یادداشت
قرارگاه مشترک
فتح الله آملی
درحالی که مقامات دولت آمریکا به کرّات و با صدای بلند اعلام می‌کنند که تمام تلاششان را صورت می‌دهند تا ایران را فلج کنند و بسیار هم در این زمینه جدی هستند آیا ما هم در داخل با همین جدیت برای فلج کردن و عقیم گذاردن این سودای خطرناک تیم حاکم بر دولت جدید آمریکا همقسم و مصمّم هستیم؟ اینکه آیا آنها موفق می‌شوند (که نمی‌شوند) یک حرف است و اینکه ما برای مقابله با این دشمنی آشکار چه تمهیداتی را اندیشیده‌ایم و یا می‌اندیشیم حرف دیگر.

مقامات آمریکایی با ارزیابی غلطی که از اعتراضات دی‌ماه سال گذشته پیدا کرده بودند (و گفتار و رفتار برخی از مردم را رفتار همه مردم پنداشتند) بر این تصور بوده و هستند که پایه‌های حکومت در ایران آنقدر ضعیف شده که با حداکثر کردن فشارها مخالفت‌های مردمی چنان بالا می‌گیرد که یا مجبور به سازش و تسلیم می‌شود و یا اتفاق مطلوب آنان که براندازی و تسلط دوباره به این کشور است به وقوع می‌پیوندد. اما گذشت زمان و تجربه اتفاقات پیش آمده پیش از آن نشان داد که هیچکدام از این تصورات نشانی از واقعیت ندارد و سودای این خیال که جمهوری اسلامی چهل سالگی خود را نخواهد دید سودای خامی است که ناشی از عدم درک واقعیت‌های جامعه ایرانی است. تازه‌ترین مدعا و مصداق عدم درک این جامعه و مردم و قدرت کشور آن است که هر یک مسابقه ورزشی با نزدیک صدهزار تماشاچی و با چنین نظم و ترتیبی برگزار می‌شود که به اعتراف بلند پایه‌ترین مقامات ورزشی حاضر در محل، بهترین شرایط امنیتی و اخلاقی و نظم را داشته است.

حتی وجود حقایقی از این دست موجب آن نمی‌شود که در اراده‌ی این هیات حاکمه‌ی حاکم بر کاخ سفید در اعمال بیشترین فشارها بر این نظام و بر این مردم خلل وارد شود و یا تغییر موضعی در آنها ایجاد کند چرا که حالا به هرحال آنان به چیزی کمتر از براندازی و یا تسلیم راضی نیستند. اما همانطور که در ابتدای مقاله عرض شد حتی اگر این حقیقت مسلم را بپذیریم که تحریم‌ها نمی‌تواند کشور را به زانو در بیاورد آیا می‌توان آسوده خاطر نشست و وقت را هدر داد و با شعار و حرف و بی‌برنامه عملیاتی اجازه مانور و فشار به حریف داد و با همان شدت و حدّت حریف، به برنامه ریزی برای مقابله نپرداخت؟

مقامات اصلی دولت و ائمه جمعه و سخنرانان و شخصیت‌های صاحب نفوذ مرتب بر این گزاره تاکید می‌کنند که تحریم‌های جدید هیچ چیز تازه‌ای نیستند و هیچ فشاری بر ما وارد نمی‌کنند و اصولا قابل اعتنا نیستند. اما وقتی در عمل مردم ببینند که تغییرات قابل توجهی در معیشت و کسب و کار و هزینه‌های زندگی آنان پدید آمد و معضلات و مشکلات اقتصادی آنان بیشتر و بیشتر می‌شود اعتمادشان به مقامات و دولت و حکومت، که این اعتماد مهم‌ترین پشتوانه نظام محسوب می‌شود، هر روز کمتر و کمرنگ‌تر می‌شود. و وقتی ببینند در میانه این جنگ اقتصادی تمام‌عیار مشغله‌ها و اولویت‌های زمامداران‌شان مسائل فرعی دست چندم و بحث و جدل‌های سیاسی و جناحی بیهوده است حق دارند بگویند که تحریم‌ها برای شما مسئولان است که هیچ آسیبی به بار نیاورده نه برای ما مردم چون شما نه مثل ما زندگی می‌کنید و نه دغدغه‌های ما را دارید و نه فشار زندگی را مثل ما تحمل می‌کنید.

شما حداکثر فقط گزارشش را می‌خوانید! واقعیت این است که ما برخلاف دوران جنگ تحمیلی که دارای قرارگاه مشترک بودیم و همه یک دل و یک صدا بر سرِ ضرورت وحدت کلمه و تجمیع همه ظرفیت‌ها در خدمت جنگ و دفاع اجماع داشتیم و البته بیشتر از همه با به میدان آوردن ظرفیت بی‌بدیل مردم در این عرصه به نوعی قدرت عظیم‌تر و پرتوان‌تر دست یافته بودیم، حال به ضرورت توجه به این قرارگاه مشترک به قدر کفایت بها نداده‌ایم.

بله قدر مسلم می‌توان از این شرایط هم عبور کرد، قدر مسلم تحریم‌های آمریکا این بار که پشتوانه بین‌المللی هم ندارد نمی‌تواند ما را فلج کند. بی‌تردید وقتی در دوران جنگ با آن‌همه مضایق برای صادرات نفت، و با نفت ۷دلاری توانستیم کشور را اداره کنیم حال حتی با فروش یک میلیون بشکه نفت که حداقّلِ پیش‌بینی بدبینانه صادراتی با وجود همه شیطنت‌های تحریمی آمریکاست می‌توانیم نیازهای کشور را تأمین کنیم، اما به شرط آنکه شرایط جدید اقتصادی را دست کم نگیریم و برای شرایط تحریمی جدید برنامه جدید داشته باشیم و ایجاد یک قرارگاه مقتدر، هماهنگ، هوشمند و مسلط را ضروری بدانیم و بیش از همه سرمایه اجتماعی را به میدان بیاوریم.

اگر بخواهیم مثل گذشته منابع عمومی و به ویژه منابع ارزی را مصرف کنیم، اگر بخواهیم چون گذشته میدان رانت خواری و فساد و دست‌درازی به بیت‌المال را باز بگذاریم، و اگر بخواهیم در توزیع عادلانه کالاهای اساسی و تامین نیازهای ضروری قاطبه مردم تحت فشار اقتصادی تعلل بورزیم و به حرف درمانی بپردازیم، بدین معناست که ضرورت دفاع و اقتضائات دوران دفاع و تاکتیک مقابله در یک جنگ تمام عیار اقتصادی را به خوبی درک نکرده‌ایم و در آن صورت به شدّت آسیب‌پذیر خواهیم شد. مردم باید در عمل و بی‌مداهنه ببینند که در این جنگ تنها نیستند آنگاه تنهایمان نمی‌گذارند.

Email this page

نسخه مناسب چاپ