معارف
قدیمی ترین روزنامه ایران با ۹۳سال انتشار مستمر
روزنامه اطلاعات

معارف

  • فقدان فضا در امتداد
    ‏دکتر سیدموسی دیباج - بخش سوم
    شنبه ۱۷ آذر ۱۳۹۷
      امکان‎ ‎امتداد امتداد مفهومی است که خود به خود آشکار است. از نظر دکارت لزومی ندارد که این مفهوم ساده دوباره تعریف شود. مفهوم بدن یا امتداد بدیهی است؛ اما اگر اندیشه وجود نداشته باشد، شناخت ما نسبت به بدن ممکن نخواهد بود. به علاوه از آنجا که خواص آن محدودتر است، همچنین شناخت ما از بدن یا امتداد موجب شناخت بیشتر از نفس یا اندیشه می‎شود؛۲۴ اما عکس آن صادق نیست و با شناخت نفس نمی‎توان به شناخت بدن نایل شد. چنانچه یک شئ مادی را که ممتد […]

      امکان‎ ‎امتداد امتداد مفهومی است که خود به خود آشکار است. از نظر دکارت لزومی ندارد که این مفهوم ساده دوباره تعریف شود. مفهوم بدن یا امتداد بدیهی است؛ اما اگر اندیشه وجود نداشته باشد، شناخت ما نسبت به بدن ممکن نخواهد بود. به علاوه از آنجا که خواص آن محدودتر است، همچنین شناخت ما از بدن یا امتداد موجب شناخت بیشتر از نفس یا اندیشه می‎شود؛۲۴ اما عکس آن صادق نیست و با شناخت نفس نمی‎توان به شناخت بدن نایل شد. چنانچه یک شئ مادی را که ممتد […]

  • اسماء و صفات حق
    گفتگو با دکتر غلامحسین دینانی - کریم فیضی
    شنبه ۱۷ آذر ۱۳۹۷
      اشاره: بحث درباره سورة حشر به اینجا رسید که «ملک» مبالغه در مالکیت است، «قدوس» یعنی خدا از ناپاکی‌های حدود امکانی مبرّاست، «سلام» یعنی به کسی آسیب نمی‌زند، «مؤمن» یعنی خدا ایمنی‌بخش است و هیمنه هم دارد: «المهیمن» و صاحب کبریا و علو و اعتلا نیز هست. اینک ادامه سخن: البته «کبر» در اینجا معادل «کبریا»ست. در چندین جای قرآن آمده است: «و لـهُ الکبریاءُ فی السموات والارض و هو العزیزُ الحکیم» (جاثیه، ۳۷). درست است. بزرگی و رفعت آسمان و زمین هم از اوست. پس کبریایی از آن […]

      اشاره: بحث درباره سورة حشر به اینجا رسید که «ملک» مبالغه در مالکیت است، «قدوس» یعنی خدا از ناپاکی‌های حدود امکانی مبرّاست، «سلام» یعنی به کسی آسیب نمی‌زند، «مؤمن» یعنی خدا ایمنی‌بخش است و هیمنه هم دارد: «المهیمن» و صاحب کبریا و علو و اعتلا نیز هست. اینک ادامه سخن: البته «کبر» در اینجا معادل «کبریا»ست. در چندین جای قرآن آمده است: «و لـهُ الکبریاءُ فی السموات والارض و هو العزیزُ الحکیم» (جاثیه، ۳۷). درست است. بزرگی و رفعت آسمان و زمین هم از اوست. پس کبریایی از آن […]

  • برهان عقلیِ نظم
    حجت‌الاسلام علیرضا سبحانی*
    شنبه ۱۷ آذر ۱۳۹۷
      اشاره: در فضاى مجازى دگراندیشان گاهى اصول اقتصادى و سیاسى نظام اسلامى را نشانه مى‌گیرند، و احیانا با طرح شبهاتى در صدد ایجاد تزلزل در باورهاى جوانان هستند. در این مقاله یکى از شبهات آنان پىگیرى شده است. مقدمه برهان نظم یکى از براهین روشن بر اثبات صانع و در عین حال همگانى است؛ یعنى هم حکیم از آن بهره مى‌گیرد و هم دیگر طبقات، و شاید یکى از دیرینه‌ترین براهینى باشد که الهیون به آن دست یافته‌اند، حتى قرآن کریم و روایات معصومان بر آن تأکید دارند و […]

      اشاره: در فضاى مجازى دگراندیشان گاهى اصول اقتصادى و سیاسى نظام اسلامى را نشانه مى‌گیرند، و احیانا با طرح شبهاتى در صدد ایجاد تزلزل در باورهاى جوانان هستند. در این مقاله یکى از شبهات آنان پىگیرى شده است. مقدمه برهان نظم یکى از براهین روشن بر اثبات صانع و در عین حال همگانى است؛ یعنى هم حکیم از آن بهره مى‌گیرد و هم دیگر طبقات، و شاید یکى از دیرینه‌ترین براهینى باشد که الهیون به آن دست یافته‌اند، حتى قرآن کریم و روایات معصومان بر آن تأکید دارند و […]

  • اسباب آمرزش گناهان‌
    آیت‌الله‌العظمی حسین مظاهری - بخش اول
    شنبه ۱۷ آذر ۱۳۹۷
      توبه امری واجب است و هیچ‌کس حتی پیامبر اکرم(ص) با آن مقام و منزلت والای معنوی، خود را بی‌نیاز از توبه به درگاه خداوند متعال نمی‌دانست. بررسی اجمالی در آیات و روایات نشان می‌دهد که آمرزش الهی اسبابی دارد که برخی از آنها، در راستای توبه است. به‌طور کلی می‌توان گفت: خداوند همواره مشتاق بازگشت بندگان به سوی خود و آمرزش آنهاست. به هر سبب و بهانه‌ای به دنبال بخشیدن بندگان و سوق دادن آنان به بهشت و برخوردار نمودن خلایق از نعمت‌های بهشتی است و اشتیاقش به توبه […]

      توبه امری واجب است و هیچ‌کس حتی پیامبر اکرم(ص) با آن مقام و منزلت والای معنوی، خود را بی‌نیاز از توبه به درگاه خداوند متعال نمی‌دانست. بررسی اجمالی در آیات و روایات نشان می‌دهد که آمرزش الهی اسبابی دارد که برخی از آنها، در راستای توبه است. به‌طور کلی می‌توان گفت: خداوند همواره مشتاق بازگشت بندگان به سوی خود و آمرزش آنهاست. به هر سبب و بهانه‌ای به دنبال بخشیدن بندگان و سوق دادن آنان به بهشت و برخوردار نمودن خلایق از نعمت‌های بهشتی است و اشتیاقش به توبه […]

  • شاگردی در مکتب اساتید!‌
    اسماعیل حکیم الهی خوانساری
    شنبه ۱۰ آذر ۱۳۹۷
    در روزنامه اطلاعات مورخ ۲۶ر۸ر۹۷ (آبان ماه سال جاری) از طرف آیات عظام جوادی آملی و جعفر سبحانی و نیز استاد غلامحسین ابراهیمی دینانی مطالبی عمدتاً درباره قاعده فقهی حسن و قبح ذاتی افعال طبق نظر فقهای شیعه و نهایتاً میزان دیه و ارث بانوان با توجه به سیره یا حجیت سیره عُقلا درج گردید که با مطالعه و مداقه در بیانات آن ذوات محترم، سؤالاتی به ذهن متبادر می‌گردد که با اجازه آن جنابان مطرح می‌شود و انتظار می‌رود برای روشن‌شدن اذهان عمومی، پاسخ شنیده شود. استاد محترم حضرت […]

  • درنگی بر زندگی و اندیشه شهید مدرس
    قله فقاهت و فضیلت در میدان سیاست
    غلامرضا گلی‌زواره - بخش نخست
    شنبه ۱۰ آذر ۱۳۹۷
      دانشمند پارسا و پرهیزگار، مجتهد سیاستمدار شهید آیت‌الله سیدحسن مدرس، در زمره مشاهیر جهان تشیع به شمار می‌رود که ضمن جامعیت در معقول و منقول و صعود به قله‌های فقاهت، در صفای نفس و تزکیه درون، مدارجی را طی کرد و ارتفاعات معنویت را درنوردید. او که تقوا، وارستگی و قناعت را با درایت سیاسی قرین ساخته بود، اندیشه‌ای نورانی، سینه‌ای به وسعت صحاری و زبانی همچون شمشیر برّان داشت. نور توحید و ارادت به خاندان طهارت که خود از ذراری این بیت عترت بود، دل و ذهنش را […]

      دانشمند پارسا و پرهیزگار، مجتهد سیاستمدار شهید آیت‌الله سیدحسن مدرس، در زمره مشاهیر جهان تشیع به شمار می‌رود که ضمن جامعیت در معقول و منقول و صعود به قله‌های فقاهت، در صفای نفس و تزکیه درون، مدارجی را طی کرد و ارتفاعات معنویت را درنوردید. او که تقوا، وارستگی و قناعت را با درایت سیاسی قرین ساخته بود، اندیشه‌ای نورانی، سینه‌ای به وسعت صحاری و زبانی همچون شمشیر برّان داشت. نور توحید و ارادت به خاندان طهارت که خود از ذراری این بیت عترت بود، دل و ذهنش را […]

  • ثبات و جامعیت اسلام
    حجت‌الاسلام مرتضی ترابی - بخش اول
    شنبه ۱۰ آذر ۱۳۹۷
      اشاره: چندی پیش در روزنامه اطلاعات مقاله‌ای با عنوان «تعامل فقها با بنای عقلا در جهان امروز» منتشر شد و نظریه جدیدی را در این مورد مطرح نمود که به دنبال آن، برخی از پژوهشگران به بررسی موضوع پرداختند؛ از جمله آنچه در ذیل از نظر خوانندگان می‌گذرد: گفتگو که در زبان عربی به آن «مناظره» می‌گویند، بهترین شیوه برای دستیابی به حقیقت است و قرآن نیز این روش را در مواردی به کار گرفته است. هدف از گفتگو، برتری‌جویی، تفوق‌طلبی و شرمنده ساختن طرف مقابل نیست، بلکه مقصود […]

      اشاره: چندی پیش در روزنامه اطلاعات مقاله‌ای با عنوان «تعامل فقها با بنای عقلا در جهان امروز» منتشر شد و نظریه جدیدی را در این مورد مطرح نمود که به دنبال آن، برخی از پژوهشگران به بررسی موضوع پرداختند؛ از جمله آنچه در ذیل از نظر خوانندگان می‌گذرد: گفتگو که در زبان عربی به آن «مناظره» می‌گویند، بهترین شیوه برای دستیابی به حقیقت است و قرآن نیز این روش را در مواردی به کار گرفته است. هدف از گفتگو، برتری‌جویی، تفوق‌طلبی و شرمنده ساختن طرف مقابل نیست، بلکه مقصود […]

  • اسماء و صفات حق
    گفتگو با دکتر غلامحسین دینانی - کریم فیضی
    شنبه ۱۰ آذر ۱۳۹۷
      اشاره: بحث درباره آیه «هو الله الذى لا اله الا هو عالمُ الغیب و الشهاده هو الرحمنُ الرحیم» به اینجا رسید که برای خدا فرقی بین «شهادت» و «غیب» نیست و او «رحمن» و «رحیم» نیز هست. استاد در ادامه می‌گویند: رحمان و رحیم هر دو صیغه مبالغه‌اند، به معنای مبالغه در رحمت. گویی خود آیه دارد تفسیر می‌کند که «رحمن» و «رحیم» یعنی چه. این دو، ضمن اینکه یکی هستند، اما یک تفاوت مفهومی با هم دارند. خود آیه موضوع را بیان کرده و فرموده است: «هو عالمُ […]

      اشاره: بحث درباره آیه «هو الله الذى لا اله الا هو عالمُ الغیب و الشهاده هو الرحمنُ الرحیم» به اینجا رسید که برای خدا فرقی بین «شهادت» و «غیب» نیست و او «رحمن» و «رحیم» نیز هست. استاد در ادامه می‌گویند: رحمان و رحیم هر دو صیغه مبالغه‌اند، به معنای مبالغه در رحمت. گویی خود آیه دارد تفسیر می‌کند که «رحمن» و «رحیم» یعنی چه. این دو، ضمن اینکه یکی هستند، اما یک تفاوت مفهومی با هم دارند. خود آیه موضوع را بیان کرده و فرموده است: «هو عالمُ […]

  • مصلحت‌گرایى و نصّ قرآنى
    حجت‌الاسلام والمسلمین علیرضا سبحانی*
    شنبه ۳ آذر ۱۳۹۷
      اشاره: در برخى مقالات تصور شده که با مصلحت‌گرایى مى‌توان در نصوص قرآنى و حدیثى تصرف کرد. این موضوع در مقاله زیر مورد بررسى قرار گرفته است. در «مکتب عدلیه» افعال الهى در تکوین و تشریع با غرض و هدف همراه مى‌باشد و ساحت حق تعالى از هر کار لغو و بیهوده منزه است و اراده او بر امر باطل (پیراسته از غرض) تعلق نمى‌گیرد. دلایل آنان بر این پیراستگى، از عقل و نقل فراوان است و ما به اندکى از کثیر بسنده مى‌کنیم. خرَد مى‌گوید: «کار دور از […]

      اشاره: در برخى مقالات تصور شده که با مصلحت‌گرایى مى‌توان در نصوص قرآنى و حدیثى تصرف کرد. این موضوع در مقاله زیر مورد بررسى قرار گرفته است. در «مکتب عدلیه» افعال الهى در تکوین و تشریع با غرض و هدف همراه مى‌باشد و ساحت حق تعالى از هر کار لغو و بیهوده منزه است و اراده او بر امر باطل (پیراسته از غرض) تعلق نمى‌گیرد. دلایل آنان بر این پیراستگى، از عقل و نقل فراوان است و ما به اندکى از کثیر بسنده مى‌کنیم. خرَد مى‌گوید: «کار دور از […]

  • ‏«الغدیر» و وحدت اسلامی
    استاد شهید آیت‌الله مرتضی مطهری
    شنبه ۳ آذر ۱۳۹۷
      کتاب شریف الغدیر موجی عظیم در جهان اسلام پدید آورده است. اندیشمندان اسلامی از زوایا و جوانب مختلف: ادبی، تاریخی، کلامی، حدیثی، تفسیری، اجتماعی بدان نظر افکنده‌اند. آنچه از زاویه اجتماعی می‌توان بدان نظر افکند، «وحدت اسلامی» است. مصلحان و دانشمندان روشنفکر اسلامی عصر ما، اتحاد و همبستگی ملل و فرق اسلامی را، خصوصا در اوضاع و احوال کنونی که دشمن از همه جوانب بدان‌ها هجوم آورده و پیوسته با وسایل مختلف در پی توسعه خلافات کهن و اختراع خلافات نوین است، از ضروری‌ترین نیازهای اسلامی می‌دانند. اساسا وحدت […]

      کتاب شریف الغدیر موجی عظیم در جهان اسلام پدید آورده است. اندیشمندان اسلامی از زوایا و جوانب مختلف: ادبی، تاریخی، کلامی، حدیثی، تفسیری، اجتماعی بدان نظر افکنده‌اند. آنچه از زاویه اجتماعی می‌توان بدان نظر افکند، «وحدت اسلامی» است. مصلحان و دانشمندان روشنفکر اسلامی عصر ما، اتحاد و همبستگی ملل و فرق اسلامی را، خصوصا در اوضاع و احوال کنونی که دشمن از همه جوانب بدان‌ها هجوم آورده و پیوسته با وسایل مختلف در پی توسعه خلافات کهن و اختراع خلافات نوین است، از ضروری‌ترین نیازهای اسلامی می‌دانند. اساسا وحدت […]

Page 1 of 10212345...Last »