ایران، رنگین کمان فرهنگ‌ها
اردیبهشت و خرداد (ماه می) هر سال از سوی سازمان ملل متحد، مناسبت‌های «تنوع فرهنگی» و «تنوع زیستی» را داریم. بدون تردید برخورداری کشور ما از این ۲ مزیت بزرگ، سرمایه ارزشمندی است که باید نسبت به آنها روشنگری به عمل آید. از آنجا که طی سال‌های گذشته در رسانه‌ها موضوع «تنوع زیستی و اقلیمی» کم و بیش مطرح شده است، بخش اصلی این یادداشت را به «تنوع فرهنگی» اختصاص یافته است.

«تنوع فرهنگی» میراث مشترک بشریت و منبعی برای نوسازی اندیشه‌ها و جوامع قلمداد می‌شود، زیرا از طریق مطالعه فرهنگ‌ها از همدیگر شناخت پیدا می‌کنیم و روش جدیدی برای اندیشیدن می‌آموزیم؛ به طوری که می‌توان گفت تنوع فرهنگی فرصتی برای صلح و توسعه پایدار به شمار می‌رود.

فراموش نکنیم که ما به دوره جدیدی از محدودیت منابع وارد شده‌ایم و باید قوی‌ترین منبع تجدیدپذیرمان یعنی هوش و خلاقیت انسان‌ها را از قید و بند آزاد کنیم. تنوع فرهنگی محرک خلاقیت است و سرمایه‌گذاری روی خلاقیت می‌تواند جوامع را دگرگون سازد. از این رو وظیفه ماست که با آموزش و گسترش مهارت‌های بین فرهنگی مردم و به خصوص نسل جوان، به حفظ تنوع فرهنگی کمک کنیم و بیاموزیم که درکنار یکدیگر با نوع زبانی، فرهنگی و مذهبی زندگی کنیم.

وجود ۲۰ تا ۶۰ زبان و ۷۰ هزار گویش در ایران بیانگر ۷۰ هزار کیفیت زندگی فرهنگی در کشور است. ایران سرزمینی برخوردار از فراوانی تنوع فرهنگی است؛ به گونه‌ای که می‌توان ادعا کرد تنوع فرهنگی ما از کل اروپا بیشتر است. جالب توجه این‌که تنوع فرهنگی در ایران برخلاف آمریکا، استرالیا و کانادا که ناشی از مهاجرت فرهنگ‌ها از نقاط مختلف جهان است، دارای منشاء «درون سرزمینی» است. به عبارت دیگر ایران رودخانه رنگین کمان فرهنگ‌هاست که در پرتو آن جریان‌های مختلف فرهنگی در هم می‌آمیزند. رودخانه رنگین کمان فرهنگی که در بخش اول گزارش فرهنگی جهان با عنوان «تنوع خلاق ما» از سوی یونسکو آمده، از نظریه «ملت رنگین کمان» نلسون ماندلای فقید برگرفته شده است.

خوشبختانه زادگاه ما نیز در زمینه‌های تنوع زیستی و فرهنگی همپای سایر مناطق کشور، استعداد و قابلیت‌های فراوان دارد. وجود انواع گیاهان دارویی در مراتع و ارتفاعات کوهستانی گلپایگان، بارش

۲۵۰ میلی‌متری باران در منطقه غرب و ۱۰۰ میلی‌مرتی در شرق این شهرستان (تنوع زیستی) و نیز رواج شهرهایی با گویش محلی که آغازگر آن استاد محمدعلی سعیدی و شادروان استاد احمد جهانبخشی بوده‌اند، نقوش منحصر به فرد قالی (مانند نقشه ویست)، هنر صنایع دستی و به ویژه منبت، ضرب‌المثل‌ها، آش گلشهر، کباب گلپایگان، کبوترخانه‌ها و از همه مهم‌تر سنگ نگاره‌های تاریخی که در عین حال میراث‌های ناملموس فرهنگی زادگاه ما محسوب می‌شوند، تجلی «تنوع فرهنگی» گلپایگان است و دیدار ۳۰۰ گردشگر خارجی از آثار باستانی و ناملموس فرهنگی شهرستان ما در سال گذشته نشانگر این ادعاست.

بنابراین با پاسداری از میراث معنوی نیاکان خود قدر و منزلت گلپایگان را بیشتر بدانیم و به تنوع زیستی و فرهنگی خود افتخار کنیم.

دکتر ابراهیم جعفری

مدرس علوم ارتباطات دانشگاه

Email this page

نسخه مناسب چاپ