معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی:
افزایش شمار گردشگران خارجی برای دیدن مراسم عزاداری محرم در ایران
 

حضور یک هزار و ۵۰۰ گردشگر خارجی برای تماشای آیین‌های مُحرم فقط در شهر یزد،‌ نشان از ظرفیت گردشگری معنوی و مذهبی ایران برای تبدیل این کشور به قطب گردشگری محرم دارد که با فراهم کردن زمینه‌ها و زیر ساخت‌های لازم می‌تواند علاوه بر معرفی معارف، آموزه‌های این ماه به رونق گردشگری نیز بینجامد.

از دیرباز مذهب به عنوان یکی از انگیزه‌های اصلی سفر کردن مطرح بوده، همچنان که انواع مراسم‌ فرهنگی- مذهبی نیز عاملی برای سفر گردشگران به مناطق خاص در نظر گرفته می‌شوند. گاه تنوع این رسوم به قدری زیاد است که یک کشور شاهد برگزاری شکل‌های مختلفی از یک مراسم است. مناسبت‌های گره خورده با فرهنگ جوامع برای بیشتر مردمان جالب است و بدون شک یکی از عوامل انگیزشی برای سفر محسوب می‌شود. افراد گاهی سفر می‌کنند تا بیشتر مشاهده و تجربه کرده و از سوی دیگر با سبک‌های مختلف زندگی مردم آشنا شوند. ایران نیز که سرشار از جاذبه‌های فرهنگی و برگزاری این گونه مراسم فرهنگی –گردشگری است، جاذبه‌ای برای مسافران خارجی ایجاد کرده است.

یکی از این جاذبه‌های فرهنگی، معنوی و مذهبی، مراسم محرم است که در جای جای ایران با تنوع بسیار برگزار می‌شود. گرچه در سطح جهانی، این مراسم هنوز به صورت کامل معرفی نشده و گردشگران از تنوع و جذابیت آن خبر ندارند؛ اما با این حال، شاهد افزایش روز افزون گردشگران برای دیدن مراسم عزاداری در ماه محرم و صفر هستیم.

معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری نیز معتقد است: شرکت گردشگران خارجی در مراسم و رویدادهای مذهبی ماه محرم به معرفی فرهنگ و آداب ایران به دیگر ملل کمک می‌کند.

ولی تیموری در گفتگو با ایرنا گفت: برخی از گردشگران خارجی در سال‌های گذشته در ایام محرم در ایران حضور داشتند و موفق به حضور در مراسم‌ عزاداری شدند، تجربیات جالبی را پیدا کردند و آن را به دیگران انتقال دادند و این سبب حضور تعداد بیشتر گردشگران خارجی در ایران شد و هر سال شاهد افزایش تعداد آنها هستیم.

پذیرش و شرکت گردشگران خارجی در این رویدادها، همچنین مهمان نوازی ایرانیان برای آنها تجربه کاملا متفاوتی است که در دیگر کشورها نمی‌توانند آن را بدست آوردند.

تیموری با اشاره به این که حضور این گردشگران از جنبه اقتصادی نیز برای صنعت گردشگری کشور اهمیت دارد، گفت: اما موضوعی که مهم است این‌که هدف از حضور این گردشگران در ایران، آشنا شدن آنها با فرهنگ مردم ما است. حضور گردشگران در این ایام می‌تواند، تبلیغات منفی که علیه ایران وجود دارد را بی‌اثر کند.

در ماه محرم و به خصوص روزهای عاشورا و تاسوعا بیشتر مناطق، شهرها و روستاهای ایران با پوشیدن لباس سیاه بر تن و همچنین سیاهپوش کردن کوی و محله، لباس عزای سید الشهدا(ع) را در بر می‌کنند. با این حال مردم در اقصی نقاط کشور لباسی از فرهنگ و سنت خود به تن کرده و به رسم خود عزاداری می‌کند. در سراسر ایران نذری‌های مختلف تهیه و پخش می‌شوند و علم‌های عزاداری با هیأت‌های همراه آن در خیابان‌ها می‌چرخند. در یزد و نایین نخل می‌گردانند، در مشهد اردهال قالی‌شویی دارند، در خمینی‌شهر کاروان عزاداری می‌چرخد، در عجب‌شیر مشعل می‌گردانند، در لرستان مراسم خره‌گیری برپاست و …

هر ساله بسیاری از ایرانی‌ها برای دیدن مراسم‌ مُحرّم در سنتی دیگر، سفر می‌کنند و حالا با تبلیغاتی که انجام شده،‌ گردشگران خارجی بخصوص اروپایی نیز علاقمند حضور در مراسم تاسوعا و عاشورای اباعبدلله حسین(ع) در ایران هستند و یزد یکی از استان‌هایی است که در چند سال اخیر با تشکیل کمیته فرهنگی –گردشگری میزبان گردشگرانی از کشورهای اروپایی و آسیایی بوده است.

سال گذشته گردشگران ۲۲کشور دنیا از فرانسه، آلمان، بلژیک، سوئیس، ایتالیا، نیوزیلند، اسپانیا، انگلیس، چین، ترکیه، روسیه، هلند، برزیل، چک، مجارستان، اسلوونی، ژاپن، تایلند، هنگ کنگ، رومانی، استرالیا و تایوان به تماشای نخل گردانی، کتل بستن و تعزیه خوانی یزد نشستند .

مدیر کل میراث فرهنگی،‌ صنایع‌دستی و گردشگری استان یزد با اعلام این که سال گذشته یک هزارو ۵۰۰گردشگر خارجی برای تماشای مراسم عزاداری محرم به این استان سفر کردند، ‌گفت: از هفت،‌ هشت سال پیش آیین معنوی این استان مانند نخل‌برداری و گردانی ثبت ملی شد.

سید مصطفی فاطمی، افزود: با توجه به تعداد زیاد آیین‌های مذهبی در استان یزد که شامل ۳۳ آیین ثبت شده و ۱۴آیین در حال ثبت است، تورهایی برای معرفی این آیین‌ها به گردشگران خارجی طراحی شده‌اند؛ ضمن این‌که در محرم امسال سعی شده موضوع گردشگران داخی نیز مدنظر قرار گیرد و برای آنان نیز تورهایی راه‌اندازی شده‌ است.

وی تبلیغات را یکی دیگر از دلایل موفقیت حضور گردشگران خارجی در این ایام اعلام کرد و افزود: با تشکیل کمیته گردشگری معنوی و حضور افراد مختلف حضور این نوع از گردشگران به استان یزد ساماندهی شده است.

فاطمی با اشاره به ظرفیت جذب گردشگر خارجی در آیین‌های مذهبی گفت: حضور گردشگران خارجی در بسیاری از آیین‌های مذهبی می‌تواند از بسیاری از تبلیغات منفی جلوگیری کند.

وی از حضور روحانیانی که به زبان‌های خارجی تسلط دارند با این گردشگران خبر داد و گفت: البته جلسات توجیهی و آموزشی برای این گردشگران پیش از حضور در مراسم و آیین‌ها نیز برگزار می‌شود.

آنچه امروز حائز اهمیت است این‌که آیین‌های ویژه محرم و واقعه عاشورا به قدری جاذبه دارند که اگر به‌خوبی در دنیا معرفی شوند می‌توانند گردشگران زیادی را به خود جذب کنند. هرچند که این رویداد در بسیاری از کشورها اجرا می‌شود اما اصالت مذهبی آن و گستردگی و تنوع ظاهری آن در ایران می‌تواند کشور را به قطب گردشگری محرم که یکی از ظرفیت‌های «گردشگری تعالی‌بخش» است، تبدیل کند. اگرچه تا به‌ حال کمتر به «گردشگری معنوی» پرداخته‌ایم، اما این ظرفیت وجود دارد تا ایران را به قطب «گردشگری مُحرم» تبدیل کنیم.

گردشگری معنوی با تأکید بر آیین‌ها و سنت‌های معنوی و مذهبی، یکی از انواع گردشگری است که در ایران، به سبب داشتن انواع آیین‌ها و داشتن آیین­‌های بومی برای مناطق مختلف، همیشه مورد توجه گردشگران خارجی بوده و هست.

جاذبه­‌های گردشگری مذهبی (امامزاده‌ها، زیارتگاه‌ها) نقش مؤثری در بازسازی حیات شهرها در طول تاریخ و امروز ایفا کرده‌اند که همچون یک شبکه گسترده اجتماعی از اعتماد و مشارکت گرفته تا بحث هنجارها و امنیت، اغلب مسائل و مشکلات شهری را پوشش می­‌دهند.

هرچند در سال گذشته بنا به مناسبات سیاسی و تبلیغات منفی و نادرست ضد ایرانی پیش‌بینی کاهش آمار گردشگران خارجی در مراسم‌ مذهبی کشور می‌شد ولی طی سال‌های اخیر شاهد روند رو به رشد تعداد گردشگران خارجی در ایران بوده‌ایم؛ پس می‌توان با فراهم‌کردن زمینه‌ها و زیر ساخت‌های لازم، بدون هیچگونه تبلیغی موجبات حضور هرچه بیشتر گردشگران را در ایران در ایام محرم مهیا کنیم تا گردشگران خود علاقه‌مند حضور در ایران شوند و در برگشت به کشورهای خود هرکدام معرف واقعیات ایران و ایرانی به جهان شوند.

نسخه مناسب چاپ