صفحات پي دي اف روزنامه اطلاعات فردا، ساعت 11 هرشب آپلود ميشود
Ettelaat Twitter تويتر روزنامه اطلاعات  Ettelaat Facebook فيس بوك روزنامه اطلاعات  Ettelaat RSS آراس اس روزنامه اطلاعات  دريافت آخرين اخبار روزنامه اطلاعات از طريق ايميل

تاريخ خبر: چهار‌شنبه 2 اسفند 1391 ـ 9 ربيع‌الثاني 1434ـ 20 فوريه 2013ـ شماره 25534 يكشنبه 13 اسفند 1391 ـ 20 ربيع‌الثاني 1434ـ 3 مارس 2013ـ شماره 25543

خوانسارشهرشهدگل ولاله‌هاي واژگون
عليرضا كيماسي


خوانسار به چند گونه نوشته و تلفظ مي شود. خانسار- خانيسار-خونسار-خوانسار و خوسار نام خوانسار از دو‌بخش«خان» و «سار» تشکيل شده که خان به معني چشمه و سار پسوند کثرت و فراواني است. بدين ترتيب خوانسار به معني چشمه سار يا چشمه هاي فراوان است. دليل آن نيز وجود 450 چشمه در خوانسار است.

موقعيت جغرافيائي

اين شهرستان درشمال غرب استان اصفهان واقع و از سمت شمال به گلپايگان ازسمت شرق به شهرستان تيران وکرون و نجف آباد و ازجنوب و غرب به شهرستان فريدن محدود است اين شهرستان با وسعتي حدود 900 کيلومتر مربع در منطقه مرکزي ايران و در دامنه رشته کوه زاگرس (کوه خوانسار) واقع است. شهر خوانسار در 33 درجه و 13 دقيقه عرض شمالي و ?0 درجه و 19 دقيقه طول شرقي قراردارد. فاصله اين شهرستان ازمرکز استان 160 کيلومتر و از مرکز کشور 380 کيلومتر است. خوانسار در منطقه اي کوهستاني واقع و داراي 2250 متر ارتفاع از سطح درياست.

تاريخچه

تاريخچه شهرستان خوانسار به قبل از اسلام مي‌رسد وجود آثاري از آتشکده تير و معبدي به‌نام هيکل در کوه تير در حوالي روستاي تيدجان و سنگ قبري به خط پهلوي در قريه قودجان دليلي بر اين مدعاست.

دربعضي نوشته ها قدمت خوانساربه زمان اسکندرمي‌رسد و معتقدندکه اسکندر هنگام رفتن به اصفهان از آنجا گذشته و يکي ازميدانهاي جنگ اسکندر و داريوش سوم درمنطقه اي بين خوانسار-کهرود و اصفهان بوده است. همچنين گفته مي‌شود در زمان حمله افغانها به ايران اشرف افغان با سپاهي عظيم قصد تصرف اين شهر را داشت ولي مردم غيرتمند و جوانان سلحشوراين شهرماه?ها درمقابل او مقاومت كردند و ناچار از محاصره شهر دست کشيد.

قديمي ترين مدارکي که از سابقه تاريخي خوانسار در دست است تاريخ مهاجرت دسته اي از قوم يهود به خوانسار و سرگذشت آنها است که به زمان سلطنت کورش مي رسد و مدارک و گزارش هاي مذكور در همدان محفوظ مانده است. يهوديان مهاجر به خوانسار در محله اي به نام جهودا (جيدا) زندگي مي كردند و تا قبل از پيروزي انقلاب اسلامي ايران از خوانسار مهاجرت كردند.

خوانسار در دوره صفويه يکي از مراکز مهم علم وادب و صنعت بوده است. اين موضوع که در تمام بازارهاي ايران نوع چيت را به نام چيت خوانساري مي ناميدند خود دليلي بر اين مدعاست. سلاطين صفوي توجه خاصي به اين سرزمين داشته اند و به خاطر همين توجهات صنايع دستي و کارگاهي در خوانسار رونق يافته و کارگاه?هايي نظير عصارخانه (کارگاه‌هاي روغن‌کشي)، چيت‌بافي، کوزه‌گري، پشم‌زني، قالي‌بافي، قاشق‌تراشي (قاشق‌چوبي)، گيوه‌دوزي و ... خوانسار شهرت خاصي داشته است و از سويي ديگر بناي مدرسه مريم بيگم صفوي از سوي همسر شاه طهماسب نيز به اوج رونق فرهنگي خوانسار افزوده است.

قديمي ترين آثار باقي مانده در خوانسار دو مقبره به نام مقبره باباترک (tarak) در شرق خوانسار و مقبره بابا پير در جنوب غربي شهر (پارک سرچشمه) است که هر دو مقبره داراي گنبد دو پوش و نماي خارجي منشوري است که قاعده آن دوازده ضلع است (دوازده ضلع

نشانه?اي از دوازده امام و دوازده ترک(tarak)کلاه صفويه بوده است.

جمعيت ساکن در اين شهرستان بالغ بر 37 هزار نفر بوده که با توجه به برآوردهاي بعمل آمده اين رقم رو به افزايش است . لازم به توضيح است که جمعيت غيرساکن اين شهرستان در نيمه دوم سال به 50 هزار نفر بالغ ميگردد. اين شهرستان داراي يک بخش مرکزي و سه دهستان به نام هاي چشمه سار ، کوهسار و پشت کوه و داراي 18 روستا است. در فصول سرد سال دماي هوا تا 20 درجه زير صفر کاهش مي يابد و در گرمترين روزهاي فصل تابستان درجه 599 رشته چشمه با ميزان آبدهي105 ميليون مترمکعب ، تأمين مي شود.

مردم خوانسار داراي لهجه خاصي نبوده وليکن داراي گويش مستقل خوانساري هستند که اين گويش ريشه در زبان فارسي قديم داشته و از قبل از اسلام در اين شهرستان رايج بوده است .

آثار باستاني و مذهبي

از اماکن مذهبي و تاريخي اين شهر مي‌توان به شاهزاده احمد(ع)،امامزاده سيد‌صالح(ع)، امامزاده سيدمحمود (ع)، بابا‌ترک و بابا پير، مسجد جامع، بقعه دخترون بکر، مسجد ريسان، خانه ابهري‌ها، خانه سلطاني‌ها واقع در بابا سلطان، بقعه بي‌بي طاهره سنگ شير، پيرجلالدين سلطان، پيرشهريار(امامزاده ابراهيم (ع)) روستاي حسن آباد، بعقه امامزادگان رحمت آباد، بقعه آخوندملا حيدر (چشمه آخوند)، ميرکبير، آرامگاه مرحوم آيت الله حاج سيدحسين خوانساري ازجمله ديگر بقاع متبرکه اين شهرستان است.

امامزاده احمدبن محمدبن علي النقي

امامزاده جليل‌القدر سيد احمد سيد محمد بن امام علي النقي(ع) معروف به شاهزاده احمد (ع) بالغ بر1000 هزارسال قدمت داشته ودرطول زمان بناي آن باتغييرات زيادي مواجه بوده و قسمت‌هائي ازآن باسبک معماري جديدمرمت وبازسازي شده است.

امامزاده محمود (ع)

بقعه متبركه امامزاده محمود?(ع) معروف به باباترك كه نسب شريفش با چهار واسطه به امام هادي(ع) مي‌رسد.

در عهد صفويه اين بقعه با 12 تركه بهسازي و توسعه يافت و در سال‌هاي اخير يك آب انبار تاريخي نيز در اين محل كشف شده است. محل اين بقعه در خيابان سيزده محرم است.

بقعه پير(بابا پير)خوانسار

اين بقعه از قديمي‌ترين آثار تاريخي خوانسار بوده كه در پارك سرچشمه واقع است و متعلق به شيخ ابا عدنان، از نخستين پايه‌گذاران مذهب جعفري در اوايل قرن هفتم در اطراف اصفهان تا لرستان و خوزستان است. وي از اساتيد شيخ صفي‌الدين اردبيلي بوده است. بقعه پير که از باستاني ترين آثار تاريخي سرزمين زيباي خوانسار است، در اوايل سلطنت صفويه بنا به امر پادشاه وقت ساخته شد.

مدرسه ي مريم بيگم صفوي

اين مدرسه در سال 1106 هجري قمري مقارن سلطنت شاه سليمان صفوي توسط مريم بيگم صفوي زوجه شاه طهماسب با 1500 متر مربع مساحت ساخته شد و در سال 1306 توسط حاج ميرزا محمدتقي خوانساري و در سال 1354 توسط مرحوم آيت‌الله سيدحسين علوي رحمة الله عليه تعمير و نوسازي شده است. اين مكان به نام حوزه علوي نيز مشهور است.

مسجد جامع شهر خوانسار

با مساحتي حدود 3 هزار متر و 350 سال قدمت در جنوب شرقي شهر خوانسار قرار دارد. اين مسجد از آثار دوران صفويه و در سال 1147 به دست شهريارالملك، آقا صانع ساخته شده است، محراب اين بنا با گچبري نفيس و درب شمالي تاريخي آن با منبت‌كاري زيبا از جمله ديدني‌هاي اين بناست.

مقبره حليمه و نرگس

در خوانسار سه عدد سنگ قبر(يک عدد در شهر خوانسار،يک عدد در روستاي قودجان و يک عدد در روستاي بيدهند)به نامهاي دختران بک يا دختران بکر وجود دارد که داراي شکل خاص و بر روي آنان پنج منشور مربع القاعده به طور برجسته حجاري شده است.

امام زاده‌گان حليمه و نرگس(س) در ? کيلومتري شهر خوانسار در روستاي قودجان قرار دارد و خطوط سنگ قبر آنان به خط کوفي و مربوط به قرن سوم هجري است.

امامزاده سيد صالح قصير(ع)

امامزاده سيد صالح قصير (ع) واقع در بيدهند خوانسار با هفت واسطه به امام هفتم شيعيان حضرت امام موسي بن جعفر(ع) مي پيوندد.

امامزاده سيد صالح قصير (ع) را از آن جهت ملقب به قصير ساخته اند که خود و فرزندانش کوتاه قد بوده اند. ساختمان امامزاده سيد صالح (ع) در حدود سال ???? به سبک نوين تعمير و نوسازي شده است.

مسجد آقا اسدالله

مسجد مرحوم آقا اسدالله رحمةالله تعالي عليه در سال 1258 قمري قسمتي از آن توسط اسدالله خان و قسمت ديگر آن پس از ده سال به کوشش محمدباقر خان ساخته شده است.اين مسجد در ميدان اصلي شهر قرار دارد.

پل ساسان

پل ساسان در شمال شرقي روستاي تيدجان خوانسار قرار دارد.اين پل يکي از پل هاي عظيم قديمي خوانسار است.طول دهانه پل،ارتفاع آن و پهناي بنا بيش از هشت گام است.در مورد وجه نامگذاري آن اطلاع دقيقي در دست نيست.سنگ

نوشته اي که در بناي پل بکار رفته است در سيل عظيم مردادماه1366 از بناي پل جدا گشته و در چند صد متري شمال آن افتاده و بخشي از آن شکسته شده است بر اساس حجاري ها موجود بر روي سنگ تاريخ بنا و باني ساخت آن ذکر نشده است.

منزل حبيبي‌ها

خانه حبيبي‌ها با سردري با شكوه از گذشته‌اي پر افتخار خبر مي‌دهد و با معماري بسيار زيبا و كم نظير توجه بينندگان و صاحبان ذوق و هنر را به خود جلب مي‌كند. تا كنون همه ساله در ايام محرم مراسم عزاي حسيني در اين خانه تاريخي برگزار مي‌شود و به نام حسينيه حبيبي شهرت دارد.

خانه ابهري

خانه ابهري واقع در محله تاريخي رئيسان با حياط مركزي و اتاق‌هايي در چهار ضلع آن با گچبري و معماري بي‌نظير متناسب با وضعيت آب و هواي كوهستاني ساخته شده است. در سال‌هاي اخير اين بنا توسط شهرداري خريداري و توسط ميراث فرهنگي و گردشگري خوانسار در حال مرمت و بازسازي است.

تپه آريايي‌ها

اين تپه واقع در روستاي رحمت‌آباد در 3? كيلومتري شمال شرق شهرستان خوانسار قرار دارد كه مربوط به دوره آريايي‌ها و قدمتي حدود8000 سال است. اين تپه تاريخي به دليل زندگي اقوام پيشين در غارهايي كه در دل اين تپه تاريخي كنده شده شهرت دارد. در زير اين تپه تاريخي اغلب غارها كه محل زندگي انسان بوده به هم وصل است و هنوز آثاري از درب‌هاي سنگي و ... در اين تپه موجود است.

آتشكده هيكل

در دامنه كوه هيكل خوانسار اثري از آتشكده‌اي كه زرتشتيان در آن به عبادت مي‌پرداختند، قرار دارد.

در خوانسار چند تيمچه و کاروان سرا و نيز دو تالار آينه کاري و نقاشي وجود داشته که در سالهاي اخير توسط مردم و به اشکال مختلف ديگر تخريب شده است.

مناطق گردشگري و طبيعي

پارك سرچشمه

پارك سرچشمه در جنوب غربي شهر خوانسار واقع شده و يكي از ديدني‌ترين مناطق كشور است كه تعدد چشمه‌ها در آن، زيبايي و طراوتي خاص به اين مكان بخشيده است. مرزنگشت، چشمه پير و چند چشمه زيباي ديگر به همراه جنگل واقع در دامنه كوه سيل در مجموع چشم‌اندازي زيبا را مقابل ديدگان مهمانان و گردشگران گشوده است.

كوه سول (سيل)

اين كوه واقع در ضلع جنوبي خوانسار، رشته‌اي از كوه‌هاي زاگرس است كه شهر در امتداد آن گسترش يافته و چشمه تك در دل اين كوه منظره‌اي بديع و منزلگاهي با صفا براي كوهپيمايان است.

گردنگاه (گردنه)

گذرگاه قديمي و كوهستاني با هوايي بسيار مطبوع و مناظري دل‌انگيز كه گردشگران با پياده‌روي در آن گويا از ميان بهشتي بي‌نظير عبور مي‌كنند.

دربند

منطقه دربند واقع در پنج كيلومتري شهر، در مسير كوهستاني خوانسار – بويين قرار دارد. وجود سد خاكي دربند در كنار طبيعت زيباي كوهستان ديدني است.

گلستان‌كوه

گلستان کوه در 15 کيلومتري جنوب شهرستان خوانسار قرار دارد.

منطقه اي سرسبز و خوش آب و هوا و داراي شرايط ييلاقي مناسب است. سرتاسر منطقه گلستان کوه پوشيده از گون هاي گز انگبين،پياز وحشي(موسير) و انواع گلهاي زيبا که از آن جمله مي توان: گلهاي لاله اشک مژگان، انواع لاله هاي سرنگون،سرنگون ايراني،سرنگون حنايي،لاله پيشه‌زار، لاله آتشي و لاله کوهي را نام برد.

گلستان کوه که از مناطق ديدني و زيباي خوانسار است در فصل بهار پر از گلهاي اشک مژگان يا لاله سرنگون مي شود. اين گلها که در ميان بوته هاي گز انگبين و حتي بر روي صخره ها نيز مي‌رويند و خاصيت داروئي دارند با زيبايي خود هر بيننده‌اي را مسحور مي‌کنند. مسافران مشتاق طبيعت براي ساعتي هم که شده خود را به آغوش گرم گلستان کوه مي سپارند و از زيبايي آن لذت مي‌برند.گل واژگون اشک مژگان با ارتفاع تا 120 سانتيمتر گلهاي زنگوله اي درشت به رنگهاي نارنجي مايل به قرمز که به طرز زيبايي از سمت داخل با نوش?گاهاي سياه رنگ روي يک زمينه سفيد آرايش يافته اند،ازشناخته ترين گياهان پيازدار ايران به حساب مي آيد.اين گونه در حدود 300 سال پيش به اروپا برده شده و در حال حاضر به مقدار زياد پرورش مي يابد.گل سرنگون اشک مژگان در منطقه گلستان کوه به صورت فشرده و انبوه و در ارتفاعات شرقي شهرستان به صورت پراکنده مي رويند.نام اشک مژگان در مورد اين گونه اشاره به قطرات درشت نوش شيرين آن است که از نوش گاهاي قاعده آن ترواش مي‌شود.گونه بسيار نزديک آن، گل سرنگون گرگاني«Fritillaria vaddeana» مي?باشد که در گرگان ديده مي شود.

محله پايتخت و وادشت و صحرا

در اين محله‌ها كه اكثر باغ است مسيري بسيار رويايي و سرسبز را در برابر ديدگان رهگذران هويدا مي‌كند. هواي پاك و مناظر ديدني براي هر رهگذري خاطره‌اي به ياد ماندني بر جاي مي‌گذارد.

پارك طبيعتي سنگ شير

اين تفرجگاه طبيعي زيبا، در محله بيدهند (سنگ‌شير) قرارد دارد كه وجود قنات و عبور رودخانه از كنار آن در كنار درختان و سبزه زاران زيبا، يكي از مكان‌هاي جذاب براي استراحت و تفريح است.

سوغات

عسل خوانسار يک فرآورده طبيعي است که در ايران شهرت بسياري دارد. گردو، بادام و آلو از ساير محصولات باغي و سوغات خوانسار هستند. کوه‌هاي خوانسار پوشيده از گياه گون هستند که گز انگبين از آن گرفته مي‌شود. از اين رو گز، يکي از محصولات بومي خوانسار است که با درصدهاي مختلف گزانگبين توليد و ارائه مي‌شود.

codex28x

page10

PDF صفحات روزنامه

1
Text Box (double-click to edit)

Ettelaat International

حكمت و معرفت
يادداشت
فرم اشتراك
ettelaat newspaper روزنامه اطلاعات

آدرس: تهران. بلوار ميرداماد - خيابان نفت جنوبي

تلفن : 29999
22258022 : فاكس

Ettelaat Newspaper

Tehran Mirdamad Boulvard

Tel : 009821 29999

Fax : 009821 29999

email: ettelaat@ettelaat.com

چهار‌شنبه 2 اسفند 1391 ـ 9 ربيع‌الثاني 1434ـ 20 فوريه 2013ـ شماره 25534 پنجشنبه 5 اردیبهشت 1398- 19 شعبان 1440ـ 25 آوریل 2019ـ شماره 27265

 

صفحات روزنامه را ورق بزنيد Latest Edition آخرين شماره

88 سال حضور مستمر در صحنه اطلاع رساني کشور

PDF صفحات نيازمنديها

PDF صفحات ضميمه

فروشكاه كتاب
روزنامه PDFآرشيو
آرشيو روزنامه