ارز دیجیتال؛ از دیروز تا امروز
 

تولید ارز دیجیتال به خاطر حاشیه سود بالایی که دارد، راه خود را در گلخانه‌ها و پستوی کارخانه‌های متروکه باز کرده و برق ارزان قیمت ایران را می‌بلعد.

ارز دیجیتال و به طور خاص بیت کوین، این بار نه به خاطر تازگی و جذابیت بلکه به دلیل سوءاستفاده برخی فعالان اقتصادی در قالب آن از برق ارزان کشور، بار دیگر در سر فصل اخبار قرار گرفته است و در این راستا اخبار متعددی از این سوءاستفاده به گوش می‌رسد و حتی اخباری اعلام شده مبنی بر این‌که روند رو به رشد راه‌اندازی واحدهای استخراج ارز دیجیتال به گونه‌ای است که در برخی مراکز برخوردار از تعرفه برق رایگان مانند مساجد و مدارس هم شاهد استخراج بیت کوین هستیم.

جذابیت‌های ارز دیجیتال و البته حاشیه سود بالایی که این روزها در بازارهای داخلی و جهانی پیدا کرده است، بسیاری از صاحبان ایده و به خصوص نسل جوان را به تولید و خرید و فروش واداشته است؛ چنانکه بر اساس آمار رسمی، ۳۰۰میلیارد دلار ارزش صنعت ارزهای رمزپایه در دنیا است که این رقم متوسط یک درصد ارزهای موجود دنیا است؛ این در حالی است که ارزش کل ارزهای دنیا ۸۰تریلیون دلار است و در این زمینه حتی کشورهایی نظیر روسیه و چین هم برای غلبه بر هژمونی دلار، تجارت بر پایه رمزارزها را پذیرفته و توسعه داده‌اند.

در همین خصوص بانک مرکزی هم به عنوان سیاستگذار پولی و ارزی کشور از مدتها قبل اعلام کرده بود که قواعد و ضوابط مرتبط با حوزه ارزهای دیجیتال را تدوین می‌کند تا بلکه سند استراتژی و نقشه راهی برای پیشرفت این حوزه مهم و اثرگذار در بخش پولی و ارزی کشور داشته باشد؛ اما تا این لحظه هنوز خروجی مشخصی از آن بیرون نیامده و اگرچه ۱۰ ماه پیش اعضای شورای عالی فضای مجازی اعلام کردند که پیش نویس سند ارزهای دیجیتال را به دولت ارائه داده‌اند اما تا این لحظه مصوبه و دستورالعمل مشخصی از دولت در این حوزه منتشر نشده است.

البته بانک مرکزی بهمن سال گذشته الزامات و ضوابط حوزه رمزارزها را برای رسیدن به یک استراتژی واحد رونمایی کرد و آن را در معرض قضاوت متخصصان قرار داد ولی تا امروز که سه ماه از سال ۹۸هم سپری شده، گزارشی مبنی بر وضعیت نظرخواهی‌ها و جمع بندی احتمالی بانک مرکزی در این حوزه ارائه نشده است.

ارز دیجیتال یا Cryptocurrencyیک فرم از پول الکترونیک است که به منظور امنیت بیش‌تر، حذف واسطه‌ها و ناشناس بودن طراحی شد. ارزهای دیجیتال از یک فناوری غیرمتمرکز استفاده می‌کنند که به کاربران امکان پرداخت امن و ذخیره پول را بدون نیاز به ثبت‌نام یا استفاده ازبانک‌ها و سازمان‌های واسطه می‌دهند.

اکثر ارزهای دیجیتال روی پایگاه داده توزیع شده‌ای به نام بلاک‌ چین اجرا می‌شوند و بیشتر واحدهای اصلی آن توسط یک فرآیند به نام استخراج یا “ماین” تولید می‌شوند.

اولین و معروف‌ترین ارز دیجیتال بیت‌کوین است که در سال ۲۰۰۹ایجاد شد، با این حال در سال‌ های گذشته ارزهای دیجیتال زیادی (در حدود ۹۰۰ارز دیجیتال) در بازارهای جهانی تجارت می‌شود. اگرچه هنوز مشروعیت ارزهای دیجیتالی و در صدر آن‌ها بیت‌کوین از طرف بانک مرکزی و مسئولان مربوطه در کشور به اثبات نرسیده است، اما ممنوعیت قطعی هم در زمینه عدم استفاده از آن‌ها اعلام نشده و برخی از صرافی‌ها و سایت‌های آنلاین به خرید و فروش این ارزها اقدام می‌کنند.

باید خاطرنشان کرد: اسفند سال ۱۳۹۲با دستوری از سوی دولت، موضوع

بلاک چین و ارزهای دیجیتال به عنوان یک پدیده در حال رواج و توسعه در حوزه فناوری مالی به مرکز ملی فضای مجازی و شورای عالی فضای مجازی ابلاغ شد و در همین راستا مرکز ملی فضای مجازی با ۱۴ارگان از جمله بانک مرکزی، سازمان بورس و اوراق بهادار، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، وزارت اقتصاد، قوه قضائیه، نیروی انتظامی، پلیس فتا و مرکز پژوهش‌های مجلس جلساتی را به منظور هماهنگی و هم افزایی تشکیل داد و در این جلسات تاکید شد که باید برای این حوزه رگولاتوری انجام شود؛ چرا که آن زمان مقامات دولتی بر این باور بودند که در آینده بسیاری از سرمایه‌ها در بستری مجازی ایجاد و منتقل

خواهند شد.

با این وجود و آنگونه که برخی مقامات مسئول در این حوزه می‌گویند در فاصله سال‌های ۹۲تا ۹۴هیچکدام از دستگاه‌ها در حوزه ارزهای دیجیتال اقدام عملیاتی را انجام ندادند و صرفاً هماهنگی و تبیین سیاست‌های کلی با توجه به تاکید ریاست جمهوری بر عهده مرکز ملی فضای مجازی بوده است؛ اما در عین حال پژوهش‌ها ادامه داشت و اواسط سال ۹۶جریان سیاستگذاری و تعیین و تکلیف این حوزه با توجه به اهمیت و قابلیت کمک به نقل و انتقالات مالی در زمان تحریم مورد توجه ویژه قرار گرفت.

در همین راستا هم چند سناریو از جمله بهترین و بدترین شرایط ارزهای دیجیتال توسط دو کارگروه اقتصادی و امنیتی مطرح و از ارگان‌های مرتبط در این حوزه نظرخواهی شد. حدود ۱۰ ماه پیش، معاون تنظیم مقررات شورای عالی فضای مجازی اعلام کرده بود که پیش نویس سند ارزهای دیجیتال آماده شده و در جلسات آن روزهای شورای عالی فضای مجازی با توجه به تأکیدات ریاست جمهوری در حال طرح موضوع و پیگیری به صورت جدی است.

این تعلل در تصمیم گیری در این حوزه مهم از اقتصاد کشور در شرایطی است که ارزهای دیجیتال با سرعت در حال طی کردن راه خود هستند و بسیاری از افرادی که جذب این حوزه شده‌اند، روش‌هایی را پیدا کرده‌اند تا سود بیشتری ببرند؛ به این معنا که تولید ارزهای دیجیتال که یک صنعت به شدت برق‌بر است، به نقاطی پناه برده است که برق ارزان قیمت‌تری دارند و البته نظارت کمتری هم بر روی آنها صورت می‌گیرد.

در این راستا چندی پیش در برخی اخبار موضوع اعتراض از سوی برخی نمایندگان مجلس شورای اسلامی هم منتشر و حتی به سوءاستفاده از انرژی ارزان در استخراج ارز دیجیتال در دو استودیوی سازمان صدا و سیما اشاره شد.

همچنین اعلام شد با توجه به اینکه برق در ایران مشمول یارانه است و هزینه بسیار پایینی در مقایسه با بسیاری کشورها داراست، عده‌ای بر اساس گزارش‌های واصله در حال سوءاستفاده از برق صنعتی و کشاورزی در مزرعه ارز دیجیتال هستند که این نوع برق به مراتب بسیار ارزان‌تر از برق خانگی است و کسانی که در کار استخراج ارز دیجیتالی هستند، سعی می‌کنند سوله‌هایی که مجهز به برق صنعتی یا کشاورزی هستند را برای استخراج اجاره یا خریداری کنند.

از سوی دیگر در برخی اخبار اعلام و این تذکر داده شده که در موضوع خرید و فروش بیت کوین و ارزهای دیجیتالی در ایران هنوز قانون شفافی وجود ندارد و تنوع نظرات نتیجه گیری برای قانونی یا غیرقانونی بودن آن را با مشکل مواجه کرده، اما با توجه به اینکه واردات دستگاه‌ها با مصرف بالای انرژی در فهرست اقلام ممنوعه قرار دارد پس با یک نتیجه گیری ساده می‌توان متوجه شد که این دستگاه‌های استخراج ارز دیجیتال که مصرف برق بالایی دارند جزو اقلام ممنوعه وارداتی محسوب می‌شوند و احتمالاً این دستگاه‌ها که در مزارع استخراج هم اکنون مورد استفاده قرار می‌گیرند به صورت قاچاق وارد کشور شده‌اند.

ازسوی دیگر، حالا خبر از تولید ارزهای دیجیتال با استفاده از دستگاه‌های کوچک در کشوی میز کارمندان ادارات دولتی، مساجد، گلخانه‌ها، حسینیه‌ها و کارخانه‌های متروکه به گوش می‌رسد که برق ارزان قیمتی دارند. آنگونه که محاسبات نشان می‌دهد قیمت برق ۸تومانی ایران معادل ۲۰تا ۴۰سنت در هر کیلووات ساعت در کشورهای خارجی است؛ در حالی که برق صنعتی ایران حدود ۶ر۰سنت و برق اداری ۲سنت را بر مبنای دلار به خود اختصاص می‌دهد که رقمی بسیار ناچیز است. بنابراین تولید ارزهای دیجیتال در ایران بسیار رونق گرفته و البته ارزان تمام می‌شود.

با این وجود محمد شرقی دبیر انجمن بلاک چین ایران درباره ادعاهای مطرح شده مبنی بر افزایش بی رویه مصرف برق کشور توسط مزارع استخراج ارزهای دیجیتال

می گوید: ساماندهی و توسعه مزارع استخراج ارزهای مجازی نه تنها باعث افزایش مصرف برق کشور نشده، بلکه در صورت ساماندهی و توسعه شهرک‌های ماینینگ می‌توان از آن برای احداث نیروگاه‌های جدید، پرداخت بدهی‌های سنگین این صنعت، کاهش اتلاف انتقال و توسعه شبکه برق کشور استفاده کرد.

وی ادامه داد: برای اینکه ایران بتواند از رمز ارزها برای دور زدن تحریم و مبادلات بین المللی استفاده کند باید این ارزها را داشته باشد که برای دسترسی به آنها یا باید این ارزها را از خارج از کشور خریداری کند یا اینکه به تولید آنها در داخل (ماینینگ) اقدام کند.

ادامه دارد

Email this page

نسخه مناسب چاپ