صفحات پي دي اف روزنامه اطلاعات فردا، ساعت 11 هرشب آپلود ميشود
Ettelaat Twitter تويتر روزنامه اطلاعات  Ettelaat Facebook فيس بوك روزنامه اطلاعات  Ettelaat RSS آراس اس روزنامه اطلاعات  دريافت آخرين اخبار روزنامه اطلاعات از طريق ايميل

تاريخ خبر: چهار‌شنبه 2 اسفند 1391 ـ 9 ربيع‌الثاني 1434ـ 20 فوريه 2013ـ شماره 25534 شنبه 4 آبان 1392 - 20 ذيحجه  1434ـ 26 اكتبر 2013ـ شماره  25722
سيد محمد خاتمي: امام علي(ع) هيچ گاه قدمي بيرون از دايره حق برنداشت


همزمان با عيد سعيد غدير و در جمع گروهي از اهالي فرهنگ و هنر که براي شادباش عيد در دفتر سيد محمد خاتمي حاضر بودند از قرآن نفيس و منحصر به فردي به شکل طومار رونمايي شد.
اين مراسم از يک دهه پيش با اهتمام احمد مسجد جامعي و به منظور تبريک عيد غدير به سيدمحمد خاتمي شکل گرفت و از مهم ترين ويژگي هاي آن رونمايي قرآنهاي نفيس در اين سالها بوده است. امسال نيز قرآن نفيس و منحصر به فردي از گنجينة موزة ملک انتخاب شده بود.
متن اصلي اين قرآن آيه الکرسي به خط درشت در قالب سيزده قطعه است و در زمينة آن 114 سورة قرآن به خط غبار نقش بسته است. خط غبارنوعي از خطوط خوشنويسي است که بسيار ظريف و ريز است.
به گزارش روابط عمومي دفتر حجت الاسلام و المسلمين سيد محمد خاتمي، در روز عيد غدير خم جمع زيادي از فعالان فرهنگي، اجتماعي وسياسي، هنرمندان، روزنامه نگاران، جوانان، فعالان مدني و اقشار مختلف مردم با رئيس جمهوري اسبق کشورمان ديدار کردند.
حجت الاسلام والمسلمين سيد محمد خاتمي سخناني را ايراد کرد که مشروح آن در ادامه مي آيد:
بسم الله الرحمن الرحيم
عيد سعيد غدير را به شما عزيزان که ارادتمندان مولا اميرالمؤمنين عليه السلام هستيد و به همه کساني که فضيلت، زيبايي، حق و خيروعدالت را پاس مي دارند تبريک عرض مي کنم.
از دوستاني که در محوطه بيرون در آفتاب ايستاده اند، روي زمين يا سر پا ايستاده اند تشكر مي كنم.
تاريخ هيچ قومي خالي از اسطوره نيست. اسطوره زاده خيال است؛ يعني وقتي «حس» ،انساني را اقناع نمي‌کند و عقل او آن رشد لازم را نکرده است که راه درست را بيابد و حقيقت را ببيند و اصولا حقيقت آنقدر زيبا و بزرگ است که عقل دسترسي کامل به آن را ندارد، متوسل به خيال و اسطوره سازي مي شود. تاريخ هيچ جامعه و قومي - البته اقوامي که قديمي ترند، اسطوره هاي بزرگتري دارند- خالي از اسطوره نيست و اسطوره هم با خيال سر و کار دارد. خيال در وجه عادي آن امري ميان حس و عقل است. يعني حس مرتبه اولي است که درک انسان بر آن مبتني است، سپس خيال است و بالاخره هم عقل.
اما بايد دانست که خيال برتر از عقل هم داريم؛ يعني آنجايي که عقل دست و پاي خود را گم مي کند و خود را ناتوان مي بيند،نيروهايي را مي‌بينيم که آن را «خيال متعالي» مي نامم و عارفان آن را «عقلِ عقل» نام مي دهند و عارفان بزرگ از آن بهره مند بوده و تجربه آن را داشته اند.
هنر هم با خيال سر و کار دارد و هنرمند راستين کسي است که دستيابي به خيال ماوراي عقل دارد. اسطوره سرشار از شخصيت هاي خيالي است و ساز وکارهاي خيالي براي زندگي و تعريف و توجيه آنچه در آن است و بالاخره انساني که خود را در تنگناي اين جهان و محدوديت هاي او مي بيند و آنچه مي بينيد او را اقناع نمي کند و دست به دامن خيال مي شود تا چيزي را بيافريند که نيست، اما بايد باشد.
براي مثال رستم يک شخصيت اسطوره اي است. يعني مظهر پرستش حق و خدا، عدالت خواهي، جوانمردي، نيک جويي و نيکخواهي و همه زيبايي‌هايي که يک انسان را کمال مي بخشد و در واقع شاهنامه ترسيم کننده آن تصويري از انسان يا به تعبير من «روح ايراني» است که بايستي مي‌بود، اما نبود و بايد تلاش کرد به آن رسيد. وقتي که انسانها ناروايي مي بينند، به دنبال اسطوره مي گردند.
مولانا از قول ديوگنس يا ديوژن (بنيانگذار مکتب کلبي) مي گويد: "دي شيخ با چراغ همي گشت گرد شهر/ کز ديو و دد ملولم و انسانم آرزوست/ گفتيم يافت مي نشود، جسته ايم ما/گفت آنچه يافت مي نشود، آنم آرزوست". مولانا که با خيال بالاتر هم سر و کار دارد و اسطوره محقق را يافته است در همين قطعه مي گويد «زين همرهان سست عناصر دلم گرفت/شير خدا و رستم دستانم آرزوست». اين است.
اما نکته اي که مي خواهم بگويم اين است که در اديان ابراهيمي و حتي ساير اديان بزرگ ، شخصيتهايي را مي‌بينيم که بزرگتر از اسطوره هستند. مرحوم دکتر علي شريعتي مي گويد علي(ع) حقيقتي برگونه اساطير است؛ تعبير زيبا و شاعرانه اي است، اما من مي خواهم بگويم که علي(ع) حقيقتي است که والاترين و زيباترين اسطوره‌ها بايد بر گونه و الگوي او ساخته شوند. اين خصوصيت دين اسلام است که اسطوره اش حقيقي است و خيالي نيست؛ اسطوره اي است که روي همين زمين زندگي مي کند، آفتاب بر او مي‌تابد، مي خورد، مي خوابد و مانند همه مردم زندگي عادي دارد؛ اما شخصيتي دارد که حتي دست خيال به او نمي رسد و اين امر در مورد مولا يک گزافه گويي نيست. امام علي را به گزافه ستودند و او آنان را ملامت کرد.او را دشنام دادند با آنان مدارا کرد و هيچ گاه قدمي را بيرون از دايره حق و زيبايي برنداشت.
علي بن ابي طالب(ع) فضائلي دارد که همه مي دانيم. اما يک مورد را اشاره کنم و بگذرم. مي دانيد که اميرالمؤمنين به حکومت ظاهري رسيد و مهم اين است که نه تنها اين حکومت تغييري در زندگي او ايجاد نکرد، بلکه محدوديت ها را به دست خود و براي خود،ايجاد کرد تا مانند ضعيفترين کسي که در قلمرو حکومت او زندگي مي‌کند، زندگي کند. علي(ع) بزرگي بود، اينچنين و بزرگتر از او پيامبر(ص) است و نيز بزرگان ساير اديان مانند عيسي(ع) هم بوده اند که اسطوره توان بيان عظمت آنها را ندارد. شايد وجه بارز دين هاي الهي اين است که در آن حقيقت هايي وجود دارد که از اسطوره‌ها زيباتر، بزرگتر و قابل تحقق در عالم هستند. علي(ع) به حکومت مي‌رسد و مي‌گويد حکومت هيچ ارزشي ندارد، مگر آنکه حقي را به حق دار برساند و داد مظلوم را بستاند، ستمي را و زشتي را در جامعه برطرف کند و بعد هم مي گويد اگر رضايت مردم نبود و پيوندي که عالمان و متعهدان با خداي خود دارند که در مقابل ظلم ظالمان و ستم کشي ستمديدگان آرام و قرار نداشته باشند.اگر اينها نبود من افسار شتر خلافت را بر کوهان آن مي‌انداختم و در آخر همان کاري را مي کردم که در اول کار کردم؛ يعني قدرت براي او هيچ ارزشي ندارد، مگر اينکه بتواند دنياي ديگران را زيبا کند: «شما مي دانيد که براي امام علي (ع)دنيا با تمام زرق و برقش از آبي که از بيني بز به هنگام عطسه بيرون مي آيد، کم ارزش تر است». اما همين فرد دنيا را براي مردم زيبا مي خواهد و مي کند.
گفته اند انسان مدني بالطبع است يعني در متن جمع زندگي مي کند.لازمه جمع نظم است و لازمه نظم حکومت است و آنطور که خود مولا گفته است جمع آدمي جز به وجود حکومت نظام نمي گيرد. آنچه که در طول تاريخ در مورد آن بحث بوده است و امروز بيشتر نسبت جامعه و حکومت است در تاريخ عمدتا اين نسبت، نسبت ارباب و بنده(يا به تعبير هگل خدايگان و برده)بوده است ؛ يعني مردم هيچ کاره اي بودند و بدون رضايت مردم حاکمان مستقر مي‌شدند، بر آنها حکومت مي‌کردند و در مقابل کسي مسئوليت نداشتند. علي بن ابي طالب(ع) اگر نگويم اولين نفر، اما از شاخص ترين افرادي است که مي گويد حکومت بايد باشد ولي مستقر بر رضايت مردم بايد باشد. اما بالاتر از اين، قرنها بايد بگذرد، انسان از درياي خون گذر کند، گلوها پاره شود، سينه‌ها دريده شود، چشم ها از حدقه درآيد، ظلم همه جا را بگيرد تا انسان به صرافت طبع و تجربه بسيار پر هزينه به اين نکته ظريف برسد و بفهمند که فقط حاکم نيست که حق دارد و فقط مردم نيستند که مسئول و متعهد هستند، بلکه اگر حاکم حقي دارد، انسان هم حقي دارد و حاکم هم مسئوليتي اين دستاوردي است که براساس آن مي‌توانيم بگوييم سير تاريخ بشر تکاملي است. اين سير تکاملي به جهت تئوري است و الا در عمل حتي در کشورهايي که اين حق را به رسميت شناخته اند و حکومت هايشان خود را برامده از اراده مردم مي دانند، در عرصه بين المللي اين تئوري را اعمال نمي کنند و باز هم جهان به شمال و جنوب تقسيم مي شود، يک جا قدرت مطلقه است و جاي ديگر محروميت؛ يک جا قدرت هاي برتر هر کاري بخواهد مي کنند و جاي ديگر انسانها تحقير و منافع آنها ضايع مي شود.
به هر حال اينکه انسان از جهت انسان بودن حق دارد و حکومت از آن جهت که حکومت مي کند، حد دارد، واقعيتي است که بشر هزينه زيادي پرداخته تا به آن رسيده است و اين علي بن ابي طالب(ع) است که در دوراني که منطق،منطق الحق من الغلب است مي گويد :« لي عليکم حق و لکم علي حق» ؛ انسان صاحب حق است و حکومت بايد محدود و مسئول باشد. اين اسطوره نيست؛ بلکه والاتر از اسطوره است. اسطوره اي است که نه فقط در عالم خيال بلکه در واقعيت تحقق يافته است.امام علي (ع) نيامده است تا عطش قدرت طلبي و استيلا جويي را با حکومت بر مردم فرونشاند بلکه او مي خواهد ملاک ها و شاخص هاي يک حکومت مطلوب در خدمت انسان خدايي را مشخص کند ولو اين که در اين راه جان خود را از دست بدهد.خدايا ما را به دين و شخصيت مولا که بازتاب حقيقي دين خدا بود آشنا گردان و ما را پيرو واقعي او قرار بده و توفيق عنايت فرما تا زندگي فردي و جمعي خود را چنان تحقق بخشيم که او خواسته است و براي آن جان داده است.
از جمله حاضران در اين مراسم مي توان به حجج اسلام مجيد انصاري، علي يونسي، سيد محمود دعايي، هادي قابل، سيد محمد علي ابطحي و آقايان و خانم ها علي شکوري راد، سيد حسن رسولي، طهماسب مظاهري، احمد خرم، مجيد تخت روانچي، جاويد قربان اوغلي، محمدعلي سبحاني، جواد امام و... اشاره کرد.
در اين ديدار خانم پروين فهيمي مادر سهراب اعرابي ، ضمن ديدار با سيد محمد خاتمي، چند شاخه گل به وي تقديم کرد.همچنين از هنرمندان کشورمان فرزاد اديبي، اسرافيل شيرچي، هانيه توسلي، ليلي رشيدي، ساعد باقري، فاضل جمشيدي و ... در مراسم عيد غدير حضور داشتند.
در اين مراسم که با قرائت قرآن توسط قاري برجسته کشورمان سيد حسين موسوي آغاز شد و اجراي آن بر عهده سهيل محمودي شاعر برجسته کشورمان بود، جمعي از شاعران به قرائت سروده هاي خود در وصف امير مؤمنان علي(ع) پرداختند.
اجراي تصنيفي در وصف علي(ع) توسط دکترعبدالحسين مختاباد، ديگر بخش اين مراسم بود.
احمد مسجد جامعي : نام علي(ع) با نام پيامبر(ص) عجين است
احمد مسجدجامعي رئيس شوراي اسلامي شهر تهران هم ضمن بيان سابقه برگزاري هرساله اين مراسم، مشخصات مصحف جديد رونمايي شده را نيز برشمرد.
متن کامل سخنان وي در پي مي آيد:
بسم الله الرحمن الرحيم . عيد سعيد غدير را به همه شما عزيزان تبريک مي گويم.
در ابتدا از مرشد علي تشکر مي کنم و از استادشان مرشد ترابي يادي مي کنم. همچنين يادي مي کنم از استاد عبدالمحمد آيتي که در کارنامه شان، ترجمه قرآن کريم و صحيفه سجاديه و آثار ادبي و ديني گوناگوني ديده مي شود.ما ده سال است که اين مراسم را برگزار مي کنيم؛ ابتدا در تالار وحدت، سپس در خانه هنرمندان و در چند سال اخير هم در دفتر جناب آقاي خاتمي که حاضران نيز عموما از اصحاب فرهنگ و هنر و انديشه هستند. در سالهايي که توفيق خدمت در موزه قرآن کريم را داشتيم، بر اين سنت قديمي مردم تهران افزوده شد و آن رونمايي از يک نسخه جديد از قرآن بود که مبناي آن، اين فرمايش است که «علي با قرآن است و قرآن باعلي». اين دو از يکديگر جداناپذيرند. امسال هم برنامه رونمايي از قرآن را خواهيم داشت. در سال هاي گذشته قرآن نورالدين محمد اصفهاني را رونمايي کرديم که از قرآن هاي نفيس و موزه اي بود. از اين جهت خيلي خوشحال بوديم، زيرا سابقه اي از وي در قرآن نويسي نبود. آن قرآن احتمالا مربوط به قبل از قرن دهم است.
در سال ديگر قرآن ياقوت مستعصمي رونمايي شد که همزمان با عيد غدير در حرم علوي در معرض معرفي قرار گرفته و جمع حاضر از اين امر خوشحال است.
من همين جا يادي از مرحوم محمد زهرايي کنم که در سال جاري فوت شدند و آماده سازي چاپ قرآن ديگري را به خط کاتبان ايراني انجام داد و اميدواريم در آينده نزديک اين قرآن نفيس چاپ شود.
اما امسال قرآن ديگري را رونمايي مي کنيم که منحصر بفرد بوده و در سيزده بخش، در موزه ملک يافته شده است. براي صحاف آن هم جالب بود که 13 قطعه دارد و مانند يک طومار به هم چسبيده است و هرکدام از قطعات در 13 سطر نگاشته شده است. شايد اين عدد، بابت تولد امام(ع) در 13 رجب باشد و البته نامي از نويسنده آن درج نشده است که ناشي از اخلاص نويسنده بوده و همين اخلاص ما را به انجام کار اين کتاب تشويق کرد.
نام علي(ع) با نام پيامبر(ص) عجين شده است و هرجا زيارت مخصوص يکي از اين بزرگواران هست، زيارت بزرگوار ديگر هم هست. نسبت پيامبر(ص) و علي(ع) بسيار به هم پيوسته است و اميدوارم ما قدم ديگري را برداريم و پايان نامه هاي تخصصي قرآني را در نجف تأسيس کنيم تا قدم اجرايي ديگري را براي بسط اين کتاب آسماني برداشته باشيم.
سيدمحمد خاتمي : مساله صلح بايد بيش از گذشته در دنيا جدي گرفته شود
حجت الاسلام والمسلمين سيدمحمد خاتمي در مراسم نکوداشت مرحومه فريده ماشيني – از فعالان سياسي پيشين و پژوهشگر فقيد ديني و قرآني – که در محل موزه قرآن کريم با حضور خانواده وي و تعدادي از فعالان سياسي و دوستداران وي برگزار شد گفت: حقيقت دين خدا، رحماني است و متاسفانه در روزگار ما خشن ترين و نابردبارترين افراد خود را منتسب به دين مي کنند.رئيس جمهوري پيشين کشورمان در ابتداي سخنان خود با گراميداشت ياد فريده ماشيني و با اشاره به ويژگي هاي شخصيتي وي اظهارنظر کرد: خانم ماشيني شخصيتي ارزنده، اهل فکر و درد بود، به انسان و هويت زن و روزگار ما توجه داشت و از منظر دين به جامعه مي نگريست. نگاه او بر مبناي دين رحماني بود.خاتمي با بيان اين که حقيقت دين خدا رحماني است، گفت: دين خدا نسبت به جامعه و انسان نگاه مهربانانه دارد و افسوس که در روزگار ما خشن ترين چهره ها و نابردبارترين افراد، خود را منتسب به دين مي دانند.
وي افزود: متاسفانه شاهد درگيري ها، انفجارها، خونريزي ها و کشتار به نام دين هستيم؛ در حالي که دين داراي چهره رحماني است و اين گونه نيست که داراي چهره غيررحماني نيز باشد.
رئيس جمهوري اسبق کشورمان با بيان اين که نابردباران و خشونت ورزان به انسان و دين خدا جفا کردند، گفت: دين خدا براي انسان زندگي آرام و آرام بخش در فضايي را مي خواهد که انسان کريم و صاحب حق باشد. مرحومه فريده ماشيني با نگاه اسلام رحماني به مسائل نگاه مي کرد و مي خواست از منظر بينش رحماني براي مشکلات راه حل پيدا کند. بايد تلاش شود که راه او ادامه پيدا کند و در سطح بالاتري مسائل پيگيري شود.
وي در حاشيه مراسم هم در جمع خبرنگاران در پاسخ به ايسنا دراين باره به تازگي تاکيد کرده است که بايد بين فرهنگ ها گفتگوي بيشتري صورت بگيرد و به مساله صلح توجه بيشتري شود”، گفت: بايد مساله صلح را در دنيا جدي بگيريم. وضع خيلي بدي است و شما آشوب ها و کشتارها را مي بينيد.
خاتمي ادامه داد: تعجب مي کنم که چرا علما و اصحاب فرهنگ و پيروان اديان نسبت به اين مسائل برنمي آشوبند، بلکه بعضا به آن دامن مي زنند يا در برابر آن ساکت هستند. اين وضعي است که بشريت را به خطر انداخته و من اميدوارم در اين زمينه هرآنچه از دستم برمي آيد انجام دهم.رئيس جمهوري اسبق کشورمان در پاسخ به اين که “آيا در اين زمينه برنامه هاي خاصي داريد و قرار است سفرها يا گفتگوهاي خاصي را در اين زمينه آغاز کنيد؟ گفت: در مورد سفر نمي دانم؛ ولي در مورد اين موضوع طرح هايي دارم که در حال انديشيدن در ارتباط با آنها هستم و مقدمه اي که چند روز قبل گفتم سرآغاز اين مساله بود و ان شاءالله در آينده خبرهاي آن را مي‌شنويد.چهارشنبه شب با حضور تعدادي از فعالان سياسي، خانواده مرحوم فريده ماشيني و دوستان وي، نکوداشت آن مرحومه در موزه ملي قرآن برگزار شد.
فريده ماشيني، قرآن پژوه و فعال سياسي و مدني خرداد پارسال درگذشت.

codex01x

PDF صفحات روزنامه

1
Text Box (double-click to edit)

Ettelaat International

حكمت و معرفت
يادداشت
فرم اشتراك
ettelaat newspaper روزنامه اطلاعات

آدرس: تهران. بلوار ميرداماد - خيابان نفت جنوبي

تلفن : 29999
22258022 : فاكس

Ettelaat Newspaper

Tehran Mirdamad Boulvard

Tel : 009821 29999

Fax : 009821 29999

email: ettelaat@ettelaat.com

چهار‌شنبه 2 اسفند 1391 ـ 9 ربيع‌الثاني 1434ـ 20 فوريه 2013ـ شماره 25534 یکشنبه 26 خرداد 1398- 12 شوال 1440ـ 16 ژوئن 2019ـ شماره 27305

 

صفحات روزنامه را ورق بزنيد Latest Edition آخرين شماره

88 سال حضور مستمر در صحنه اطلاع رساني کشور

PDF صفحات نيازمنديها

PDF صفحات ضميمه

فروشكاه كتاب
روزنامه PDFآرشيو
آرشيو روزنامه