یاد کردی از فرمانده دلاور ارتش اسلام سپهبد شهید صیاد شیرازی
ارتش خاموش
حسین روحانی صدر*
 

با آنکه دو دهه از حادثه ترور سپهبد صیاد شیرازی در ۲۱‌فروردین ۱۳۷۸ می‌گذرد و صد‌ها کتاب و مقاله به بهانه این حادثه تنظیم و منتشر شده اما هنوز جاذبه‌های اسرار‌گونه وی و ارتش مورد بررسی و کاوش قرار نگرفته است. ۲۹ ساعت خاطره‌گویی وی در دو مجموعه تاریخ‌نگاری انقلاب (مرکز اسناد انقلاب اسلامی و حوزه هنری سازمان تبلیغات) شاید حاشیه‌هایی از آن اسرار بوده باشند؛ البته شبیه این حاشیه‌نگاری‌ها در روزشمار‌های جنگ هم قابل ردیابی بوده است. گذشته از زوایای مبهم و پیچیده حوادث و رویدادهای خونین اوایل دهه سوم انقلاب، آیا از مجموعه اسناد و مدارک به جا مانده از این شخصیت کلیدی می‌توان به ناگفته‌ها و اسرار سرنوشت ساز آن روزگار دست یافت؟

در پنج گفتار منتشر شده از سوی مرکز اسناد انقلاب اسلامی می‌توان چشم‌انداز شفافی را از شیوه تحصیل دانش‌آموختگان دانشگاه افسری و نحوه شکل‌گیری شخصیت نظامی و اجتماعی آنان تصویر کرد. ایشان با شفافیت به شرح دوره‌های آموزشی خود در پایگاههای نظامی آمریکا و معاشرت با همدوره‌ای‌ها،‌ اساتید و … پرداخته است که اگر این پنج گفتار با منابع دیگر تلفیق می‌شد، موقعیت ارتش و شیوه پرورش و شکوفایی استعدادهای آن و اهمیت اهتمام به برنامه‌ریزی برای به‌کارگیری نیروهای زبده آشکارتر می‌شد. در مجموعه ۲۲ ساعته منتشر شده از سوی انتشارات سوره مهر حوزه هنری از حضور ارتشیان در انقلاب تا پایان غائله کردستان پیش از آغاز جنگ در سال ۱۳۵۹ اختصاص دارد. اگرچه جزئیات قابل لمسی از گفتارهای سپهبد منعکس شده است، اما حوادث و رویدادها برای مخاطب نیاز به توضیحات کامل همراه با شرح وقایع‌نگارانه از جریان‌های سیاسی و مذهبی حاکم بر نوارهای مرزی کشور دارد. تاریخ، شاهد شکل‌گیری مجدد همان جریانهای فکری با شهرت نام دیگری در همین سالهای اخیر نیز بوده است.

به هر حال آنچه در ۴ دهه گذشته بر جریانهای نظامی ایران وارد آمده است، خود بحثی جدی و استراتژیک و رمزگشایی از ترورهای شخصیت‌های موثر آن همچنان مورد نظر محافل علمی و تحقیقاتی بوده و خواهد بود.

* کارشناس ارشد تاریخ ایران دوره اسلامی، کارشناس گروه ایران‌شناسی و اسلام‌شناسی اسناد و کتابخانه ملی

Email this page

نسخه مناسب چاپ