یادداشت
اهمیّت گفتگوی صادقانه
فتح الله آملی
دکتر جهانگیری معاون اول رئیس‌جمهور روز دوشنبه در یک سخنرانی به نکته مهمی اشاره کرد:
اقتصاد کشور در سال ۹۸ با مشکلات جدید روبرو شده است و زندگی مردم تحت فشار قرار دارد لذا گفتگوی صادقانه با مردم اهمیت فراوانی دارد. معیشت مردم، رونق تولید و ایجاد اشتغال، مهم‌ترین اولویت‌های اقتصادی دولت در سال ۹۸ هستند و مردم باید احساس کنند که مسئولان به فکر حلّ مشکلات معیشتی جامعه هستند تا دغدغه کمتری پیدا کنند. حلّ مسائل اقتصادی کشور در شرایطی که دشمنان به تعبیر خودشان یک جنگ تمامی عیار اقتصادی علیه ما به راه انداخته‌اند نیازمند تمرکز ویژه و ایستادگی است. این پیام باید به تمام مدیران کشور ابلاغ شود که سال ۹۸ به لحاظ اقتصادی سالی ویژه است و برای اداره مناسب کشور نیازمند آنیم که جدی‌تر پای کار باشیم و همچنین باید در بخش هزینه‌ها صرفه‌جویی جدّی صورت گیرد.
صحبت‌های معاون اول البته درست است. باید با مردم صادقانه درباره شرایط ویژه کشور سخن گفت اما آیا چنین کاری صورت می‌گیرد؟ برخی گمان می‌کنند اگر درباره سختی و دشواری شرایط سخن بگوییم بذر ناامیدی کاشته‌ایم. سخن از دشواری و سختی و گله‌گذاری، دشمن را خوشحال می‌کند و نشان می‌دهد که تحریم‌ها موثر بوده و کشور در سایه تحریم در آستانه فلج‌شدن است و لذا لزومی ندارد مردم را نگران کنیم بلکه هر طور شده باید نشان دهیم که تحریم هیچ اثری نداشته و وضع مردم بهتر از قبل است و لازم نیست کمربندها را ببندیم یا تغییری در وضع موجود ایجاد کنیم .
درست مثل پدری که درآمدش پایین‌ آمده و دیگر نمی‌تواند مثل قبل خرج کند. لذا به جای اینکه صادقانه با زن و بچه‌اش از شرایط جدید بگوید و اینکه باید در سبک زندگی و در مخارج صرفه‌جویی کرد و دیگر نمی‌شود مثل قبل میهمانی داد یا به رستوران و سفر رفت ولی به بهانه حفظ ظاهر و برای آنکه کسی نفهمد با قرض از این و آن همچنان به سیاق گذشته زندگی و خرج کند تا زمانی‌که طلبکارها با چک برگشتی، با مأمور و بی‌مأمور جلوی خانه صف بکشند و تازه اهل خانه متوجه ماجرا شوند. اتفاقاً بهترین راه مقابله با تحریم بیان صادقانه مشکلات کشور با مردم و آغاز عملیات دفاعی و پیشگیرانه و ایجاد تغییرات لازم در سبک و شیوه اداره و مدیریت کشور با نگاهی دوراندیش و همه‌جانبه نگر است. اتخاذ هر تصمیمی که جنبه تسکین و رفع کوتاه‌مدت درد و ایجاد تأخیر در بروز بحران را داشته باشد یک رویکرد شتاب‌زده، غلط و خطرآفرین است. با وجود اظهارات درست معاون اول و اشاره صحیح او به لزوم توجه به شرایط خطیر اقتصادی سال ۹۸ اما در عمل نشانه‌های چندانی از تغییر رویکرد و انجام اصلاحات ساختاری و برقراری شرایط اضطرار و ویژه جنگ اقتصادی دیده نمی‌شود. مغازه‌های لوکس همچنان بهترین و برندترین کالاهای خارجی را ارائه می‌دهند و کسب و کار شلوغی دارند و با سرک کشیدن به آنها نشانه‌ای از تحریم نمی‌بینید. مقابله با فساد که رهبری هم بر آن تاکید داشته‌اند و حتی اختیارات ویژه به قوه‌قضائیه داده‌اند روندهای طولانی و کند دارند و به قدر انتظار خواب از چشم مفسدان نگرفته‌اند. با وجود آن همه تاکید بر مصرف کالای داخلی، واردات رانتی همچنان ادامه دارد و بسیاری از تولید کنندگان به خاطر استمرار واردات با نیمی از ظرفیت خود کار می‌کنند. با وجود همه نیازی که به ارز وجود دارد و درباره مصرف آن باید بسیار با خسّت عمل کرد، تخصیص ارز همچنان منافذ فرار و رانت قابل توجهی دارد و وجود نظام ۳ نرخی در حال تولید سلطان‌های جدید است. درباره نحوه و نوع پرداخت یارانه‌ها هم حرکت مناسبی صورت نگرفته و تخصیص ارز یارانه‌ای حتی به کالای اساسی روند مناسب و صحیحی ندارد و پیشنهاد مجلسیان درباره اصلاح روند فعلی پرداخت یارانه و حذف ارز رانتی و بازتوزیع درآمد حاصل از واقعی کردن قیمت‌ها به صورت نقدی یا برقراری کالا برگ الکترونیکی که بسی عادلانه‌تر از سیستم موجود است، به جایی نرسیده و به امان خدا رها شده است. در مورد ایجاد تحول در نظام بانکی و نظام مالیاتی کشور و جلوگیری از فرار مالیاتی و اخذ مالیات بر عایدی سرمایه، مقابله با قاچاق رسمی و غیررسمی و… و مواردی از این دست حرکت چشمگیری دیده نمی‌شود و انگار نه انگار که در شرایط جنگ اقتصادی سختی به سر می‌بریم و این شرایط هم می‌تواند یک فرصت باشد و هم یک تهدید و اگر در برابرش هوشیار نباشیم قطعاً به تهدید بدل می‌شود. فقط صحبت از جنگ اقتصادی بدون انجام اقدامات مناسب دفاعی و پیشگیرانه و تماشاکردن و در انتظار معجزه ماندن و یا پنهان کردن و به تأخیر انداختن و امید و انتظار و توقع غیرواقع ایجاد کردن زمینه، سپر انداختن است و نه فرصت ساختن از تهدید.

Email this page

نسخه مناسب چاپ