یادداشت
بیمه؛ الزامات زندگی جمعی
سید مسعود رضوی
در شرایط اضطراری و به ویژه بحران سیل در مناطق وسیعی از کشورمان، از جمله در لرستان و خوزستان، بسیاری از مشکلات و نابسامانی‌هایی که در زیرساخت و لایه‌های گوناگون زندگی ما وجود دارد، آشکارا عیان شد و اگر تا قبل از این فاجعه بزرگ طبیعی، این مشکلات نادیده انگاشته می‌شد، اینک دیگر نمی‌توان آن را نادیده گرفت و یا حتی کم‌اهمیت تلقی کرد.

فهرست بلندبالایی از این مشکلات و نابسامانی‌ها می‌توان ردیف و منتشر کرد و ما در حدّ وُسع و توان خود می‌کوشیم درباره هرکدام سخن گفته و با بررسی موضوع و ارائه پیشنهاد و راه‌حل‌های مناسب، مشارکتی در جهت بهبود امور داشته باشیم.‏

یکی از مسایل مهم و از لوازم زندگی اجتماعی و اقتصادی در عصر ما، سرمایه‌گذاری و آینده‌نگری است؛ یعنی حفاظت از منابع مالی و حیاتی و حتی فکری و فرهنگی، به واسطه بیمه و نهادهایی که ملزم به جبران خسارات و تأمین تمام یا بخشی از ضایعات و صدمات وارده به زندگی انسان‌ها هستند.

شاید تا چند ماه پیش، هیچ یک از ما به فکر نبود و تصور نمی‌کرد که سیلی ویرانگر با چنین ابعاد گسترده‌ای وارد زندگی جمع کثیری از مردم در شهرهای مختلف شود و در شمال و شرق و غرب و جنوب غربی کشورمان فاجعه به بار آورد! خلاصه اینکه دار و ندار بسیاری از دوستان و خویشاوندان و هموطنان عزیز ما در مناطق سیل‌زده طعمه حوادث تلخی شد که بدون اقلّی از آمادگی، و یکباره، حریم زندگی آرام مردم را به هم ریخت.

حادثه و رویدادهای تلخی که شاهدش بودیم، بهترین گواه و درسی سرشار از تجربه است تا من و شما و تمام ایرانیان بدانیم که هر لحظه ممکن است آوار مخاطرات و حوادث به سراغ ما هم بیاید و زندگی آرام و یکدست ما را دستخوش تلاطم و تموّج کند.

باری در این شرایط چه باید گفت و چه توان کرد؟ زیرا اگرچه درد همنوع و هموطن ما، دردِ ما نیز هست، اما به صدق و نیایش از درگاه حق چاره جویی می‌کنیم و ان‌شاءالله دورباد از مردم ایران هر بلا و رنج و دردی، اما راه درست آنست که باید چاره جویی کرد و راهکاری نشان داد تا ابعاد حادثه مدیریت شود و آسیب و ضربات وارده به زندگی مردم کاهش یابد.

یکی از بهترین و ایمن‌ترین شیوه‌ها در ساحَت و ساختار جوامع جدید، بیمه است و ضمانتی که از طریق سرمایه‌گذاری ممتد برای مقابله با حوادث صورت می‌گیرد. این امر چنان اهمیتی دارد که امروزه بدون بیمه بسیاری از مبادلات و ارتباطات تجاری و مالی و حمل و نقل کالاها در ابعاد بین المللی، اصلا متصور و امکانپذیر نیست.

در جهان ما، رابطه بیمه با سرمایه و ارزش افزوده و دارایی موجود شرکتهای اقتصادی و حمل و نقل و نهادهای خدماتی، یک رابطه ضروری و کاملاً مستقیم است. می‌دانیم که بیمه چنان ضرورتی ایجاد کرده که در زمینه‌هایی نظیر رانندگی و اتومبیل در کشور ما نیز یک قانون قطعی محسوب می‌شود و درست یا غلط مستوجب جرایمی هم هست. بنابر این در اهمیت و کارکرد حیاتی بیمه‌ها هیچ تردیدی وجود ندارد.‏

اما واقعیت دیگری هم هست که باید بدان توجه داشته باشیم، و آن واقعیت، آموزش مردم و مجاب کردن آحاد جامعه به بیمه کردن و حفظ و حراست از دارایی و زندگی و سرمایه و خان و مان و مال و اموالی است که گردآوری و ساختنش برای اغلب آحادِ جامعه، یک عمر به طول می‌انجامد. زندگی و سلامت و دارو و درمان را اغلب مردم از طریق بیمه‌های درمانی چاره و علاج می‌کنند، و از این نظر کشور ما سوابق نسبتاً طولانی داشته و وضع بدی ندارد، اما این کافی نیست.

اکنون و در طول یک ماه اخیر یک تجربه تلخ اما بزرگ و در سطح کلان و ملی، به موازات سیل اخیر پدید آمده و دستگاه‌های ارتباط جمعی و رسانه‌های مختلف و بخصوص سیما و صدای جمهوری اسلامی ایران می‌باید ضرورت بیمه‌های همگانی، از منزل و وسایل حیاتی تا کارگاه و تمام ابعاد و حوادث را به صورت تخصصی و صحیح به مردم گوشزد نموده و آموزش دهند.

نگارنده به خاطر دارم که در جریان فاجعه آتش سوزی ساختمان پلاسکو نیز این مسئله مطرح شد که بسیاری از کارگران و واحدهای کوچک و منفرد تولیدی و تجاری و یا انبارهای کالا از قید و تعهد بیمه فارغ بوده و هیچ ضمانتی برای جبران نداشتند و اتفاقاً همین امر بر دردناکی و عمق آن فاجعه افزوده بود.

کشوری که اغلب شهرها و روستاهای آن در جوار گسل‌های زلزله‌خیز قرار دارد و سیل و توفان و حتی خشکسالی و معضلات طبیعی مدام بر آن اثر نهاده و زندگی مردم را زیر و رو می‌کند، بیش از هر کشور و جامعه دیگری نیازمندِ ضمانت‌های بیمه و امکانات جبران خسارات است.‏

‏ اگر سیل و زلزله هم نباشد، آتش سوزی و سرقت و حوادث مصنوع دست بشر آنقدر هست که ما به فکر بیفتیم و روز ناچاری و آسیب‌های بزرگ و ناگزیر را تصور کنیم. بیمه یک امر تفنّنی و یک کار جنبی و لوکس نیست. یک بخش لازم و بسیار مفید برای سلامت ما و حفظ و تداوم حیات اجتماعی و اقتصادی ما، و نیز سلامت جسمی و آرامش روانی ماست.‏

‏ البته تعهدات و کارآمدی شرکتهای بیمه و التزام و قانونمندی و سرعت عمل شرکت‌های بیمه نیز نقش مهمی در این عرصه دارد. در این باره بعدا خواهیم نوشت. اما اگر همه یا اغلب مردم در سایه بیمه‌های گوناگون ازجمله بیمه خسارات قرار داشتند، به جای این هول و ولای حضور مدیران و توزیع ناهمگون کمکهای اولیه و غذایی و امکانات، به صورت ناگزیر و طبیعی، دست بزرگ و کارآمد اقتصاد غیر دولتی و وجود سرمایه‌ای مناسب در شرکت‌های بیمه، می‌توانست بسیاری از مشکلات را به وجه احسن پایان بخشد.

افسوس که به واسطه سوء مدیریت در سال‌هایی نه چندان دور هم بیمه‌ها آسیب‌دیده‌ا‌ند و هم اکثریت قریب به همگان در مناطق آسیب‌دیده بیمه نیستند. اما بدانیم که سیل بزرگ که خسارات زیادی زده است، می‌تواند نقطه شروع و منشاء بازسازی هم باشد…‏

Email this page

نسخه مناسب چاپ