته و آواره بر جای گذاشته، فلورانس پارلی وزیر دفاع فرانسه نیز اعلام کرد که زمان پایان یافتن مخاصمه‌های در یمن فرا رسیده و اولویت مهم پاریس بهبود شرایط انسانی در یمن است که در راستای همکاری با سازمان ملل به منظور رسیدن به یک راهکار سیاسی تلاش می‌کند.

نزدیک به چهار سال جنگ ویرا‌نگر عربستان و متحدانش علیه یمن به عنوان فقیرترین کشور عربی، نه تنها اکثر زیرساخت‌های این کشور را تخریب کرده، بلکه هزاران غیرنظامی را نیز به کام مرگ فرستاده است. در همین حال، میلیون‌ها یمنی درمعرض قحطی و بیماری‌های واگیردار هستند، به خصوص کودکان این کشور که به گفته معاون دبیرکل سازمان ملل، یمن را به بدترین جای جهان برای کودکان تبدیل کرده است. در چنین شرایطی که اکثر ناظران بین‌المللی معتقدند جنگ یمن نتیجه‌ای در بر نداشته و عربستان و متحدانش در باتلاق گیر افتاده‌اند و حتی عملیات الحدیده نیز پس از گذشت چند ماه همچنان بی نتیجه مانده است، شنیده شدن نوای صلح از سوی متحدان غربی عربستان و آن هم پس از گذشت چند سال کشتار غیرنظامیان می‌تواند پیام‌های مهمی را در بطن خود داشته باشد. نخستین پیام این است که پس از دامنه‌دار شدن چالش قتل خاشقچی روزنامه‌‌نگار منتقد سعودی و تبدیل شدن آن به یک بحران برای عربستان، جامعه جهانی نسبت به برخورد قاطع با حاکمان سعودی ژستی جدی به خود گرفته است. در همین راستا، سخن از تحریم‌ عربستان به میان آمده و تقریبا رسانه‌های غربی همه روزه در مقالاتی خواستار برکناری محمد بن سلمان ولیعهد عربستان هستند. همچنین تا به حال آلمان و اتریش تصمیم گرفته‌اند که فروش تسلیحات به عربستان را متوقف کنند .سه سال و نیم پیش که عربستان و متحدانش به بهانه بازگرداندن منصور‌هادی رئیس جمهوری مستعفی یمن به قدرت و تلاش برای رسیدن به اهداف و زیاده خواهی‌های سیاسی شان، کشور فقیر یمن را آماج حملات هوایی، زمینی و دریایی قرار دادند هرگز فکر نمی کردند که با مقاومت یمنی‌ها تمامی تلاش‌هایشان برای تصرف این کشور به هدر رود.اما اکنون سعودی‌ها که از تنش با ایران گرفته تا بحران سوریه، قطر، لبنان، ماجرای قتل خاشقجی و چالش‌های داخلی در دامی خودساخته گرفتار شده‌اند، ناگزیر برای برون رفت از وضعیت موجود تلاش می کنند و رهایی از این دام را نیز در استمداد از متحدان خویش می جویند.

آمریکا نیز که تاکنون از ریاض در حمله به یمن حمایت و تجهیزات و سوخت هواپیماهای جنگی این کشور را در طول نزدیک به سه سال حملات هوایی ائتلاف سعودی علیه فقیرترین کشور جهان تامین می کرد، پس از آنکه فشارهای بین المللی در مساله قتل خاشقچی علیه سعودی‌ها افزایش یافت و همزمان تعدادی از سناتورهای آمریکایی طرح توقف فروش سلاح به سعودی‌ها را دنبال می کنند، از حل مسالمت آمیز این بحران سخن می گوید. همچنین وزیران دفاع و خارجه آمریکا در اظهار نظرهایی همسو اعلام کرده‌اند که به دنبال برقراری آتش بس در یمن هستند و این فرایند باید در مدت ۳۰ روز آینده انجام شود.

این اظهار نظرها و همچنین استفاده از واژه «انصارالله» از سوی معاون سخنگوی دبیرکل سازمان ملل به جای «حوثی»‌ها می تواند نشان از چرخش مواضع غرب علیه بن سلمان ولیعهد جنگ طلب سعودی باشد.با این حال جنبش انصارالله یمن در واکنش به درخواست آمریکا برای آتش بس فوری و از سرگیری مذاکرات صلح یمن اعلام کرد که واشنگتن به عنوان رهبر ائتلاف (متجاوز) به همراه متحدان تحت امرش و براساس اهدافی که برای آنها تعیین کرده است، خود باید توقف جنگ را عملی کند.

«محمد علی الحوثی» رئیس کمیته عالی انقلاب یمن در صفحه توئیتری اش نوشت: ما این اقدام آمریکا برای توقف آتش بس را خواسته‌ای صوری و غیر جدی می‌دانیم که بیانگر فرار از مسئولیت واشنگتن از جنگ علیه یمنی‌ها است.الحوثی تاکید کرد که مواضع جدید کاخ سفید پس از آن که جهانیان از جنایت‌های آمریکایی‌ها اطلاع یافتند، در واقع شانه خالی کردن از اظهارات پیشین در مورد حمایت از متحدانشان در جنگ یمن است. درخواست پوچ آمریکا برای توقف آتش بس درحالی صورت می گیرد که ائتلاف سعودی در حمله ۱۸ مردادماه گذشته به اتوبوس حامل دانش آموزان شهر ضحیان در صعده، ساخت آمریکا و از نوعMK82 ( ام کی۸۲) بمب هدایت شونده لیزری بوده است.براساس گزارش وزارت بهداشت یمن، در این حمله ۵۱ غیرنظامی کشته و ۷۹ تن دیگر زخمی شدند.روند حمایت از ائتلاف سعودی در آمریکا با روی کار آمدن دونالد ترامپ نه تنها متوقف نشد، بلکه ابعاد وسیع‌تری یافت و منجر به قرارداد بی سابقه تسلیحاتی ۴۶۰ میلیارد دلاری میان واشنگتن و ریاض شد. همچنین آمریکا افزون بر اعلان رسمی و آشکار از حمله ائتلاف سعودی به یمن، با فروش سلاح‌های پیشرفته به عربستان و همپیمانان این کشور و نیز گسیل نیروهای نظامی مجرب به درگیری‌ها برای تقویت جبهه متجاوزان به ایفای نقش در این نبرد نابرابر پرداختند. عربستان سعودی طی سه سال و نیم گذشته درگیر جنگی خونین در یمن بوده و مردم این کشور را پیوسته با انواع تسلیحات کشنده و غیرمتعارف از جمله بمب‌های خوشه ای هدف بمباران قرار داده است.نتیجه این اقدام، هزاران کشته، میلیون‌ها آواره و اوضاع وخیم انسانی بوده است.

در این حال،پایگاه خبری یمنی در یادداشتی به بررسی اهداف پشت پرده آمریکا از دعوت به پایان جنگ علیه یمن پرداخت و این اقدام آمریکا را، حمایتی دیگر از ائتلاف سعودی و تلاش برای نجات آن از باتلاق یمن دانست.به گزارش خبرگزاری فارس،ائتلاف سعودی – اماراتی علیه یمن، با وجود گذشت بیش از سه سال از آغاز تجاوز به یمن و صدها حمله هوایی و زمینی علیه هزاران شهروند یمنی و تخریب زیرساختهای این کشور، هنوز نتوانسته‌اند دستاورد ملموس و قابل ملاحظه‌ای برای خود کسب کنند. در چنین شرایطی «جیمز متیس» و «مایک پامپئو» وزرای دفاع و خارجه ایالات متحده آمریکا طی چند روز اخیر و در پی بالا گرفتن انتقادهای بین‌المللی از عربستان در پی قتل و تکه‌تکه کردن روزنامه‌نگار منتقد مقیم آمریکا، خواستار آتش‌بس و آغاز مذاکرات صلح در یمن طی ۳۰ روز آینده شدند. پایگاه خبری «المشهد الیمنی الاول» با انتشار یادداشتی به بررسی اهداف آمریکا از دعوت به پایان دادن به جنگ یمن، پرداخت.

در این یادداشت آمده است: به هر حال از همان روز نخست حمله ائتلاف سعودی به یمن، همه باور داشتند که عربستان این جنگ را بدون چراغ سبز آمریکا و حمایت آن آغاز نکرده و لحظه‌ای بدون این حمایت نبوده است. اما امروز به نظر می‌رسد که حساب و کتاب‌های غرب و آمریکا تغییر کرده است و اکنون از اینجا و آنجا اظهاراتی را می‌شنویم که بر ضرورت توقف فوری جنگ علیه یمن تاکید می‌شود و همگی به عربستان درباره تداوم این جنگ هشدار می‌دهند و برخی برای پایان دادن به این جنگ ضرب‌الاجل نیز تعیین می‌کنند .اظهارات «جیمز متیس» وزیر دفاع آمریکا نیز در همین چارچوب است که خواستار توقف فوری درگیری‌ها در یمن و آتش بس در این و نشستن دور میز مذاکرات طی مدت حداکثر ۳۰ روز آینده شده است و گفته که عربستان و امارات نیز آماده این امرند. اما «مایک پامپئو» وزیر خارجه آمریکا، طی بیانیه‌ای گفت که زمان توقف حملات جنگی در یمن فرا رسیده است .

وی از ائتلاف سعودی – اماراتی خواست تا از حمله هوایی به مناطق مسکونی یمن خودداری کنند و در مقابل نیز انصارالله از شلیک موشک به سوی عربستان و امارات دست بردارد و مذاکراتی که «مارتین گریفیتس» فرستاده ویژه سازمان ملل به یمن، خواستار آن است از ماه آینده آغاز شود. طبعا، چنین هشداری از سوی دولت آمریکا به ائتلاف سعودی بیانگر قدرت ویژه واشنگتن در تاثیرگذاری در سیاست خارجی عربستان است. لذا در چنین شرایطی، این سوال مطرح است که چرا واشنگتن، یک یا دو سال پیش و قبل از کشته شدن این تعداد زن و کودک بی‌گناه در یمن و تخریب زیرساختهای کشور فقط یمن، این پیشنهاد توقف جنگ را طرح نکرد؟در این مجال باید به تشریح سه نکته درباره تغییر ناگهانی موضع آمریکا بپردازیم.

رسوایی قتل «خاشقچی» و فشار جهانی

بی‌شک می‌توان گفت که حادثه قتل «جمال خاشقچی» روزنامه‌نگار سعودی به این شیوه وحشتناک و اعتراف عربستان به این امر، آمریکا را به اکراه مجبور کرد تا مقابل افکار عمومی جهان که به میزان زیادی برای مجازات مسئولان این حادثه، فشار می‌آورند، کمی دست از حمایت عربستان بردارد و چیزی درباره قبح تداوم جنگ یمن از خود نشان دهد و خواستار توقف درگیری در این کشور شود. همچنین این فشار افکار عمومی موجب شد تا غرب نیز برخلاف خواسته‌اش، خواستار توقف خشونت عربستان در یمن شود. در آمریکا، حادثه قتل خاشقچی، هرج و مرج زیادی در داخل کنگره به راه انداخت تا جایی که وزیر خارجه و حتی رئیس‌جمهور این کشور نتوانستند، آنچه که روی داده بود را مخفی کنند و ترامپ گفت که قتل خاشقچی، بدترین مخفی‌کاری تاریخ بود.البته این مسئله نیز قابل ذکر است که طی یک هفته آتی، انتخابات کنگره که اهمیت زیادی برای ترامپ دارد، برگزار خواهد شد. در صورت پیروزی دموکرات‌ها، ترامپ باید پیامدها و تاثیر آن را بر سیاست‌ خارجه‌اش بپذیرد لذا ترامپ به پیشواز این امر رفته و از پایان جنگ در یمن سخن می‌گوید.

تلاش برای فرار از تبعات جنگ یمن

از آنجا که واشنگتن، منافع زیادی در یمن دارد، تداوم این جنگ بی‌شک با چراغ سبز آمریکا بود. از جمله اهدافی که واشنگتن از آغاز و تداوم این جنگ داشته، ممانعت از ایران، چین و روسیه از بهره‌برداری از موقعیت استراتژیک یمن که دارای تنگه باب‌المندب است، بود. این یکی از نگرانی‌های آمریکا بود به همین دلیل نیز، از ائتلاف سعودی – اماراتی طی بیش از سه سال گذشته حمایت کرد و طی این مدت، جنایات متعددی علیه یمن روی داد. حمله به مراسم عروسی و تبدیل کردن آن به عزا، حمله به بیمارستانها و اتوبوس‌های دانش‌آموزان و آوارگان از جمله آنها بود.اما واشنگتن از این امر با سخنان دو روز پیش متیس تبرئه جست. وی بدون اشاره به تسلیحات زیاد و ممنوعه‌ای که آمریکا به عربستان فروخته یا کمک‌های اطلاعاتی ارائه شده به ائتلاف سعودی در جنگ یمن، گفت که نیروی هوایی یمن تنها سوخت ۵ جنگنده سعودی را طی حمله به یمن تامین کرده‌اند.

نجات ریاض از باتلاق یمن

از دیگر نکاتی که واشنگتن را به پایان جنگ یمن سوق داده، به بن‌بست رسیدن ائتلاف سعودی در این جنگ است. یمن اکنون برای ریاض، به یک باتلاق تبدیل شده که هر روز بیش از روز پیش در آن فرو می‌رود و هیچ راه برون‌رفتی ندارد. لذا اظهارات مقامات مسئول آمریکا مبنی بر ضرورت پایان دادن به این، نوعی کمک جدید به عربستان برای نجات دادن آن از این ورطه و خارج کردن آن و حفظ آبروی آن مقابل جامعه بین‌المللی به شمار می‌رود.

در چنین شرایطی، یک روزنامه آمریکایی نوشت: اگر ترامپ در پایان دادن به جنگ فاجعه‌بار یمن جدی‌ست، باید راهی برای مقابله با بی‌صداقتی و همچنین بی‌رحمی رژیم بن‌سلمان بیابد. روزنامه واشنگتن‌پست در ضمن یک سرمقاله اخیر خود که به بررسی سخنان جدید مقامات آمریکایی مبنی بر لزوم پایان یافتن سریع جنگ در یمن اختصاص داشت، نوشت: سعودی‌ها ادعا می‌کنند که آماده مذاکره هستند اما شیوه رفتار رژیم سعودی در یمن شبیه رفتارشان در پرونده «جمال خاشقچی» است.خاشقچی، روزنامه‌نگار منتقد محمد بن سلمان، روز دهم مهر گذشته در کنسول‌گری عربستان سعودی در ریاض به قتل رسید. سعودی‌ها بدوا از پذیرش قتل وی سرباز زدند اما در ادامه پذیرفتند که او به شکلی برنامه‌ریزی شده به قتل رسیده است.روزنامه واشنگتن‌پست به ماجرای کشتار دانش‌آموزان یمنی در جریان حمله ائتلاف سعودی به یک اتوبوس اشاره کرده و نوشته است: سعودی‌ها ابتدا این حمله را، حمله به هدفی مشروع خواندند، اما در ادامه با فزونی گرفتن خشم بین‌المللی، آن را حمله‌ای خودسرانه دانستند و قول دادند که در خصوص آن تحقیق کرده و عاملان آن را مجازات می‌کنند.این روزنامه آمریکایی می‌افزاید: اگر دولت ترامپ در پایان دادن به جنگ فاجعه‌بار یمن جدی‌ست، باید راهی برای مقابله با بی‌صداقتی و همچنین بی‌رحمی رژیم بن‌سلمان بیابد.

Email this page

نسخه مناسب چاپ