یادداشت
آخرین سامورایی
سید مسعود رضوی
سفر دیروز نخست وزیر ژاپن، آقای شینزو آبه به کشورمان بازتاب وسیع خبری در صدر گزارشات خبرگزاری‌ها و رسانه‌های داخلی و خارجی دارد. حق هم همین است. ژاپن اگر از حیث نظامی، پس از جنگ دوم جهانی در حاشیه اقتدارات آمریکا و متفقین با محدودیت‌هایی رویارو شده، اما اهتمام اقتصادی و نظم و مدیریت و کار بی‌وقفه، این کشور کوچک و دور آسیایی را به بازیگری قدرتمند در عرصه‌های استراتژیک و نظام تولید و بهره‌وری بین المللی بدل ساخته است. اتفاقاً ژاپنی‌ها خوشنام هستند و صنایع و مصنوعات درجه اول و معتبری به سراسر دنیا، ازجمله ایران و خاورمیانه صادر می‌کنند.‏

اما به طور خاص برای آمریکا، ژاپن محور سرمایه‌گذاری‌های بزرگ بوده و در آسیای شرقی و ایالات متحده، شرکت‌های فراملیتی ژاپن ـ آمریکن، هم اشتغال ایجاد کرده، هم بر حجم مبادلات بین دو کشور افزوده‌اند که تِراز عظیمی را شامل می‌شود و بالاخره اینکه پایگاه‌های نظامی آمریکا در کیوتو و دیگر مناطق ژاپن، قدرت نظارت و فشار نظامی را برای آمریکا در اقیانوس هند و منطقه مهم از حیث بازرگانی و امنیتی را در حوزه‌های درهم تنیده و استراتژیک آسیا ـ پاسیفیک و مهار چین و مستعمرات روسیه را امکانپذیر ساخته است.‏

برای ایران هم، ژاپنی‌ها نیک‌نامند و شرکای خوبی بوده‌اند و مطمئن هستم اگر محدودیت‌های مذکور و فراتر از آن نمی‌بود، بسیار از شرکایی چون چین و روسیه بهتر عمل می‌کردند و لااقل حساب دانشجویان ایرانی را یک سال زودتر از تحریم‌ها نمی‌بستند و در واردات و پروژه‌های صنعتی نیز بنگاه‌های ژاپنی همیشه بهترین نمایندگی و کارنامه‌ها را داشته‌اند. این حقایق را نباید نادیده و محو بینگاریم.‏

از زمان مشروطیت که خبر شکست روسیه از ژاپن شوری در محافل سیاسی و افکار عمومی ایرانیان برانگیخت و بعدا ژاپن از اولین کشورهایی بود که نمایندگان عالیرتبه به کشورمان فرستاد و سفارتش را بین دوجنگ بین‌الملل در ایران مستقر کرد.

توسل پیدا کردن به نخست وزیر ژاپن و واسطه شدن این مقام بلندپایه ژاپنی و بین‌المللی، برای آمریکا اهمیت خاصی دارد که باید جداگانه تحلیل شود اما برای ایران نیز در شرایط کنونی، می‌تواند مظهر اقتدار و منزلتی باشد که بسیاری از کشورها و دولت‌هایی در تراز و مجاورت ایران، فاقدش هستند. به عبارت بهتر باید موقع شناس بود و از فرصت برای کسب هر منفعت و حتی غنیمتی بهره برد!

من سه بهره را ذکر می‌کنم و این فهرست را می‌توانم به ده برابر افزایش دهم اما ازآنجا که نمی‌دانیم دقیقاً حدود و ثغور موضوعات و امتیازات و امکانات و محدوده‌ها و از همه مهمتر انعطاف‌ها چقدر است، به همین اکتفا می‌کنیم و با اخبار دقیق پس از مذاکرات و دیدارها به ارزیابی خواهیم پرداخت:

اول: باید حداکثر بهره برداری رسانه‌ای و تبلیغاتی در جهت صلح طلبی و گرایش ایرانیان ـ دولت و ملت ـ ابراز شود. مقاومت و ابراز قدرت، هیچگاه در شرایط لغزنده و پرتنش مفید نخواهد بود. اما گرایش و گزارش صلح و گفتمان مسالمت جویانه ما را موجّه و برتر نشان خواهد داد. بستر افکار عمومی جهان از ترامپ رضایتی ندارد و شرکای راهبردی وی مثل نتانیاهو و بن سلمان نیز از خوشنامان نیستند.‏

دوم باید از ظرفیت مدیریتی و تجارب برنامه‌ریزی ژاپنی در صنعت و بانکداری و آموزش و پرورش تا سطح دانشگاهی بهره برد و در این عرصه ما بیش از سخت افزار و صنعت و کالا نیاز داریم. غالباً شامل و مشمول تحریم هم نخواهد بود. در این باره بحث و یادداشت جداگانه‌ای تحریر خواهد شد و اهمیتش در رشد و توسعه بیان خواهد گردید.‏

سوم اینکه ژاپن می‌تواند نقش منطقه‌ای هم داشته باشد و ایران را در جهت مسالمت و مذاکره با همسایگان همیاری نماید. احتمالاً تمایل و اشتیاق هم دارند زیرا ژاپن شریک نفتی و تجاری تمام کشورهای منطقه است. شریکی بی‌طرف ولی از حیث اقتصادی صاحب منفعت… ‏

Email this page

نسخه مناسب چاپ